{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/19","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"19","points":3,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 19. (0-3)\nU muszki owocowej (Drosophila melanogaster) allel B warunkuje brązową barwę ciała\ni wykazuje pełną dominację nad allelem b, warunkującym czarną barwę ciała. Allel D\nwarunkuje wykształcanie odnóży o normalnej długości i wykazuje pełną dominację nad\nallelem d, warunkującym występowanie krótkich odnóży. Geny B i D są położone na\nchromosomie drugim, w odległości 17,5 cM od siebie.\nSkrzyżowano podwójnie heterozygotycznego samca o genotypie\nBD\nbd z czarną samicą mającą\nkrótkie odnóża.\n1. Zapisz genotyp opisanej samicy. W zapisie zastosuj podane oznaczenia alleli\ni uwzględnij położenie loci na chromosomach.\n2. Uzupełnij tabelę. Zapisz cztery możliwe genotypy gamet wytwarzanych przez\nopisanego samca oraz podaj prawdopodobieństwo wystąpienia każdego genotypu\ngamety.\nLp.\nGenotyp gamety\nPrawdopodobieństwo\njego wystąpienia\n1.\n2.\n3.\n4.\n3. Podaj prawdopodobieństwo, że muszka - losowo wybrana spośród potomstwa\nkrzyżowanej pary opisanych muszek - będzie miała brązową barwę ciała i normalnie\nwykształcone odnóża.\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 19. (0-3)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje,\n[…] wyjaśnia zależności przyczynowo-\nskutkowe, formułuje wnioski […].\nVI. Genetyka i biotechnologia.\n5. Genetyka mendlowska. Zdający:\n3) zapisuje i analizuje krzyżówki\njednogenowe i dwugenowe (z dominacją\nzupełną i niezupełną oraz allelami\nwielokrotnymi, posługując się szachownicą\nPunnetta) oraz określa\nprawdopodobieństwo wystąpienia\nposzczególnych genotypów i fenotypów\nw pokoleniach potomnych.\n4) opisuje sprzężenia genów […]\ni przedstawia sposoby ich mapowania na\nchromosomie.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n3 pkt - poprawne podanie:\ngenotypu samicy ORAZ\ngenotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia ORAZ\nprawdopodobieństwa pojawienia się wśród potomstwa krzyżowanej pary muszek\nosobnika barwy brązowej o normalnie wykształconych odnóżach.\n2 pkt - poprawne podanie:\ngenotypu samicy ORAZ\ngenotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia\n1 pkt - poprawne podanie genotypu samicy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n1.\nbd\nbd lub bd / bd , lub bd // bd\n2.\n1. BD 41,25 % lub 0,4125\n2. bd 41,25 % lub 0,4125\n3. Bd 8,75 % lub 0,0875\n4. bD 8,75 % lub 0,0875\n3.\n41,25 % lub 0,4125\nUwaga:\nJeżeli zdający podaje niepełne rozwiązanie w przypadku genotypu samicy: bbdd, a więc\nwłaściwy genotyp, ale nieuwzględniający w zapisie położenia loci na chromosomach, to za\nrozwiązanie całego zadania przyznaje się maksymalnie 2 pkt.\nJeżeli zdający stosuje podczas obliczeń zaokrąglenia, to za rozwiązanie całego zadania\nprzyznaje się maksymalnie 2 pkt.\nDopuszcza się odpowiedzi, z których wynika, że rekombinacja genetyczna zachodzi\nwyłącznie u samic D. melanogaster.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-19.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 19. (0-3)
U muszki owocowej (Drosophila melanogaster) allel B warunkuje brązową barwę ciała
i wykazuje pełną dominację nad allelem b, warunkującym czarną barwę ciała. Allel D
warunkuje wykształcanie odnóży o normalnej długości i wykazuje pełną dominację nad
allelem d, warunkującym występowanie krótkich odnóży. Geny B i D są położone na
chromosomie drugim, w odległości 17,5 cM od siebie.
Skrzyżowano podwójnie heterozygotycznego samca o genotypie
BD
bd z czarną samicą mającą
krótkie odnóża.

\n
  1. Zapisz genotyp opisanej samicy. W zapisie zastosuj podane oznaczenia alleli
\n

i uwzględnij położenie loci na chromosomach.

\n
  1. Uzupełnij tabelę. Zapisz cztery możliwe genotypy gamet wytwarzanych przez
\n

opisanego samca oraz podaj prawdopodobieństwo wystąpienia każdego genotypu
gamety.
Lp.
Genotyp gamety
Prawdopodobieństwo
jego wystąpienia
1.
2.
3.
4.

\n
  1. Podaj prawdopodobieństwo, że muszka - losowo wybrana spośród potomstwa
\n

krzyżowanej pary opisanych muszek - będzie miała brązową barwę ciała i normalnie
wykształcone odnóża.
EBIP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 19. (0-3)
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
V. Rozumowanie i argumentacja.
Zdający objaśnia i komentuje informacje,
[…] wyjaśnia zależności przyczynowo-
skutkowe, formułuje wnioski […].
VI. Genetyka i biotechnologia.

\n
  1. Genetyka mendlowska. Zdający:
  2. zapisuje i analizuje krzyżówki
\n

jednogenowe i dwugenowe (z dominacją
zupełną i niezupełną oraz allelami
wielokrotnymi, posługując się szachownicą
Punnetta) oraz określa
prawdopodobieństwo wystąpienia
poszczególnych genotypów i fenotypów
w pokoleniach potomnych.

\n
  1. opisuje sprzężenia genów […]
\n

i przedstawia sposoby ich mapowania na
chromosomie.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zasady oceniania
3 pkt - poprawne podanie:
genotypu samicy ORAZ
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia ORAZ
prawdopodobieństwa pojawienia się wśród potomstwa krzyżowanej pary muszek
osobnika barwy brązowej o normalnie wykształconych odnóżach.
2 pkt - poprawne podanie:
genotypu samicy ORAZ
genotypów gamet wraz z prawdopodobieństwem ich wystąpienia
1 pkt - poprawne podanie genotypu samicy.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
1.
bd
bd lub bd / bd , lub bd // bd
2.

\n
  1. BD 41,25 % lub 0,4125
  2. bd 41,25 % lub 0,4125
  3. Bd 8,75 % lub 0,0875
  4. bD 8,75 % lub 0,0875
\n

3.
41,25 % lub 0,4125
Uwaga:
Jeżeli zdający podaje niepełne rozwiązanie w przypadku genotypu samicy: bbdd, a więc
właściwy genotyp, ale nieuwzględniający w zapisie położenia loci na chromosomach, to za
rozwiązanie całego zadania przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Jeżeli zdający stosuje podczas obliczeń zaokrąglenia, to za rozwiązanie całego zadania
przyznaje się maksymalnie 2 pkt.
Dopuszcza się odpowiedzi, z których wynika, że rekombinacja genetyczna zachodzi
wyłącznie u samic D. melanogaster.

","solutions":[]}