{"id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad/6.4","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-rozszerzona","number":"6.4","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6.4. (0-1)\nWykaż, że podczas trwania doświadczenia u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6.4. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n2) wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne\nzachodzące w wybranych organizmach […].\nIII. Energia i metabolizm.\n4. Fotosynteza. Zdający:\n3) […] wyróżnia substraty i produkty obu faz\n[…].\nIX. Różnorodność roślin.\n4. Odżywianie się roślin. Zdający:\n4) analizuje wpływ czynników zewnętrznych\ni wewnętrznych na przebieg procesu\nfotosyntezy; planuje i przeprowadza\ndoświadczenie wykazujące wpływ […]\nnatężenia światła […] na intensywność\nfotosyntezy.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wykazanie, że u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza, odnoszące się do\nprzyrostu suchej masy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nW tej próbie był dostęp do wody i do światła, co jest konieczne do fotosyntezy, ale\nniewystarczające. Po wynikach doświadczenia widać, że ten proces rzeczywiście miał\nmiejsce, ponieważ wzrosła sucha masa badanych roślin.\nW grupie 2. rośliny musiały rzeczywiście przeprowadzać fotosyntezę, ponieważ wzrosła\nich sucha masa. Sama dostępność wody i światła nie przesądza o fotosyntezie,\nponieważ np. nasiona mogłyby cechować się spoczynkiem bezwzględnym i w takim\nprzypadku w ogóle by nie wykiełkowały.\nSucha masa roślin na koniec doświadczenia przekraczała początkową świeżą masę,\na więc w tej grupie doszło do asymilacji dwutlenku węgla - fotosyntezy.\nGrupa 2. miała większą suchą masę na koniec doświadczenia niż grupa 1., a więc\nmusiało dojść do asymilacji węgla.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do obecności wody i światła - warunków\nkoniecznych do zajścia fotosyntezy. W odpowiedzi musi znaleźć się wykazanie, że ten\nproces zachodził, odnoszące się do wyników doświadczenia.","solution":"Sucha masa w grupie 2. wynosiła **1,63 g** i była **większa** niż masa wyjściowa nasion (1,5 g) oraz niż sucha masa grupy kontrolnej 1. (1,46 g): $$1{,}63\\ \\text{g} > 1{,}46\\ \\text{g}$$ Przyrost suchej masy oznacza, że rośliny **wytworzyły nowe związki organiczne** — a jedynym ich źródłem u rośliny jest **asymilacja $\\text{CO}_2$ w fotosyntezie**. Skoro sucha masa wzrosła **mimo** jednoczesnych strat na oddychanie, fotosynteza musiała zachodzić i przewyższać intensywnością oddychanie. **6.5. TT** - **Grupa 2. — T.** Oddychanie komórkowe zachodzi w komórkach roślinnych **nieprzerwanie**, także w świetle. Jest jedynym źródłem ATP dla procesów życiowych. - **Grupa 3. — T.** Siewki wykiełkowały i rosły w ciemności, zużywając materiały zapasowe nasion. Świadczy o tym **spadek suchej masy** z 1,5 g do **1,20 g** — związki organiczne zostały utlenione w oddychaniu do $\\text{CO}_2$, który uleciał z szalki.","image":"img/biologia-2026-maj-matura-rozszerzona/zad-6.4.webp","solution_image":null,"topics":"bilans wegla, fotosynteza i oddychanie komorkowe, kielkowanie nasion, sucha masa, proba kontrolna","page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6.4. (0-1)<br>Wykaż, że podczas trwania doświadczenia u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6.4. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wyjaśnia zjawiska i procesy biologiczne</li></ol>\n<p>zachodzące w wybranych organizmach […].<br>III. Energia i metabolizm.</p>\n<ol><li>Fotosynteza. Zdający:</li><li>[…] wyróżnia substraty i produkty obu faz</li></ol>\n<p>[…].<br>IX. Różnorodność roślin.</p>\n<ol><li>Odżywianie się roślin. Zdający:</li><li>analizuje wpływ czynników zewnętrznych</li></ol>\n<p>i wewnętrznych na przebieg procesu<br>fotosyntezy; planuje i przeprowadza<br>doświadczenie wykazujące wpływ […]<br>natężenia światła […] na intensywność<br>fotosyntezy.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wykazanie, że u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza, odnoszące się do<br>przyrostu suchej masy.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>W tej próbie był dostęp do wody i do światła, co jest konieczne do fotosyntezy, ale<br>niewystarczające. Po wynikach doświadczenia widać, że ten proces rzeczywiście miał<br>miejsce, ponieważ wzrosła sucha masa badanych roślin.<br>W grupie 2. rośliny musiały rzeczywiście przeprowadzać fotosyntezę, ponieważ wzrosła<br>ich sucha masa. Sama dostępność wody i światła nie przesądza o fotosyntezie,<br>ponieważ np. nasiona mogłyby cechować się spoczynkiem bezwzględnym i w takim<br>przypadku w ogóle by nie wykiełkowały.<br>Sucha masa roślin na koniec doświadczenia przekraczała początkową świeżą masę,<br>a więc w tej grupie doszło do asymilacji dwutlenku węgla - fotosyntezy.<br>Grupa 2. miała większą suchą masę na koniec doświadczenia niż grupa 1., a więc<br>musiało dojść do asymilacji węgla.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do obecności wody i światła - warunków<br>koniecznych do zajścia fotosyntezy. W odpowiedzi musi znaleźć się wykazanie, że ten<br>proces zachodził, odnoszące się do wyników doświadczenia.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Sucha masa w grupie 2. wynosiła <strong>1,63 g</strong> i była <strong>większa</strong> niż masa wyjściowa nasion (1,5 g) oraz niż sucha masa grupy kontrolnej 1. (1,46 g): $$1{,}63\\ \\text{g} &gt; 1{,}46\\ \\text{g}$$ Przyrost suchej masy oznacza, że rośliny <strong>wytworzyły nowe związki organiczne</strong> — a jedynym ich źródłem u rośliny jest <strong>asymilacja $\\text{CO}_2$ w fotosyntezie</strong>. Skoro sucha masa wzrosła <strong>mimo</strong> jednoczesnych strat na oddychanie, fotosynteza musiała zachodzić i przewyższać intensywnością oddychanie. <strong>6.5. TT</strong> - <strong>Grupa 2. — T.</strong> Oddychanie komórkowe zachodzi w komórkach roślinnych <strong>nieprzerwanie</strong>, także w świetle. Jest jedynym źródłem ATP dla procesów życiowych. - <strong>Grupa 3. — T.</strong> Siewki wykiełkowały i rosły w ciemności, zużywając materiały zapasowe nasion. Świadczy o tym <strong>spadek suchej masy</strong> z 1,5 g do <strong>1,20 g</strong> — związki organiczne zostały utlenione w oddychaniu do $\\text{CO}_2$, który uleciał z szalki.</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź: sucha masa siewek z grupy 2. wzrosła powyżej masy początkowej, co dowodzi asymilacji CO₂ (fotosyntezy)</h4>\n<p>Na początku doświadczenia wysiano po <strong>1,5 g</strong> nasion. Po 10 dniach sucha masa materiału roślinnego wynosiła:</p>\n<ul><li>grupa 1. (bez wody, brak kiełkowania): 1,46 g,</li><li><strong>grupa 2. (woda + światło): 1,63 g</strong>,</li><li>grupa 3. (woda, ciemność): 1,20 g.</li></ul>\n<p>W grupie 3. (ciemność) zachodziło tylko oddychanie, które <strong>zużywa związki organiczne</strong> - dlatego sucha masa spadła (1,20 g &lt; 1,5 g).</p>\n<p>W grupie 2. sucha masa <strong>wzrosła</strong> i przekroczyła masę początkową ($1{,}63\\ \\text{g} &gt; 1{,}5\\ \\text{g}$), mimo że jednocześnie zachodziło oddychanie zużywające związki organiczne. Przyrost suchej masy oznacza <strong>wytworzenie nowych związków organicznych</strong> w wyniku asymilacji CO₂, czyli <strong>fotosyntezy</strong>. Zatem u roślin z grupy 2. fotosynteza zachodziła.</p>\n<h4>Zasady oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt: wykazanie, że u roślin z grupy 2. zachodziła fotosynteza, odnoszące się do przyrostu suchej masy. Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się jedynie do obecności wody i światła.</p>"}]}