{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego w grupie 1. nasiona rzodkiewki nie wykiełkowały.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nIX. Różnorodność roślin.\n6. Wzrost i rozwój roślin. Zdający:\n2) przedstawia wpływ czynników\nzewnętrznych i wewnętrznych na proces\nkiełkowania nasion; planuje i przeprowadza\ndoświadczenie określające wpływ\nwybranych czynników (woda […], światło)\nna proces kiełkowania nasion.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do braku dostępu do wody oraz do roli wody\nw kiełkowaniu nasion, np. do pęcznienia nasion lub do przerwania spoczynku nasion.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nWoda umożliwia zachodzenie procesów metabolicznych i przerwanie spoczynku nasion,\na w tej grupie nie była zwilżana lignina.\nW tej próbie nie było dostępu do wody, a woda jest potrzebna do przerwania spoczynku\nnasion i do rozpoczęcia kiełkowania.\nBez wody nie dochodzi do imbibicji nasion i do rozerwania łupiny nasiennej.\nWoda jest konieczna do pęcznienia nasion - pierwszego etapu kiełkowania nasion.\nBez wody praktycznie nie zachodzą procesy metaboliczne, konieczne do rozwoju\ni wzrostu siewki.\nPobieranie wody jest przyczyną pękania łupiny nasiennej.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do braku procesów metabolicznych w nasionach,\nnp. „Nasiona są suche i dlatego nie zachodzi tam oddychanie komórkowe, które jest\nkonieczne do kiełkowania. Dzięki wodzie nasiona przerywają spoczynek i są uruchamiane\nprocesy metaboliczne”.\nUznaje się odpowiedzi zawierające archaiczne słownictwo, np. „pękanie skorupki” zamiast\nwspółcześnie obowiązującego terminu „pękanie łupiny”.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „nabrzmiewania” lub „puchnięcia” nasion.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do fotosyntezy jako warunku koniecznego\ndo kiełkowania nasion, np. „Bez wody nie zachodzi fotosynteza i dlatego w takich warunkach\nnasiona nie kiełkują”.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"Nasiona z grupy 1. umieszczono na **suchym podłożu** i nie podlewano. **Woda jest niezbędnym warunkiem kiełkowania**: - umożliwia **imbibicję (pęcznienie)** nasion — pierwszy etap kiełkowania, prowadzący do **rozerwania łupiny nasiennej**, - **przerywa spoczynek** nasion, - uruchamia **procesy metaboliczne** — bez wody enzymy nie działają, nie zachodzi ani oddychanie komórkowe, ani rozkład materiałów zapasowych. Bez dostępu do wody nasiona pozostały w stanie **spoczynku** i nie wykiełkowały, mimo że miały światło.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.1.webp","solution_image":null,"topics":"bilans wegla, fotosynteza i oddychanie komorkowe, kielkowanie nasion, sucha masa, proba kontrolna","page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.1. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego w grupie 1. nasiona rzodkiewki nie wykiełkowały.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne</li></ol>\n<p>zachodzące w wybranych organizmach […].<br>IX. Różnorodność roślin.</p>\n<ol><li>Wzrost i rozwój roślin. Zdający:</li><li>przedstawia wpływ czynników</li></ol>\n<p>zewnętrznych i wewnętrznych na proces<br>kiełkowania nasion; planuje i przeprowadza<br>doświadczenie określające wpływ<br>wybranych czynników (woda […], światło)<br>na proces kiełkowania nasion.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie, odnoszące się do braku dostępu do wody oraz do roli wody<br>w kiełkowaniu nasion, np. do pęcznienia nasion lub do przerwania spoczynku nasion.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Woda umożliwia zachodzenie procesów metabolicznych i przerwanie spoczynku nasion,<br>a w tej grupie nie była zwilżana lignina.<br>W tej próbie nie było dostępu do wody, a woda jest potrzebna do przerwania spoczynku<br>nasion i do rozpoczęcia kiełkowania.<br>Bez wody nie dochodzi do imbibicji nasion i do rozerwania łupiny nasiennej.<br>Woda jest konieczna do pęcznienia nasion - pierwszego etapu kiełkowania nasion.<br>Bez wody praktycznie nie zachodzą procesy metaboliczne, konieczne do rozwoju<br>i wzrostu siewki.<br>Pobieranie wody jest przyczyną pękania łupiny nasiennej.<br>Uwaga:<br>Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do braku procesów metabolicznych w nasionach,<br>np. „Nasiona są suche i dlatego nie zachodzi tam oddychanie komórkowe, które jest<br>konieczne do kiełkowania. Dzięki wodzie nasiona przerywają spoczynek i są uruchamiane<br>procesy metaboliczne”.<br>Uznaje się odpowiedzi zawierające archaiczne słownictwo, np. „pękanie skorupki” zamiast<br>współcześnie obowiązującego terminu „pękanie łupiny”.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do „nabrzmiewania” lub „puchnięcia” nasion.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do fotosyntezy jako warunku koniecznego<br>do kiełkowania nasion, np. „Bez wody nie zachodzi fotosynteza i dlatego w takich warunkach<br>nasiona nie kiełkują”.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Nasiona z grupy 1. umieszczono na <strong>suchym podłożu</strong> i nie podlewano. <strong>Woda jest niezbędnym warunkiem kiełkowania</strong>: - umożliwia <strong>imbibicję (pęcznienie)</strong> nasion — pierwszy etap kiełkowania, prowadzący do <strong>rozerwania łupiny nasiennej</strong>, - <strong>przerywa spoczynek</strong> nasion, - uruchamia <strong>procesy metaboliczne</strong> — bez wody enzymy nie działają, nie zachodzi ani oddychanie komórkowe, ani rozkład materiałów zapasowych. Bez dostępu do wody nasiona pozostały w stanie <strong>spoczynku</strong> i nie wykiełkowały, mimo że miały światło.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: brak dostępu do wody, niezbędnej do pęcznienia (imbibicji) i uruchomienia kiełkowania</h4>\n<p>Nasiona z grupy 1. umieszczono na <strong>suchym podłożu i nie podlewano</strong> - nie miały więc dostępu do wody.</p>\n<p>Woda jest <strong>niezbędna do zapoczątkowania kiełkowania</strong>: powoduje <strong>pęcznienie (imbibicję) nasion</strong>, co prowadzi do przerwania spoczynku, aktywacji enzymów i uruchomienia procesów metabolicznych (m.in. rozkładu materiałów zapasowych i oddychania) potrzebnych do wzrostu zarodka.</p>\n<p>Ponieważ w grupie 1. nie było wody, procesy te nie mogły się uruchomić i <strong>nasiona nie wykiełkowały</strong>.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: wyjaśnienie odnoszące się do braku dostępu do wody ORAZ roli wody w kiełkowaniu (pęcznienie/przerwanie spoczynku). Nie uznaje się „nabrzmiewania/puchnięcia&quot; nasion ani odniesień do fotosyntezy.</p>"}]}