Zadanie 20.1. (0-1)
Uzasadnij, że występowanie zębów szablastych u Thylacosmilus i Smilodon jest
wynikiem ewolucji zbieżnej - konwergencji. W odpowiedzi odnieś się do
przedstawionego drzewa filogenetycznego.
Zadanie 20.1. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
III. Posługiwanie się informacjami
pochodzącymi z analizy materiałów
źródłowych. Zdający:
i przetwarza informacje tekstowe, graficzne,
liczbowe.
IV. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów
biologicznych.
Zdający:
z omawianymi zagadnieniami biologicznymi.
XVI. Ewolucja. Zdający:
radiacja adaptacyjna oraz ewolucja zbieżna;
\nschematu, rysunku, konwergencję
i dywergencję.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne uzasadnienie, uwzględniające argument na rzecz niezależnego
pochodzenia cechy.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Przykładowe odpowiedzi
Pojawienie się szablastych zębów u Thylacosmilus i u Smilodon to efekt ewolucji
zbieżnej, ponieważ zęby pojawiły się niezależnie u torbaczy i u kotowatych.
Jest to przykład konwergencji, ponieważ ta sama cecha rozwinęła się w dwóch różnych
liniach ewolucyjnych, różniących się morfologicznie.
Ostatni wspólny przodek tych dwóch rodzajów miał zęby normalnej długości, a więc ta
cecha musiała powstać niezależnie.
Thylacosmilus i Smilodon wykształciły zęby szablaste niezależnie od siebie, gdyż
pojawienie się tych zębów nastąpiło dwa razy na podanym drzewie filogenetycznym
(czerwone kropki), co oznacza, że jest to wynik konwergencji.
Uwaga:
Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do definicji konwergencji np. „Jest to
cecha, która powstała niezależnie” lub „Zęby u obu rodzajów miały różne pochodzenie”.
Dopuszcza się odpowiedzi, w których rodzaje Thylacosmilus i Smilodon są traktowane jako
gatunki.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Z drzewa filogenetycznego wynika, że ostatni wspólny przodek Thylacosmilus i Smilodon miał zęby o normalnej długości — cecha ta jest zaznaczona u podstawy drzewa. Zęby szablaste pojawiły się dwukrotnie i niezależnie, w dwóch odrębnych liniach ewolucyjnych: - raz w linii prowadzącej do Thylacosmilus — wśród torbaczy (grupa z kangurem), - drugi raz w linii prowadzącej do Smilodon — wśród łożyskowców, w grupie kotowatych. Obie linie rozdzieliły się na długo przed pojawieniem się tej cechy, a między nimi na drzewie leżą inne gatunki (słoń, człowiek) pozbawione zębów szablastych. Zęby szablaste nie zostały więc odziedziczone po wspólnym przodku — powstały osobno w każdej z linii, jako podobne przystosowanie do podobnego trybu życia (polowania na duże ofiary). To definicja konwergencji (ewolucji zbieżnej): niezależne powstanie podobnych cech u organizmów niespokrewnionych blisko ze sobą, poddanych podobnej presji selekcyjnej. 20.2. FF 1. F — z drzewa wynika, że Thylacosmilus leży w gałęzi torbaczy, razem z kangurem. Jest więc bliżej spokrewniony z kangurem niż ze Smilodon, który należy do łożyskowców. Podobieństwo uzębienia jest mylące — nie odzwierciedla pokrewieństwa. 2. F — o pokrewieństwie decyduje położenie ostatniego wspólnego przodka na drzewie. Kolejność gałęzi to: słoń — człowiek — Smilodon — kot. Smilodon dzieli najbliższego przodka z kotem, kolejnego — z człowiekiem, a dopiero potem, głębiej w drzewie, ze słoniem. Wspólny przodek Smilodona i człowieka leży więc bliżej wierzchołków drzewa niż wspólny przodek Smilodona i słonia. Oznacza to, że Smilodon jest bliżej spokrewniony z człowiekiem niż ze słoniem — stwierdzenie jest fałszywe.
"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"Ewolucja zbieżna (konwergencja) to niezależne wykształcenie się podobnej cechy u organizmów niespokrewnionych blisko, zwykle w odpowiedzi na podobne warunki życia.
\nZ drzewa filogenetycznego wynika, że:
\nPonieważ cecha nie została odziedziczona po wspólnym przodku, lecz powstała niezależnie w dwóch liniach, jest to wynik ewolucji zbieżnej (konwergencji).
\n1 pkt: uzasadnienie uwzględniające argument na rzecz niezależnego pochodzenia cechy (odniesienie do drzewa filogenetycznego). Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do definicji konwergencji.
"}]}