{"id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"matura","year":2026,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nRozstrzygnij, czy u higrofitów występowanie cech ułatwiających transpirację\nz powierzchni liści jest przyczyną spowolnienia, czy - przyśpieszenia przepływu wody\nw drewnie roślin. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do mechanizmu transportu\nwody w roślinie.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nhydatoda\nżywy włosek\nskórka\nmiękisz\nskórka\naparat\nszparkowy\nA\nB\nEBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Poznanie świata organizmów na różnych\npoziomach organizacji życia.\nZdający […] wyjaśnia procesy i zjawiska\nbiologiczne; przedstawia związki między\nstrukturą a funkcją na różnych poziomach\norganizacji życia, przedstawia i wyjaśnia\nzależności między organizmem\na środowiskiem […].\nV. Rozumowanie i argumentacja.\nZdający objaśnia i komentuje informacje,\n[…] wyjaśnia zależności przyczynowo-\nskutkowe, formułuje wnioski […].\nIV. Przegląd różnorodności organizmów.\n7. Rośliny - odżywianie się. Zdający:\n2) określa sposób pobierania wody […]\noraz mechanizmy transportu wody\n(potencjał wody, transpiracja, siła ssąca\nliści, kohezja, adhezja, parcie korzeniowe).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie, że parowanie wody z powierzchni roślin jest przyczyną\nprzyśpieszenia przepływu wody w drewnie, wraz z poprawnym uzasadnieniem,\nodnoszącym się do mechanizmu transpiracyjno-kohezyjnego transportu wody.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozstrzygnięcie\nPrzyśpiesza.\nPrzykładowe uzasadnienia\nPonieważ w liściach obniża się potencjał wody.\nParowanie wody z powierzchni roślin przekłada się na zwiększone podciśnienie\nhydrostatyczne w naczyniach.\nTranspiracja generuje siłę ssącą.\nW wyniku parowania wody z mezofilu obniża się w tych komórkach potencjał\nosmotyczny, co przekłada się na podciąganie wody przez sąsiadujący ksylem.\nSpadek potencjału wody w liściach jest przyczyną przyśpieszenia transportu wody\nw drewnie, ponieważ powstaje siła ssąca, a słup wody liście - łodyga - korzenie jest\nspójny dzięki siłom kohezji.\nΨW spada w liściu, ponieważ ΨS staje się bardziej ujemny, a ΨP staje się mniej dodatni.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura · maj 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5.2. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy u higrofitów występowanie cech ułatwiających transpirację<br>z powierzchni liści jest przyczyną spowolnienia, czy - przyśpieszenia przepływu wody<br>w drewnie roślin. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do mechanizmu transportu<br>wody w roślinie.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>hydatoda<br>żywy włosek<br>skórka<br>miękisz<br>skórka<br>aparat<br>szparkowy<br>A<br>B<br>EBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5.2. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Poznanie świata organizmów na różnych<br>poziomach organizacji życia.<br>Zdający […] wyjaśnia procesy i zjawiska<br>biologiczne; przedstawia związki między<br>strukturą a funkcją na różnych poziomach<br>organizacji życia, przedstawia i wyjaśnia<br>zależności między organizmem<br>a środowiskiem […].<br>V. Rozumowanie i argumentacja.<br>Zdający objaśnia i komentuje informacje,<br>[…] wyjaśnia zależności przyczynowo-<br>skutkowe, formułuje wnioski […].<br>IV. Przegląd różnorodności organizmów.</p>\n<ol><li>Rośliny - odżywianie się. Zdający:</li><li>określa sposób pobierania wody […]</li></ol>\n<p>oraz mechanizmy transportu wody<br>(potencjał wody, transpiracja, siła ssąca<br>liści, kohezja, adhezja, parcie korzeniowe).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie, że parowanie wody z powierzchni roślin jest przyczyną<br>przyśpieszenia przepływu wody w drewnie, wraz z poprawnym uzasadnieniem,<br>odnoszącym się do mechanizmu transpiracyjno-kohezyjnego transportu wody.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca wymagań na 1 pkt albo brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozstrzygnięcie<br>Przyśpiesza.<br>Przykładowe uzasadnienia<br>Ponieważ w liściach obniża się potencjał wody.<br>Parowanie wody z powierzchni roślin przekłada się na zwiększone podciśnienie<br>hydrostatyczne w naczyniach.<br>Transpiracja generuje siłę ssącą.<br>W wyniku parowania wody z mezofilu obniża się w tych komórkach potencjał<br>osmotyczny, co przekłada się na podciąganie wody przez sąsiadujący ksylem.<br>Spadek potencjału wody w liściach jest przyczyną przyśpieszenia transportu wody<br>w drewnie, ponieważ powstaje siła ssąca, a słup wody liście - łodyga - korzenie jest<br>spójny dzięki siłom kohezji.<br>ΨW spada w liściu, ponieważ ΨS staje się bardziej ujemny, a ΨP staje się mniej dodatni.</p>","solutions":[]}