{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/22.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"22.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nUzasadnij, że obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu\nżyciowego przywry B. polymorphus.\n22.1.\n0-1\n22.2.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 22.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIII. Posługiwanie się informacjami\npochodzącymi z analizy materiałów\nźródłowych. Zdający:\n2) odczytuje, analizuje, interpretuje\ni przetwarza informacje tekstowe, graficzne,\nliczbowe;\n5) objaśnia i komentuje informacje,\nposługując się terminologią biologiczną.\nXI. Funkcjonowanie zwierząt.\n2. Porównanie poszczególnych czynności\nżyciowych zwierząt, z uwzględnieniem\nstruktur odpowiedzialnych za ich\nprzeprowadzanie.\n9) Rozmnażanie i rozwój. Zdający:\nf) analizuje na podstawie schematu cykle\nrozwojowe zwierząt pasożytniczych […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzasadnienie, uwzględniające specyficzność pierwszego żywiciela\npośredniego.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPierwszym żywicielem pośrednim tej przywry może być tylko racicznica zmienna.\nRacicznica jest niezbędna do rozwoju sporocyst i cerkarii B. polymorphus.\nNa pewnym etapie larwy mogą żyć wyłącznie w racicznicy.\nMiracidium może wnikać jedynie do ciała D. polymorpha.","solution":"Tekst stwierdza wprost, że **miracidium może wniknąć tylko do ciała racicznicy zmiennej** — pasożyt wykazuje na tym etapie **ścisłą specyficzność żywicielską**. W ciele racicznicy zachodzi **rozwój sporocysty i dojrzewanie cerkarii** — czyli etap, bez którego nie powstaną stadia zdolne do zarażenia kolejnego żywiciela. **Żaden inny organizm nie może zastąpić racicznicy** na tym etapie cyklu. Bez racicznicy zmiennej larwa miracidium **nie znajdzie żywiciela**, nie rozwinie się w cerkarię i cykl **zostanie przerwany na samym początku**. Dlatego obecność tego małża jest **warunkiem koniecznym** zamknięcia cyklu życiowego *B. polymorphus*. Wyjaśnia to też chronologię z tekstu: przywra mogła pojawić się w wodach zachodniej Europy **dopiero po tym**, jak zadomowiła się tam racicznica — czyli **sto lat później**.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-22.2.webp","solution_image":null,"topics":"przywry, cykl rozwojowy pasozyta, zywiciel posredni i ostateczny, gatunki obce, racicznica zmienna","page_from":29,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 22.2. (0-1)<br>Uzasadnij, że obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu<br>życiowego przywry B. polymorphus.<br>22.1.<br>0-1<br>22.2.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 22.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>III. Posługiwanie się informacjami<br>pochodzącymi z analizy materiałów<br>źródłowych. Zdający:</p>\n<ol><li>odczytuje, analizuje, interpretuje</li></ol>\n<p>i przetwarza informacje tekstowe, graficzne,<br>liczbowe;</p>\n<ol><li>objaśnia i komentuje informacje,</li></ol>\n<p>posługując się terminologią biologiczną.<br>XI. Funkcjonowanie zwierząt.</p>\n<ol><li>Porównanie poszczególnych czynności</li></ol>\n<p>życiowych zwierząt, z uwzględnieniem<br>struktur odpowiedzialnych za ich<br>przeprowadzanie.</p>\n<ol><li>Rozmnażanie i rozwój. Zdający:</li></ol>\n<p>f) analizuje na podstawie schematu cykle<br>rozwojowe zwierząt pasożytniczych […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzasadnienie, uwzględniające specyficzność pierwszego żywiciela<br>pośredniego.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Pierwszym żywicielem pośrednim tej przywry może być tylko racicznica zmienna.<br>Racicznica jest niezbędna do rozwoju sporocyst i cerkarii B. polymorphus.<br>Na pewnym etapie larwy mogą żyć wyłącznie w racicznicy.<br>Miracidium może wnikać jedynie do ciała D. polymorpha.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Tekst stwierdza wprost, że <strong>miracidium może wniknąć tylko do ciała racicznicy zmiennej</strong> — pasożyt wykazuje na tym etapie <strong>ścisłą specyficzność żywicielską</strong>. W ciele racicznicy zachodzi <strong>rozwój sporocysty i dojrzewanie cerkarii</strong> — czyli etap, bez którego nie powstaną stadia zdolne do zarażenia kolejnego żywiciela. <strong>Żaden inny organizm nie może zastąpić racicznicy</strong> na tym etapie cyklu. Bez racicznicy zmiennej larwa miracidium <strong>nie znajdzie żywiciela</strong>, nie rozwinie się w cerkarię i cykl <strong>zostanie przerwany na samym początku</strong>. Dlatego obecność tego małża jest <strong>warunkiem koniecznym</strong> zamknięcia cyklu życiowego <em>B. polymorphus</em>. Wyjaśnia to też chronologię z tekstu: przywra mogła pojawić się w wodach zachodniej Europy <strong>dopiero po tym</strong>, jak zadomowiła się tam racicznica — czyli <strong>sto lat później</strong>.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: racicznica zmienna jest jedynym (specyficznym) pierwszym żywicielem pośrednim - bez niej larwa nie może się rozwijać</h4>\n<p>Z opisu cyklu wynika, że pierwsze stadium larwalne - <strong>miracidium - może wniknąć TYLKO do ciała racicznicy zmiennej</strong> (Dreissena polymorpha). To właśnie w jej ciele miracidium rozwija się w sporocystę, w której dojrzewają cerkarie.</p>\n<p>Racicznica jest więc <strong>jedynym, specyficznym pierwszym żywicielem pośrednim</strong> - tylko w niej może zajść wczesny etap rozwoju larwalnego przywry. Bez racicznicy miracidium nie miałoby gdzie się rozwinąć, nie powstałyby cerkarie, a więc nie mogłyby wniknąć do ryb karpiowatych ani rybożernych.</p>\n<p>Oznacza to, że <strong>obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia (kontynuacji) cyklu życiowego</strong> B. polymorphus - bez niej cykl nie może przebiegać.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: uzasadnienie uwzględniające specyficzność pierwszego żywiciela pośredniego (tylko racicznica umożliwia rozwój larw).</p>"}]}