{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.3","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.3","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nRozstrzygnij, z którą grupą - 1. czy 3. - należy porównać wyniki pomiaru suchej masy\nuzyskane w grupie 2., aby określić łączny wpływ fotosyntezy i oddychania\nkomórkowego na bilans węgla w grupie 2. Odpowiedź uzasadnij.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.3. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozwijanie myślenia naukowego;\ndoskonalenie umiejętności planowania\ni przeprowadzania obserwacji\ni doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu\no wyniki badań. Zdający:\n1) […] planuje i przeprowadza oraz\ndokumentuje obserwacje i proste\ndoświadczenia biologiczne;\n5) ocenia poprawność zastosowanych\nprocedur badawczych oraz formułuje\nwnioski.\nI. Chemizm życia.\n1. Składniki nieorganiczne. Zdający:\n3) wyjaśnia rolę wody w życiu organizmów,\nz uwzględnieniem jej właściwości fizycznych\ni chemicznych.\nIII. Energia i metabolizm.\n4. Fotosynteza. Zdający:\n1) wykazuje związek budowy chloroplastu\nz przebiegiem procesu fotosyntezy.\n5. Pozyskiwanie energii użytecznej\nbiologicznie. Zdający:\n1) wykazuje związek budowy\nmitochondrium z przebiegiem procesu\noddychania komórkowego.\nIX. Różnorodność roślin.\n4. Odżywianie się roślin. Zdający:\n4) analizuje wpływ czynników zewnętrznych\n[…] na przebieg procesu fotosyntezy;\nplanuje i przeprowadza doświadczenie\nwykazujące wpływ […] natężenia światła na\nintensywność fotosyntezy.\nZasady oceniania\n1 pkt - wskazanie grupy 1., wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do\nzachowania wyjściowego poziomu związków organicznych w tej próbie, bezpośrednio\nlub pośrednio - np. przez odniesienie się do ograniczenia procesów metabolicznych\nlub do braku fotosyntezy i oddychania.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozstrzygnięcie\nGrupa 1.\nPrzykładowe uzasadnienia\nW grupie 1. procesy metaboliczne praktycznie nie zachodziły, a więc zachowała ona\npoczątkową zawartość związków organicznych i stanowi w tym doświadczeniu punkt\nodniesienia dla pozostałych grup: 2. i 3.\nZe względu na brak wody nasiona w grupie 1. pozostały w spoczynku, a więc nie\nzmieniała się u nich zawartość związków organicznych podczas trwania eksperymentu.\nW tej grupie nie zachodziły procesy fotosyntezy i oddychania.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi zawierających poprawne uzasadnienie, ale niewskazujących\njednoznacznie numeru grupy, np. „Rozstrzygnięcie: ----; Uzasadnienie: W tej grupie nie\nzachodziły procesy ani fotosyntezy, ani oddychania”.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":"**Rozstrzygnięcie: z grupą 1.** **Uzasadnienie:** w grupie 1. nasiona **nie wykiełkowały** — pozostały w spoczynku, a procesy metaboliczne praktycznie w nich nie zachodziły. Zachowały więc **wyjściową zawartość związków organicznych** i stanowią **punkt odniesienia (próbę kontrolną)** dla pozostałych grup. Porównanie grupy 2. z grupą 1. pokazuje **łączny efekt obu procesów** — fotosyntezy (przyrost związków organicznych) i oddychania (ich ubytek). Grupa 3. nie nadaje się do tego celu, bo zachodziło w niej **samo oddychanie** — porównanie z nią pokazałoby jedynie wpływ fotosyntezy.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.3.webp","solution_image":null,"topics":"bilans wegla, fotosynteza i oddychanie komorkowe, kielkowanie nasion, sucha masa, proba kontrolna","page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.3. (0-1)<br>Rozstrzygnij, z którą grupą - 1. czy 3. - należy porównać wyniki pomiaru suchej masy<br>uzyskane w grupie 2., aby określić łączny wpływ fotosyntezy i oddychania<br>komórkowego na bilans węgla w grupie 2. Odpowiedź uzasadnij.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6.3. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozwijanie myślenia naukowego;<br>doskonalenie umiejętności planowania<br>i przeprowadzania obserwacji<br>i doświadczeń oraz wnioskowania w oparciu<br>o wyniki badań. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] planuje i przeprowadza oraz</li></ol>\n<p>dokumentuje obserwacje i proste<br>doświadczenia biologiczne;</p>\n<ol><li>ocenia poprawność zastosowanych</li></ol>\n<p>procedur badawczych oraz formułuje<br>wnioski.<br>I. Chemizm życia.</p>\n<ol><li>Składniki nieorganiczne. Zdający:</li><li>wyjaśnia rolę wody w życiu organizmów,</li></ol>\n<p>z uwzględnieniem jej właściwości fizycznych<br>i chemicznych.<br>III. Energia i metabolizm.</p>\n<ol><li>Fotosynteza. Zdający:</li><li>wykazuje związek budowy chloroplastu</li></ol>\n<p>z przebiegiem procesu fotosyntezy.</p>\n<ol><li>Pozyskiwanie energii użytecznej</li></ol>\n<p>biologicznie. Zdający:</p>\n<ol><li>wykazuje związek budowy</li></ol>\n<p>mitochondrium z przebiegiem procesu<br>oddychania komórkowego.<br>IX. Różnorodność roślin.</p>\n<ol><li>Odżywianie się roślin. Zdający:</li><li>analizuje wpływ czynników zewnętrznych</li></ol>\n<p>[…] na przebieg procesu fotosyntezy;<br>planuje i przeprowadza doświadczenie<br>wykazujące wpływ […] natężenia światła na<br>intensywność fotosyntezy.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - wskazanie grupy 1., wraz z poprawnym uzasadnieniem, odnoszącym się do<br>zachowania wyjściowego poziomu związków organicznych w tej próbie, bezpośrednio<br>lub pośrednio - np. przez odniesienie się do ograniczenia procesów metabolicznych<br>lub do braku fotosyntezy i oddychania.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Rozstrzygnięcie<br>Grupa 1.<br>Przykładowe uzasadnienia<br>W grupie 1. procesy metaboliczne praktycznie nie zachodziły, a więc zachowała ona<br>początkową zawartość związków organicznych i stanowi w tym doświadczeniu punkt<br>odniesienia dla pozostałych grup: 2. i 3.<br>Ze względu na brak wody nasiona w grupie 1. pozostały w spoczynku, a więc nie<br>zmieniała się u nich zawartość związków organicznych podczas trwania eksperymentu.<br>W tej grupie nie zachodziły procesy fotosyntezy i oddychania.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi zawierających poprawne uzasadnienie, ale niewskazujących<br>jednoznacznie numeru grupy, np. „Rozstrzygnięcie: ----; Uzasadnienie: W tej grupie nie<br>zachodziły procesy ani fotosyntezy, ani oddychania”.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p><strong>Rozstrzygnięcie: z grupą 1.</strong> <strong>Uzasadnienie:</strong> w grupie 1. nasiona <strong>nie wykiełkowały</strong> — pozostały w spoczynku, a procesy metaboliczne praktycznie w nich nie zachodziły. Zachowały więc <strong>wyjściową zawartość związków organicznych</strong> i stanowią <strong>punkt odniesienia (próbę kontrolną)</strong> dla pozostałych grup. Porównanie grupy 2. z grupą 1. pokazuje <strong>łączny efekt obu procesów</strong> — fotosyntezy (przyrost związków organicznych) i oddychania (ich ubytek). Grupa 3. nie nadaje się do tego celu, bo zachodziło w niej <strong>samo oddychanie</strong> — porównanie z nią pokazałoby jedynie wpływ fotosyntezy.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: Grupa 1.</h4>\n<p>Wyniki pomiaru suchej masy w grupie 2. należy porównać z <strong>grupą 1.</strong></p>\n<p><strong>Uzasadnienie krok po kroku:</strong></p>\n<ol><li>Aby ocenić <strong>łączny wpływ fotosyntezy i oddychania komórkowego</strong> na bilans węgla (zmianę zawartości związków organicznych) w grupie 2., potrzebny jest <strong>punkt odniesienia</strong> odpowiadający stanowi <strong>wyjściowemu</strong> - czyli zawartości suchej masy nasion, w których procesy metaboliczne jeszcze nie zmieniły ilości zgromadzonych związków organicznych.</li></ol>\n<ol><li><strong>Grupa 1.</strong> to grupa, w której procesy metaboliczne praktycznie nie zachodzą (nasiona zachowały wyjściową zawartość związków organicznych). Dlatego sucha masa grupy 1. (1,46 g) reprezentuje <strong>poziom startowy/kontrolny</strong> dla porównania.</li></ol>\n<ol><li>Odejmując wynik grupy 1. od wyniku grupy 2. (1,63 g), otrzymujemy <strong>wypadkową zmianę</strong> suchej masy będącą efektem jednoczesnego działania fotosyntezy (przyrost związków organicznych, wiązanie CO₂) i oddychania komórkowego (ubytek związków organicznych, uwalnianie CO₂) w grupie 2.</li></ol>\n<ol><li><strong>Grupa 3. nie może być punktem odniesienia</strong>, ponieważ w niej również zachodzą procesy metaboliczne (jej sucha masa 1,20 g różni się od wartości wyjściowej), więc nie odzwierciedla stanu początkowego - porównanie z nią nie pozwoliłoby wyodrębnić łącznego efektu obu procesów względem punktu startowego.</li></ol>\n<p>Dlatego jedynie porównanie grupy 2. z <strong>grupą 1.</strong> (zachowującą wyjściowy poziom związków organicznych) umożliwia określenie łącznego wpływu fotosyntezy i oddychania na bilans węgla w grupie 2.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p><strong>1 pkt</strong> - wskazanie <strong>grupy 1.</strong> oraz uzasadnienie odnoszące się do tego, że grupa 1. zachowała wyjściowy poziom związków organicznych (praktyczny brak procesów metabolicznych - fotosyntezy i oddychania) i stanowi punkt odniesienia dla grupy 2.</p>\n<p><strong>0 pkt</strong> - wskazanie grupy 3. lub odpowiedź bez poprawnego uzasadnienia.</p>"}]}