{"id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad/5","paper_id":"biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"biologia","category":"probna","year":2026,"month":"styczen","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5. (0-1)\nCzereśnia (Prunus avium) jest drzewem naturalnie występującym w polskich lasach, a także\ndrzewem owocowym uprawianym w sadach. W warunkach naturalnych czereśnie osiągają\ndo 30 metrów wysokości. Owoce czereśni mają mięsisty mezokarp i zdrewniały endokarp.\nPowierzchnia egzokarpu - skórki jest pokryta substancjami woskowymi. Poniżej\nprzedstawiono fotografię owoców czereśni (A) oraz schemat budowy owocu w przekroju\npodłużnym (B).\nUwaga: nie zachowano wspólnej skali fotografii i schematu.\nNa podstawie: www.ekologia.pl; Fotografia i schemat: Wikimedia Commons.\nWykaż związek między budową owocu czereśni a sposobem rozprzestrzeniania się tej\nrośliny w środowisku naturalnym.\nzarodek\nłupina nasienna\nowocnia:\nendokarp\nmezokarp\negzokarp\nA\nB\n4.4.\n0-1\n5.\n0-1\nMBIP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nI. Pogłębianie wiedzy z zakresu\nróżnorodności biologicznej oraz zjawisk\ni procesów biologicznych zachodzących na\nróżnych poziomach organizacji życia.\nZdający:\n3) wykazuje związki między strukturą\na funkcją na różnych poziomach organizacji\nżycia.\nIX. Różnorodność roślin.\n5. Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się\nroślin. Zdający:\n6) wykazuje związek budowy owocu ze\nsposobem rozprzestrzeniania się roślin\nokrytonasiennych.\nZasady oceniania\n1 pkt - za poprawne wykazanie związku między budową owocu czereśni a sposobem jej\nrozprzestrzeniania, odnoszące się do: mięsistych owoców atrakcyjnych dla zwierząt\nlub do pestki odpornej na enzymy trawienne zwierząt ORAZ do rozprzestrzeniania\nnasion wraz z odchodami zwierząt (endozoochoria) lub przypadkowo przez\nzwierzęta.\n0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.\nPrzykładowe odpowiedzi\nMięsiste owoce czereśni są endozoochoryczne - są zjadane przez ptaki, wydalające\npestki wraz z odchodami.\nPróbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.\nSoczysty mezokarp jest atrakcyjnym dla zwierząt pokarmem, a niestrawione nasiona -\npołykane razem z mięsistą częścią owocu i usunięte wraz z odchodami - przyczyniają\nsię do rozprzestrzenienia się czereśni w środowisku.\nW środku owocu jest zdrewniała pestka, która chroni nasiono przed strawieniem\nw układzie pokarmowym ptaków rozprzestrzeniających nasiona.\nAtrakcyjny kolor owoców czereśni zachęca zwierzęta do ich zjedzenia, a niestrawione\nnasiona, chronione przez pestkę, przyczyniają się do rozprzestrzeniania się czereśni.\nOwoce czereśni są wyraźnie widoczne dla ptaków, które się nimi żywią, ale mogą być\nprzypadkowo zgubione przez zwierzę.\nOwoce czereśni są widoczne dla ptaków, niektóre z nich zabierają całe owoce, zjadają\njedynie miąższ, a pestki porzucają w miejscach oddalonych od drzewa, które było\nźródłem owoców - co przyczynia się do rozprzestrzeniania tych roślin w środowisku.","solution":null,"image":"img/biologia-2026-styczen-probna-rozszerzona/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":11,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Biologia · Matura próbna · styczeń 2026 (rozszerzona)","subject_label":"Biologia","category_label":"Matura próbna","text_html":"<p>Zadanie 5. (0-1)<br>Czereśnia (Prunus avium) jest drzewem naturalnie występującym w polskich lasach, a także<br>drzewem owocowym uprawianym w sadach. W warunkach naturalnych czereśnie osiągają<br>do 30 metrów wysokości. Owoce czereśni mają mięsisty mezokarp i zdrewniały endokarp.<br>Powierzchnia egzokarpu - skórki jest pokryta substancjami woskowymi. Poniżej<br>przedstawiono fotografię owoców czereśni (A) oraz schemat budowy owocu w przekroju<br>podłużnym (B).<br>Uwaga: nie zachowano wspólnej skali fotografii i schematu.<br>Na podstawie: www.ekologia.pl; Fotografia i schemat: Wikimedia Commons.<br>Wykaż związek między budową owocu czereśni a sposobem rozprzestrzeniania się tej<br>rośliny w środowisku naturalnym.<br>zarodek<br>łupina nasienna<br>owocnia:<br>endokarp<br>mezokarp<br>egzokarp<br>A<br>B<br>4.4.<br>0-1<br>5.<br>0-1<br>MBIP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5. (0-1)<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>I. Pogłębianie wiedzy z zakresu<br>różnorodności biologicznej oraz zjawisk<br>i procesów biologicznych zachodzących na<br>różnych poziomach organizacji życia.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykazuje związki między strukturą</li></ol>\n<p>a funkcją na różnych poziomach organizacji<br>życia.<br>IX. Różnorodność roślin.</p>\n<ol><li>Rozmnażanie i rozprzestrzenianie się</li></ol>\n<p>roślin. Zdający:</p>\n<ol><li>wykazuje związek budowy owocu ze</li></ol>\n<p>sposobem rozprzestrzeniania się roślin<br>okrytonasiennych.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - za poprawne wykazanie związku między budową owocu czereśni a sposobem jej<br>rozprzestrzeniania, odnoszące się do: mięsistych owoców atrakcyjnych dla zwierząt<br>lub do pestki odpornej na enzymy trawienne zwierząt ORAZ do rozprzestrzeniania<br>nasion wraz z odchodami zwierząt (endozoochoria) lub przypadkowo przez<br>zwierzęta.<br>0 pkt - za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.<br>Przykładowe odpowiedzi<br>Mięsiste owoce czereśni są endozoochoryczne - są zjadane przez ptaki, wydalające<br>pestki wraz z odchodami.<br>Próbny egzamin maturalny z biologii - styczeń 2026 r.<br>Soczysty mezokarp jest atrakcyjnym dla zwierząt pokarmem, a niestrawione nasiona -<br>połykane razem z mięsistą częścią owocu i usunięte wraz z odchodami - przyczyniają<br>się do rozprzestrzenienia się czereśni w środowisku.<br>W środku owocu jest zdrewniała pestka, która chroni nasiono przed strawieniem<br>w układzie pokarmowym ptaków rozprzestrzeniających nasiona.<br>Atrakcyjny kolor owoców czereśni zachęca zwierzęta do ich zjedzenia, a niestrawione<br>nasiona, chronione przez pestkę, przyczyniają się do rozprzestrzeniania się czereśni.<br>Owoce czereśni są wyraźnie widoczne dla ptaków, które się nimi żywią, ale mogą być<br>przypadkowo zgubione przez zwierzę.<br>Owoce czereśni są widoczne dla ptaków, niektóre z nich zabierają całe owoce, zjadają<br>jedynie miąższ, a pestki porzucają w miejscach oddalonych od drzewa, które było<br>źródłem owoców - co przyczynia się do rozprzestrzeniania tych roślin w środowisku.</p>","solutions":[]}