{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/12","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"12","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 12.\nRyby chrzęstnoszkieletowe gromadzą we krwi duże ilości mocznika, którego całkowite\nstężenie osmotyczne we krwi jest równe stężeniu wody morskiej albo nawet je przekracza.\nOprócz mocznika, ważnym składnikiem krwi ryb chrzęstnoszkieletowych jest tlenek\ntrimetyloaminy (TMAO). Poniżej przedstawiono wyniki symulacji komputerowych wpływu\nwysokiej temperatury, mocznika o wysokim stężeniu (8 mol ∙ dm-3) oraz TMAO o dwóch\nróżnych stężeniach (1 mol ∙ dm-3, 4 mol ∙ dm-3) na strukturę przestrzenną białka - inhibitora\nchymotrypsyny 2 (CI2).\nObecność TMAO potwierdzono także w tkance mięśniowej wielu ryb kostno-\ni chrzęstnoszkieletowych. Przypuszcza się, że ten związek w mięśniach stabilizuje strukturę\nbiałek w warunkach wysokiego ciśnienia hydrostatycznego. Na poniższym wykresie\nprzedstawiono wyniki pomiaru zawartości TMAO w tkance mięśniowej ryb morskich żyjących\nna różnych głębokościach, uzyskane przez różne zespoły badawcze.\nNa podstawie: B.J. Bennion i V. Daggett, Counteraction […], „PNAS” 101(17), 2004;\nH. Laurent i in., The Ability of Trimethylamine N-oxide […], „Communications Chemistry” 5(116), 2022.\nstruktura\nkrystaliczna\ntylko woda\n25 °C\ntylko woda\n60 °C\ntylko woda\n125 °C\nTMAO, 1 mol ∙ dm-3\n25 °C\nTMAO, 4 mol ∙ dm-3\n60 °C\nTMAO, 4 mol ∙ dm-3\nmocznik, 8 mol ∙ dm-3\n60 °C\nmocznik, 8 mol ∙ dm-3\n60 °C\n0\n2000\n4000\n6000\n8000\n0\n200\n300\n400\n100\ngłębokość, m\nzawartość TMAO, mmol ∙ kg-1\nryby chrzęstnoszkieletowe\nryby kostnoszkieletowe\nLaxon i in. (2011)\nBockus i in. (2016)\nSamerotte i in. (2007)\nYancey i in. (2014)\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-12.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 12.
Ryby chrzęstnoszkieletowe gromadzą we krwi duże ilości mocznika, którego całkowite
stężenie osmotyczne we krwi jest równe stężeniu wody morskiej albo nawet je przekracza.
Oprócz mocznika, ważnym składnikiem krwi ryb chrzęstnoszkieletowych jest tlenek
trimetyloaminy (TMAO). Poniżej przedstawiono wyniki symulacji komputerowych wpływu
wysokiej temperatury, mocznika o wysokim stężeniu (8 mol ∙ dm-3) oraz TMAO o dwóch
różnych stężeniach (1 mol ∙ dm-3, 4 mol ∙ dm-3) na strukturę przestrzenną białka - inhibitora
chymotrypsyny 2 (CI2).
Obecność TMAO potwierdzono także w tkance mięśniowej wielu ryb kostno-
i chrzęstnoszkieletowych. Przypuszcza się, że ten związek w mięśniach stabilizuje strukturę
białek w warunkach wysokiego ciśnienia hydrostatycznego. Na poniższym wykresie
przedstawiono wyniki pomiaru zawartości TMAO w tkance mięśniowej ryb morskich żyjących
na różnych głębokościach, uzyskane przez różne zespoły badawcze.
Na podstawie: B.J. Bennion i V. Daggett, Counteraction […], „PNAS” 101(17), 2004;
H. Laurent i in., The Ability of Trimethylamine N-oxide […], „Communications Chemistry” 5(116), 2022.
struktura
krystaliczna
tylko woda
25 °C
tylko woda
60 °C
tylko woda
125 °C
TMAO, 1 mol ∙ dm-3
25 °C
TMAO, 4 mol ∙ dm-3
60 °C
TMAO, 4 mol ∙ dm-3
mocznik, 8 mol ∙ dm-3
60 °C
mocznik, 8 mol ∙ dm-3
60 °C
0
2000
4000
6000
8000
0
200
300
400
100
głębokość, m
zawartość TMAO, mmol ∙ kg-1
ryby chrzęstnoszkieletowe
ryby kostnoszkieletowe
Laxon i in. (2011)
Bockus i in. (2016)
Samerotte i in. (2007)
Yancey i in. (2014)
EBIP-R0_100

","solutions":[]}