{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":2,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-2)\nUzupełnij tabelę. Podaj nazwy dwóch organellów komórki człowieka, w których\nodbywa się proces transkrypcji genów, oraz rozstrzygnij, czy w tych organellach\nzachodzi także proces translacji.\nLp.\nNazwa organellum\nCzy zachodzi translacja? (tak / nie)\n1.\n2.\nA B\nC D\n15.2.\n0-1\n16.2.\n0-1-2\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-2)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach\ni w środowisku.\nXIII. Ekspresja informacji genetycznej.\nZdający:\n2) opisuje proces transkrypcji […];\n5) opisuje proces translacji […].\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli.\n1 pkt - poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli LUB jednego wiersza tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nLp.\nNazwa organellum\nCzy zachodzi translacja? (tak / nie)\n1.\njądro / jądro komórkowe\nnie\n2.\nmitochondrium\ntak\nLp.\nNazwa organellum\nCzy zachodzi translacja? (tak / nie)\n1.\njądro / jądro komórkowe\nnie\n2.\njąderko\nnie\nUwaga:\nKolejność wierszy w tabeli nie ma znaczenia.","solution":"| Lp. | Nazwa organellum | Czy zachodzi translacja? | |---|---|---| | **1.** | **jądro komórkowe** | **nie** | | **2.** | **mitochondrium** | **tak** | **Uzasadnienie:** - **Jądro komórkowe** — miejsce transkrypcji genów jądrowych (DNA jądrowe). Powstały pre-mRNA po obróbce jest **eksportowany do cytoplazmy**; translacja zachodzi dopiero tam, na rybosomach. W jądrze **nie ma rybosomów**, więc translacja się w nim nie odbywa. - **Mitochondrium** — ma **własny, kolisty DNA** i przeprowadza **własną transkrypcję**. Zawiera również **własne rybosomy typu 70S**, więc zachodzi w nim także **translacja** białek kodowanych przez genom mitochondrialny. *(CKE uznaje też odpowiedź „jądro komórkowe — nie\" oraz „jąderko — nie\": w jąderku zachodzi transkrypcja genów rRNA przez polimerazę RNA I, ale translacji tam nie ma.)*","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":"alternatywne skladanie RNA, geny nieciagle, eksony i introny, transkrypcja, mitochondria, jadro komorkowe","page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.2. (0-2)<br>Uzupełnij tabelę. Podaj nazwy dwóch organellów komórki człowieka, w których<br>odbywa się proces transkrypcji genów, oraz rozstrzygnij, czy w tych organellach<br>zachodzi także proces translacji.<br>Lp.<br>Nazwa organellum<br>Czy zachodzi translacja? (tak / nie)<br>1.<br>2.<br>A B<br>C D<br>15.2.<br>0-1<br>16.2.<br>0-1-2<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 16.2. (0-2)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne</li></ol>\n<p>zachodzące w wybranych organizmach<br>i w środowisku.<br>XIII. Ekspresja informacji genetycznej.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje proces transkrypcji […];</li><li>opisuje proces translacji […].</li></ol>\n<p>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli.<br>1 pkt - poprawne wypełnienie pierwszej kolumny tabeli LUB jednego wiersza tabeli.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Lp.<br>Nazwa organellum<br>Czy zachodzi translacja? (tak / nie)<br>1.<br>jądro / jądro komórkowe<br>nie<br>2.<br>mitochondrium<br>tak<br>Lp.<br>Nazwa organellum<br>Czy zachodzi translacja? (tak / nie)<br>1.<br>jądro / jądro komórkowe<br>nie<br>2.<br>jąderko<br>nie<br>Uwaga:<br>Kolejność wierszy w tabeli nie ma znaczenia.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>| Lp. | Nazwa organellum | Czy zachodzi translacja? | |---|---|---| | <strong>1.</strong> | <strong>jądro komórkowe</strong> | <strong>nie</strong> | | <strong>2.</strong> | <strong>mitochondrium</strong> | <strong>tak</strong> | <strong>Uzasadnienie:</strong> - <strong>Jądro komórkowe</strong> — miejsce transkrypcji genów jądrowych (DNA jądrowe). Powstały pre-mRNA po obróbce jest <strong>eksportowany do cytoplazmy</strong>; translacja zachodzi dopiero tam, na rybosomach. W jądrze <strong>nie ma rybosomów</strong>, więc translacja się w nim nie odbywa. - <strong>Mitochondrium</strong> — ma <strong>własny, kolisty DNA</strong> i przeprowadza <strong>własną transkrypcję</strong>. Zawiera również <strong>własne rybosomy typu 70S</strong>, więc zachodzi w nim także <strong>translacja</strong> białek kodowanych przez genom mitochondrialny. <em>(CKE uznaje też odpowiedź „jądro komórkowe — nie&quot; oraz „jąderko — nie&quot;: w jąderku zachodzi transkrypcja genów rRNA przez polimerazę RNA I, ale translacji tam nie ma.)</em></p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: jądro komórkowe (translacja: nie) oraz mitochondrium (translacja: tak)</h4>\n<p>Transkrypcja w komórce człowieka zachodzi w dwóch organellach zawierających DNA:</p>\n<p>| Organellum | Transkrypcja | Translacja |<br>| <strong>Jądro komórkowe</strong> | tak | <strong>nie</strong> |<br>| <strong>Mitochondrium</strong> | tak | <strong>tak</strong> |</p>\n<p>Uzasadnienie:</p>\n<ul><li><strong>Jądro komórkowe</strong> - zachodzi tu transkrypcja DNA jądrowego, ale <strong>translacja NIE</strong> - dojrzały mRNA jest transportowany do cytoplazmy, gdzie na rybosomach odbywa się translacja. (Dopuszcza się też jąderko - miejsce transkrypcji rRNA - również bez translacji.)</li><li><strong>Mitochondrium</strong> - ma własny DNA i zachodzi tu zarówno transkrypcja, jak i <strong>translacja</strong> (mitochondrium ma własne rybosomy i syntetyzuje część swoich białek).</li></ul>\n<p>Kolejność wierszy jest dowolna.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>2 pkt: poprawne wypełnienie czterech komórek tabeli. 1 pkt: poprawna pierwsza kolumna LUB jeden wiersz. Organella z transkrypcją: jądro (translacja nie) i mitochondrium (translacja tak); dopuszcza się jąderko (translacja nie).</p>"}]}