{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14","points":null,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.\nNaturalny receptor limfocytów T rozpoznaje i wiąże antygeny peptydowe prezentowane\nprzez cząsteczki MHC na powierzchni komórek własnego organizmu. Komórki nowotworowe\nmają jednak często obniżoną ilość białek MHC - głównego układu zgodności tkankowej.\nJedną z nowoczesnych metod leczenia niektórych nowotworów jest terapia CAR-T,\npolegająca na modyfikacji genetycznej limfocytów T pacjenta tak, aby wytwarzały one\ntzw. chimeryczny receptor antygenowy (CAR, ang. chimeric antigen receptor). Funkcją\nzmodyfikowanych limfocytów T (CAR-T) jest rozpoznawanie specyficznych białek -\nwystępujących tylko na powierzchni komórek nowotworowych. CAR-T mają możliwość\nbezpośredniego wiązania antygenów komórek nowotworowych w sposób niezależny\nod powierzchniowego występowania MHC. Antygeny występujące na powierzchni komórek\nnowotworowych dzieli się na:\nspecyficzne - występujące tylko na powierzchni komórek nowotworowych\nniespecyficzne - występujące zarówno na powierzchni komórek nowotworowych,\njak i na powierzchni komórek zdrowych.\nW terapii CAR-T najpierw izoluje się z krwi pacjenta leukocyty, w tym - limfocyty T.\nNastępnie limfocyty T zostają poddane modyfikacjom genetycznym. Stosuje się do tego\njedną z metod:\ndo limfocytów T wprowadza się za pomocą impulsu elektrycznego (elektroporacja)\nmRNA kodujący receptor CAR\nlimfocyty T infekuje się genetycznie zmodyfikowanym retrowirusem, zawierającym gen\nkodujący receptor CAR.\nNa koniec CAR-T są namnażane, aktywowane, a następnie wstrzykiwane do krwiobiegu\npacjenta. Na schemacie przedstawiono istotę terapii CAR-T z wykorzystaniem retrowirusa.\nNa podstawie: National Cancer Institute,\nCAR T Cells: Engineering Patients’ Immune Cells to Treat Their Cancers, 2025. Schemat: cytologicsbio.com\nkomórka\nnowotworowa\nzmodyfikowany\ngenetycznie retrowirus\nz genem kodującym\nreceptor CAR\nlimfocyt T\npobrany od\npacjenta\nlimfocyt T\nz włączonym\ngenem kodującym\nreceptor CAR\nreceptor CAR\nCAR-T\nantygen\nśmierć komórki\nnowotworowej\nnamnożenie CAR-T\ni wprowadzenie do\norganizmu pacjenta\nwbudowanie receptora\nCAR w błonę\nlimfocytu T\nwbudowanie DNA\nwirusowego w genom\nlimfocytu T\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":20,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14.<br>Naturalny receptor limfocytów T rozpoznaje i wiąże antygeny peptydowe prezentowane<br>przez cząsteczki MHC na powierzchni komórek własnego organizmu. Komórki nowotworowe<br>mają jednak często obniżoną ilość białek MHC - głównego układu zgodności tkankowej.<br>Jedną z nowoczesnych metod leczenia niektórych nowotworów jest terapia CAR-T,<br>polegająca na modyfikacji genetycznej limfocytów T pacjenta tak, aby wytwarzały one<br>tzw. chimeryczny receptor antygenowy (CAR, ang. chimeric antigen receptor). Funkcją<br>zmodyfikowanych limfocytów T (CAR-T) jest rozpoznawanie specyficznych białek -<br>występujących tylko na powierzchni komórek nowotworowych. CAR-T mają możliwość<br>bezpośredniego wiązania antygenów komórek nowotworowych w sposób niezależny<br>od powierzchniowego występowania MHC. Antygeny występujące na powierzchni komórek<br>nowotworowych dzieli się na:<br>specyficzne - występujące tylko na powierzchni komórek nowotworowych<br>niespecyficzne - występujące zarówno na powierzchni komórek nowotworowych,<br>jak i na powierzchni komórek zdrowych.<br>W terapii CAR-T najpierw izoluje się z krwi pacjenta leukocyty, w tym - limfocyty T.<br>Następnie limfocyty T zostają poddane modyfikacjom genetycznym. Stosuje się do tego<br>jedną z metod:<br>do limfocytów T wprowadza się za pomocą impulsu elektrycznego (elektroporacja)<br>mRNA kodujący receptor CAR<br>limfocyty T infekuje się genetycznie zmodyfikowanym retrowirusem, zawierającym gen<br>kodujący receptor CAR.<br>Na koniec CAR-T są namnażane, aktywowane, a następnie wstrzykiwane do krwiobiegu<br>pacjenta. Na schemacie przedstawiono istotę terapii CAR-T z wykorzystaniem retrowirusa.<br>Na podstawie: National Cancer Institute,<br>CAR T Cells: Engineering Patients’ Immune Cells to Treat Their Cancers, 2025. Schemat: cytologicsbio.com<br>komórka<br>nowotworowa<br>zmodyfikowany<br>genetycznie retrowirus<br>z genem kodującym<br>receptor CAR<br>limfocyt T<br>pobrany od<br>pacjenta<br>limfocyt T<br>z włączonym<br>genem kodującym<br>receptor CAR<br>receptor CAR<br>CAR-T<br>antygen<br>śmierć komórki<br>nowotworowej<br>namnożenie CAR-T<br>i wprowadzenie do<br>organizmu pacjenta<br>wbudowanie receptora<br>CAR w błonę<br>limfocytu T<br>wbudowanie DNA<br>wirusowego w genom<br>limfocytu T<br>EBIP-R0_100</p>","solutions":[]}