{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/14.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"14.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nUzasadnij, że w terapii CAR-T nie należy stosować receptorów CAR rozpoznających\nniespecyficzne antygeny nowotworowe.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje\ni przetwarza informacje pozyskane\nz różnorodnych źródeł, w tym za pomocą\ntechnologii informacyjno-komunikacyjnych.\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,\nformułuje i przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi,\ndobierając racjonalne argumenty […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n8. Biotechnologia molekularna, inżynieria\ngenetyczna i medycyna molekularna.\nZdający:\n2) przedstawia istotę procedur inżynierii\ngenetycznej (izolacji i wprowadzania\nobcego genu do organizmu);\n9) przedstawia perspektywy zastosowania\nterapii genowej.\nV. Budowa i funkcjonowanie organizmu\nczłowieka.\n7. Układ odpornościowy. Zdający:\n1) opisuje elementy układu\nodpornościowego człowieka;\n2) przedstawia reakcję odpornościową\nhumoralną i komórkową, swoistą\ni nieswoistą.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca niszczenie zdrowych komórek organizmu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nZadaniem komórek CAR-T jest niszczenie komórek nowotworowych, przy jednoczesnym\noszczędzaniu prawidłowych komórek organizmu.\nNie należy stosować receptorów CAR rozpoznających niespecyficzne antygeny\nnowotworowe, ponieważ komórki CAR-T powinny rozpoznawać i niszczyć tylko komórki\nnowotworowe z odpowiednim antygenem, a nie - zdrowe komórki organizmu.\nGdyby tego nie zrobiono, komórki CAR-T działałby tak, że rozpoznawałyby i niszczyłyby\nrównież inne niż nowotworowe komórki w organizmie.\nBrak wytypowania antygenu charakterystycznego tylko dla danej komórki nowotworowej\npowodowałby, że terapia CAR-T przypominałaby chorobę autoimmunizacyjną.\nTaka terapia prowadziłaby do niszczenia zdrowych komórek.\nReceptory CAR rozpoznające niespecyficzne antygeny nowotworowe stosuje się wtedy,\nkiedy nie można znaleźć na komórkach nowotworowych antygenów specyficznych,\nponieważ taka terapia prowadzi do niszczenia zarówno komórek nowotworowych, jak\ni komórek zdrowych.\nCelem terapii CAR-T są często antygeny (np. CD19, BCMA) występujące nie tylko na\npowierzchni komórek nowotworowych, lecz także na powierzchni tej populacji zdrowych\nkomórek pacjenta, z której wywodzi się nowotwór. Te antygeny są jednak zawsze\ndokładnie zdefiniowane, a ich występowanie - ograniczone do tej populacji komórek\ngospodarza (np. do limfocytów CD19+), tak aby pozostałe, zdrowe komórki pacjenta nie\nstały się celem CAR-T.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-14.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 14.1. (0-1)<br>Uzasadnij, że w terapii CAR-T nie należy stosować receptorów CAR rozpoznających<br>niespecyficzne antygeny nowotworowe.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 14.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie<br>informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje<br>i przetwarza informacje pozyskane<br>z różnorodnych źródeł, w tym za pomocą<br>technologii informacyjno-komunikacyjnych.<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,<br>formułuje i przedstawia opinie związane<br>z omawianymi zagadnieniami biologicznymi,<br>dobierając racjonalne argumenty […].<br>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Biotechnologia molekularna, inżynieria</li></ol>\n<p>genetyczna i medycyna molekularna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia istotę procedur inżynierii</li></ol>\n<p>genetycznej (izolacji i wprowadzania<br>obcego genu do organizmu);</p>\n<ol><li>przedstawia perspektywy zastosowania</li></ol>\n<p>terapii genowej.<br>V. Budowa i funkcjonowanie organizmu<br>człowieka.</p>\n<ol><li>Układ odpornościowy. Zdający:</li><li>opisuje elementy układu</li></ol>\n<p>odpornościowego człowieka;</p>\n<ol><li>przedstawia reakcję odpornościową</li></ol>\n<p>humoralną i komórkową, swoistą<br>i nieswoistą.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawna odpowiedź uwzględniająca niszczenie zdrowych komórek organizmu.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Zadaniem komórek CAR-T jest niszczenie komórek nowotworowych, przy jednoczesnym<br>oszczędzaniu prawidłowych komórek organizmu.<br>Nie należy stosować receptorów CAR rozpoznających niespecyficzne antygeny<br>nowotworowe, ponieważ komórki CAR-T powinny rozpoznawać i niszczyć tylko komórki<br>nowotworowe z odpowiednim antygenem, a nie - zdrowe komórki organizmu.<br>Gdyby tego nie zrobiono, komórki CAR-T działałby tak, że rozpoznawałyby i niszczyłyby<br>również inne niż nowotworowe komórki w organizmie.<br>Brak wytypowania antygenu charakterystycznego tylko dla danej komórki nowotworowej<br>powodowałby, że terapia CAR-T przypominałaby chorobę autoimmunizacyjną.<br>Taka terapia prowadziłaby do niszczenia zdrowych komórek.<br>Receptory CAR rozpoznające niespecyficzne antygeny nowotworowe stosuje się wtedy,<br>kiedy nie można znaleźć na komórkach nowotworowych antygenów specyficznych,<br>ponieważ taka terapia prowadzi do niszczenia zarówno komórek nowotworowych, jak<br>i komórek zdrowych.<br>Celem terapii CAR-T są często antygeny (np. CD19, BCMA) występujące nie tylko na<br>powierzchni komórek nowotworowych, lecz także na powierzchni tej populacji zdrowych<br>komórek pacjenta, z której wywodzi się nowotwór. Te antygeny są jednak zawsze<br>dokładnie zdefiniowane, a ich występowanie - ograniczone do tej populacji komórek<br>gospodarza (np. do limfocytów CD19+), tak aby pozostałe, zdrowe komórki pacjenta nie<br>stały się celem CAR-T.</p>","solutions":[]}