{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/15.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"15.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWyjaśnij, dlaczego diagnostyka oparta na amplifikacji genomu HCV metodą\nłańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) jest poprzedzona zastosowaniem odwrotnej\ntranskryptazy.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 15.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] wyjaśnia zależności\nprzyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,\nformułuje i przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi,\ndobierając racjonalne argumenty […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n2. Wirusy. Zdający:\n3) wyjaśnia, co to są retrowirusy […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n8. Biotechnologia molekularna, inżynieria\ngenetyczna i medycyna molekularna.\nZdający:\n3) przedstawia zasadę metody PCR […] i jej\nzastosowanie;\n7) przedstawia różnorodne zastosowania\nmetod genetycznych, m.in. w […]\ndiagnostyce medycznej […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne wyjaśnienie, uwzględniające rodzaj materiału genetycznego HCV (RNA)\noraz substrat PCR - DNA, oraz rodzaj reakcji katalizowanej przez odwrotną\ntranskryptazę.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nOdwrotna transkryptaza katalizuje reakcję syntezy DNA na matrycy RNA HCV, więc\npotem można powielać ten DNA metodą PCR.\nGenom wirusa HCV to pojedyncza nić RNA, a ponieważ PCR polega na powielaniu DNA,\nto trzeba najpierw zmienić nośnik informacji genetycznej z RNA na DNA - co katalizuje\nodwrotna transkryptaza.\nRT używa wirusowego RNA jako matrycy do syntezy cDNA, wykorzystywanego w PCR.\nUwagi:\nUznaje się odpowiedzi odnoszące się do „przepisywania RNA na DNA” zamiast „syntezy\nDNA na matrycy RNA”.\nNie uznaje się odpowiedzi będących jedynie tautologią, np. „Odwrotna transkryptaza\nkatalizuje reakcję odwrotnej transkrypcji”.\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do HCV jako do retrowirusa, np. „HCV zawiera\nodwrotną transkryptazę, zatem na matrycy RNA wirusowego powstaje DNA - substrat PCR”.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-15.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":23,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 15.2. (0-1)<br>Wyjaśnij, dlaczego diagnostyka oparta na amplifikacji genomu HCV metodą<br>łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) jest poprzedzona zastosowaniem odwrotnej<br>transkryptazy.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 15.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] wyjaśnia zależności<br>przyczynowo-skutkowe, formułuje wnioski,<br>formułuje i przedstawia opinie związane<br>z omawianymi zagadnieniami biologicznymi,<br>dobierając racjonalne argumenty […].<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Wirusy. Zdający:</li><li>wyjaśnia, co to są retrowirusy […].</li></ol>\n<p>VI. Genetyka i biotechnologia.</p>\n<ol><li>Biotechnologia molekularna, inżynieria</li></ol>\n<p>genetyczna i medycyna molekularna.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>przedstawia zasadę metody PCR […] i jej</li></ol>\n<p>zastosowanie;</p>\n<ol><li>przedstawia różnorodne zastosowania</li></ol>\n<p>metod genetycznych, m.in. w […]<br>diagnostyce medycznej […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne wyjaśnienie, uwzględniające rodzaj materiału genetycznego HCV (RNA)<br>oraz substrat PCR - DNA, oraz rodzaj reakcji katalizowanej przez odwrotną<br>transkryptazę.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Odwrotna transkryptaza katalizuje reakcję syntezy DNA na matrycy RNA HCV, więc<br>potem można powielać ten DNA metodą PCR.<br>Genom wirusa HCV to pojedyncza nić RNA, a ponieważ PCR polega na powielaniu DNA,<br>to trzeba najpierw zmienić nośnik informacji genetycznej z RNA na DNA - co katalizuje<br>odwrotna transkryptaza.<br>RT używa wirusowego RNA jako matrycy do syntezy cDNA, wykorzystywanego w PCR.<br>Uwagi:<br>Uznaje się odpowiedzi odnoszące się do „przepisywania RNA na DNA” zamiast „syntezy<br>DNA na matrycy RNA”.<br>Nie uznaje się odpowiedzi będących jedynie tautologią, np. „Odwrotna transkryptaza<br>katalizuje reakcję odwrotnej transkrypcji”.<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się do HCV jako do retrowirusa, np. „HCV zawiera<br>odwrotną transkryptazę, zatem na matrycy RNA wirusowego powstaje DNA - substrat PCR”.</p>","solutions":[]}