{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20.1","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20.1","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nUzasadnij, że występowanie zębów szablastych u Thylacosmilus i Smilodon jest\nwynikiem ewolucji zbieżnej - konwergencji. W odpowiedzi odnieś się do\nprzedstawionego drzewa filogenetycznego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20.1. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nIV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie\ninformacji.\nZdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje\ni przetwarza informacje […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający […] formułuje wnioski, formułuje\ni przedstawia opinie związane\nz omawianymi zagadnieniami biologicznymi,\ndobierając racjonalne argumenty […].\nIX. Ewolucja.\n5. Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi.\nZdający:\n3) opisuje warunki, w jakich zachodzi\nradiacja adaptacyjna oraz ewolucja zbieżna;\npodaje przykłady konwergencji\ni dywergencji; identyfikuje konwergencje\ni dywergencje na podstawie schematu,\nrysunku, opisu itd.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzasadnienie, uwzględniające argument na rzecz niezależnego\npochodzenia cechy.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nPojawienie się szablastych zębów u Thylacosmilus i u Smilodon to efekt ewolucji\nzbieżnej, ponieważ zęby pojawiły się niezależnie u torbaczy i u kotowatych.\nJest to przykład konwergencji, ponieważ ta sama cecha rozwinęła się w dwóch różnych\nliniach ewolucyjnych, różniących się morfologicznie.\nOstatni wspólny przodek tych dwóch rodzajów miał zęby normalnej długości, a więc ta\ncecha musiała powstać niezależnie.\nThylacosmilus i Smilodon wykształciły zęby szablaste niezależnie od siebie, gdyż\npojawienie się tych zębów nastąpiło dwa razy na podanym drzewie filogenetycznym\n(czerwone kropki), co oznacza, że jest to wynik konwergencji.\nUwaga:\nNie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do definicji konwergencji np. „Jest to\ncecha, która powstała niezależnie” lub „Zęby u obu rodzajów miały różne pochodzenie”.\nDopuszcza się odpowiedzi, w których rodzaje Thylacosmilus i Smilodon są traktowane jako\ngatunki.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":27,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 20.1. (0-1)<br>Uzasadnij, że występowanie zębów szablastych u Thylacosmilus i Smilodon jest<br>wynikiem ewolucji zbieżnej - konwergencji. W odpowiedzi odnieś się do<br>przedstawionego drzewa filogenetycznego.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 20.1. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>IV. Poszukiwanie, wykorzystanie i tworzenie<br>informacji.<br>Zdający odczytuje, selekcjonuje, porównuje<br>i przetwarza informacje […].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający […] formułuje wnioski, formułuje<br>i przedstawia opinie związane<br>z omawianymi zagadnieniami biologicznymi,<br>dobierając racjonalne argumenty […].<br>IX. Ewolucja.</p>\n<ol><li>Pochodzenie i rozwój życia na Ziemi.</li></ol>\n<p>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje warunki, w jakich zachodzi</li></ol>\n<p>radiacja adaptacyjna oraz ewolucja zbieżna;<br>podaje przykłady konwergencji<br>i dywergencji; identyfikuje konwergencje<br>i dywergencje na podstawie schematu,<br>rysunku, opisu itd.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzasadnienie, uwzględniające argument na rzecz niezależnego<br>pochodzenia cechy.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Pojawienie się szablastych zębów u Thylacosmilus i u Smilodon to efekt ewolucji<br>zbieżnej, ponieważ zęby pojawiły się niezależnie u torbaczy i u kotowatych.<br>Jest to przykład konwergencji, ponieważ ta sama cecha rozwinęła się w dwóch różnych<br>liniach ewolucyjnych, różniących się morfologicznie.<br>Ostatni wspólny przodek tych dwóch rodzajów miał zęby normalnej długości, a więc ta<br>cecha musiała powstać niezależnie.<br>Thylacosmilus i Smilodon wykształciły zęby szablaste niezależnie od siebie, gdyż<br>pojawienie się tych zębów nastąpiło dwa razy na podanym drzewie filogenetycznym<br>(czerwone kropki), co oznacza, że jest to wynik konwergencji.<br>Uwaga:<br>Nie uznaje się odpowiedzi odnoszących się wyłącznie do definicji konwergencji np. „Jest to<br>cecha, która powstała niezależnie” lub „Zęby u obu rodzajów miały różne pochodzenie”.<br>Dopuszcza się odpowiedzi, w których rodzaje Thylacosmilus i Smilodon są traktowane jako<br>gatunki.</p>","solutions":[]}