{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nUzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez\nalbuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij\nrozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,\nformułuje i przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi,\ndobierając racjonalne argumenty […].\nI. Budowa chemiczna organizmów.\n3. Lipidy. Zdający:\n2) rozróżnia lipidy […], podaje ich\nwłaściwości […].\n4. Białka. Zdający:\n6) charakteryzuje wybrane grupy białek\n(albuminy […]).\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy\nprogramowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach\nszkół (Dz.U. z 2012 r. poz. 977, z późn. zm., tj. Dz.U z 2014 r. poz. 803, Dz.U. z 2016 r. poz. 895).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzasadnienie, odnoszące się do słabej rozpuszczalności\ndługołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu krwi i dobrej rozpuszczalności\nalbuminy w osoczu krwi.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nDługołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się dobrze w wodzie, która jest\ngłównym składnikiem osocza krwi. Albumina jest białkiem dobrze rozpuszczalnym\nw wodzie, a więc po przyłączeniu kwasów tłuszczowych uczestniczy w ich transporcie we\nkrwi.\nW przeciwieństwie do albuminy takie kwasy tłuszczowe słabo rozpuszczają się w osoczu\nkrwi i dlatego są transportowane dopiero po związaniu się z cząsteczkami albuminy.\nDługołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się w płynach ustrojowych, dlatego\nmuszą się wiązać z cząsteczkami albuminy dobrze rozpuszczalnymi w osoczu.\nDługołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie są rozpuszczalne w osoczu. Dzięki połączeniu\nz rozpuszczalną w osoczu albuminą możliwy staje się ich transport, dlatego że powstały\nkompleks jest rozpuszczalny.\nPonieważ albuminy to białka dobrze rozpuszczalne, a kwasy tłuszczowe to związki słabo\nrozpuszczalne.\nAlbumina jest rozpuszczalna, a DKT - nie są.\nUwaga:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do rozpuszczania się we krwi - zamiast w osoczu krwi.\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do całkowitej nierozpuszczalności długołańcuchowych\nkwasów tłuszczowych w wodzie.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zmiany właściwości kwasów tłuszczowych\nw wyniku ich związania z albuminą, np. „Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe stają się\nrozpuszczalne w osoczu krwi po przyłączeniu się do albuminy”.\nDopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do hydrofobowości lub niepolarności kwasów\ntłuszczowych, np.:\nDKT mają charakter hydrofobowy, więc bez związania z hydrofilową albuminą ich\ntransport we krwi nie byłby możliwy.\nDKT mają charakter niepolarny, więc dopiero po związaniu się z polarną albuminą ich\ntransport we krwi staje się możliwy.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.2. (0-1)<br>Uzasadnij, że dzięki związaniu długołańcuchowych kwasów tłuszczowych przez<br>albuminę możliwy staje się transport tych kwasów we krwi. W odpowiedzi uwzględnij<br>rozpuszczalność albuminy oraz długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu.<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,<br>formułuje i przedstawia opinie związane<br>z omawianymi zagadnieniami biologicznymi,<br>dobierając racjonalne argumenty […].<br>I. Budowa chemiczna organizmów.</p>\n<ol><li>Lipidy. Zdający:</li><li>rozróżnia lipidy […], podaje ich</li></ol>\n<p>właściwości […].</p>\n<ol><li>Białka. Zdający:</li><li>charakteryzuje wybrane grupy białek</li></ol>\n<p>(albuminy […]).<br>1 Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie podstawy<br>programowej wychowania przedszkolnego oraz kształcenia ogólnego w poszczególnych typach<br>szkół (Dz.U. z 2012 r. poz. 977, z późn. zm., tj. Dz.U z 2014 r. poz. 803, Dz.U. z 2016 r. poz. 895).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzasadnienie, odnoszące się do słabej rozpuszczalności<br>długołańcuchowych kwasów tłuszczowych w osoczu krwi i dobrej rozpuszczalności<br>albuminy w osoczu krwi.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się dobrze w wodzie, która jest<br>głównym składnikiem osocza krwi. Albumina jest białkiem dobrze rozpuszczalnym<br>w wodzie, a więc po przyłączeniu kwasów tłuszczowych uczestniczy w ich transporcie we<br>krwi.<br>W przeciwieństwie do albuminy takie kwasy tłuszczowe słabo rozpuszczają się w osoczu<br>krwi i dlatego są transportowane dopiero po związaniu się z cząsteczkami albuminy.<br>Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie rozpuszczają się w płynach ustrojowych, dlatego<br>muszą się wiązać z cząsteczkami albuminy dobrze rozpuszczalnymi w osoczu.<br>Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe nie są rozpuszczalne w osoczu. Dzięki połączeniu<br>z rozpuszczalną w osoczu albuminą możliwy staje się ich transport, dlatego że powstały<br>kompleks jest rozpuszczalny.<br>Ponieważ albuminy to białka dobrze rozpuszczalne, a kwasy tłuszczowe to związki słabo<br>rozpuszczalne.<br>Albumina jest rozpuszczalna, a DKT - nie są.<br>Uwaga:<br>Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do rozpuszczania się we krwi - zamiast w osoczu krwi.<br>Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do całkowitej nierozpuszczalności długołańcuchowych<br>kwasów tłuszczowych w wodzie.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do zmiany właściwości kwasów tłuszczowych<br>w wyniku ich związania z albuminą, np. „Długołańcuchowe kwasy tłuszczowe stają się<br>rozpuszczalne w osoczu krwi po przyłączeniu się do albuminy”.<br>Dopuszcza się odpowiedzi odnoszące się do hydrofobowości lub niepolarności kwasów<br>tłuszczowych, np.:<br>DKT mają charakter hydrofobowy, więc bez związania z hydrofilową albuminą ich<br>transport we krwi nie byłby możliwy.<br>DKT mają charakter niepolarny, więc dopiero po związaniu się z polarną albuminą ich<br>transport we krwi staje się możliwy.</p>","solutions":[]}