{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/16.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"16.1","points":1,"ptype":"closed","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nUzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz\nodpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.\nAlternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów\ni polega na łączeniu\nw różnych kombinacjach.\nA. ciągłych\nC. eksonów\nB. nieciągłych\nD. intronów","answer":"C","answer_text":"Zadanie 16.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach\ni w środowisku.\nXIII. Ekspresja informacji genetycznej.\nZdający:\n1) porównuje strukturę genu organizmu\nprokariotycznego i eukariotycznego;\n3) opisuje proces obróbki potranskrypcyjnej\nu organizmów eukariotycznych.\nZasady oceniania\n1 pkt - odpowiedź poprawna.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nBC","solution":"## Poprawna odpowiedź: BC\n\nZdanie tłumaczy, dlaczego liczba genów okazała się znacznie mniejsza od oczekiwanej, mimo że białek jest wiele:\n\n- **wybór A/B:** wiele genów człowieka ma budowę **nieciągłą** (odpowiedź **B**) - gen składa się z odcinków kodujących i niekodujących.\n- **wybór C/D:** dzięki **alternatywnemu składaniu (splicingowi) RNA** z tego samego genu, poprzez różne łączenie **eksonów** (odpowiedź **C**), może powstawać wiele różnych mRNA i białek. To eksony (odcinki kodujące) są łączone w dojrzałym mRNA w różnych kombinacjach; introny (D) są usuwane.\n\nDlatego jeden gen może kodować wiele białek - stąd mniejsza liczba genów, niż wynikałoby to z liczby białek. Poprawna kombinacja to **BC**.\n\n## Zasady oceniania CKE\n1 pkt: BC (nieciągłych; eksonów).","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-16.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":"maturazai","answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.1. (0-1)<br>Uzupełnij zdanie. Wybierz odpowiedź spośród oznaczonych literami A i B oraz<br>odpowiedź spośród oznaczonych literami C i D.<br>Alternatywne składanie RNA zachodzi w przypadku genów<br>i polega na łączeniu<br>w różnych kombinacjach.<br>A. ciągłych<br>C. eksonów<br>B. nieciągłych<br>D. intronów</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 16.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne</li></ol>\n<p>zachodzące w wybranych organizmach<br>i w środowisku.<br>XIII. Ekspresja informacji genetycznej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>porównuje strukturę genu organizmu</li></ol>\n<p>prokariotycznego i eukariotycznego;</p>\n<ol><li>opisuje proces obróbki potranskrypcyjnej</li></ol>\n<p>u organizmów eukariotycznych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - odpowiedź poprawna.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>BC</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: BC</h4>\n<p>Zdanie tłumaczy, dlaczego liczba genów okazała się znacznie mniejsza od oczekiwanej, mimo że białek jest wiele:</p>\n<ul><li><strong>wybór A/B:</strong> wiele genów człowieka ma budowę <strong>nieciągłą</strong> (odpowiedź <strong>B</strong>) - gen składa się z odcinków kodujących i niekodujących.</li><li><strong>wybór C/D:</strong> dzięki <strong>alternatywnemu składaniu (splicingowi) RNA</strong> z tego samego genu, poprzez różne łączenie <strong>eksonów</strong> (odpowiedź <strong>C</strong>), może powstawać wiele różnych mRNA i białek. To eksony (odcinki kodujące) są łączone w dojrzałym mRNA w różnych kombinacjach; introny (D) są usuwane.</li></ul>\n<p>Dlatego jeden gen może kodować wiele białek - stąd mniejsza liczba genów, niż wynikałoby to z liczby białek. Poprawna kombinacja to <strong>BC</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: BC (nieciągłych; eksonów).</p>"}]}