{"id":"chemia-2001-maj-matura-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2001-maj-matura-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2001,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\na Model odpowiedzi\n8 A Wyjaśnienie pojęć: kwas, zasada, sól w teorii Arrheniusa Za definicje 3x1=3,0\nE Zapisrównań: H,R = H'+H,R\" Zarównanie | 3x1=3,0\na M(OH), = M\"*+ mOH\"\n2 M,Rm = nM™ + mR\"\no Jako poprawny można uznać zapis nie uwzględniający dysocjacji stopniowej kwasu\na Elektrolity: HNO;, H;PO,, KOH, Ca(OH), Na,S, FeSO, Za wybór 6 1,0\ng substancji\n> Kwas azotowy(V), kwas fosforowy(V), wodorotlenek potasu, wodorotlenek wapnia, | Podanie 6x0,5=3,0\n2 siarczek sodu, siarczan(VI) żelaza(11) nazw\nZ HNO;-> H* + NO; Za równania | 8x1,0=8,0\nR H;PO4= H* + HPO, ; H+POy = H* + HPO, ; HPO, = H* + PO. dysocjacji\nĘ KOH> K + OH”\na Ca(OH), Ca?\" + 20H\nE Na,S->Ca”’ + 20H\"\n= FeSQ,->Fe™* + SO.”\n3. c KOH + HCI> KCI + HO Za 2 2x1=2,0\n= H* + OH > H,O równania\nReakcja zobojętniania pT |\nOkreślenie barwy papierków uniwersalnych 3x0,5=1,5\nD Liczba moli kwasu - 0,1 Za obliczenie 3,0\nLiczba moli zasady - 0,2\nStosunek molowy substratów: 1: 2\nE Projekt reakcji: Za projekt 3,0\nNp. Mg+S=MgS i MgS+2HCl=MgCl + H,S\nH,S -rozpuścić w wodzie\nC.H;OH, H;CO;, CH;COOH, HCI, H;SO;\nZadanie 2.\nModel odpowiedzi\nModel odpowiedzi\nA 1. CH=CH +H,» CH=CH) Za 8 równań 8x1=8,0\nreakcji\n2. CH,=CH, + H,O -_» CH;CH,OH J\n3.\np.T\n3 CH=CH ---> Q\n4.\nH»SO.\n© + HNO3 --> Cy Nz + HO\n5. CH=CH + HCl--» CH,=CHCI\n6. nCH)=CHCI-2™\"_-» [-CH>-CHCH-],\n7. CH=CH + H,0-“_y CH;CHO\n8. np. CH;CHO + Ag,O 7\", CH,COOH + 2Ag\nCH=CH, eten (etylen) Za 8 nazw 8x0,5=4,0\nCH;CH.OH etanol (alhohol etylowy)\nO a OT\na benzen nitrobenzen\ng CH,=CHCI chloroeten (chlorek winylu)\n2 [-CH;-CHCI-], polichlorek winylu (PCV)\nx CH;CHO etanal (adehyd octowy)\nG CH;COOH kwas etanowy (kwas octo\n2 [e 1. addycja lub przyłączanie, uwodornienie, Za 8 nazw 8x0,5=4,0\no 2. addycja lub przyłączanie,\na 3. trimeryzacja lub polimeryzacja,\ng 4. substytucja lub podstawienie, nitrowanie,\nN 5. addycja lub przyłączanie,\no 6. polimeryzacja,\n3 7. addycja lub przyłączanie,\nEj 8. utlenianie lub próba Tollensa, próba Trommera.\nŚ 2CH=CH + 50, = 4C0, + 2H,0\n3 Wydziela się 2614 KJ\ng E 1. 2C,;HsOH + 2Na = 2C,HsONa + H> Za 6rownan | 6x1=6,0\n5 2. 2CH;COOH + 2Na = 2CH;COONa + Hy\n‘> 3. C,HsOH + NaOH = reakeja nie zachodzi\nEe 4. CH;COOH + NaOH = CH;COONa + HO\n= 5. C.H;OH + CuO = CH;CHO + Cu + H+ O\n6. 2CH;COOH + CuO = (CH;COO),Cu + HO\nNp. : W reakcji z Na etanol i kwas octowy zachowują się jak kwasy. Za 4 wnioski | 4x1=4,0\nW reakcji z NaOH tylko kwas octowy zachowuje się jak kwas.\nW reakcji z CuO kwas octowy zachowuje się jak kwas.\nW reakcji z CuO etanol zachowuje się jak reduktor (ulega utlenieniu), (etanol\nnie wykazuje właściwości kwasu).\nZadanie 3.\nModel odpowiedzi\nA 1. 2Zn+O0>=2ZnO Za 7 równań 7x1=7,0\n2. ZnO + 2HC1= ZnCl, + HO\n3. ZnCl, + 2NaOH = Zn(OH)» + 2NaCl\n4. ZnO + H;SO4 = ZnSO, + HO\n5. Zn(OH) + H;SO4 = ZnSO, + 2H,O\n6. ZnO + H,0 + 2NaOH = Na»[Zn(OH)4]\n17. Zn(OH) + 2NaOH = Na,[Zn(OH),]\nA - chlorek cynku, B - wodorotlenek cynku, C - siarczan(V1) cynku\nReakcja nr | - synteza, utlenianie (redoks, utlenianie i redukcja) 2x0,5=1,0\nc W reakcji nr 4 tlenek cynku zachowuje się jak tlenek zasadowy Za 4 wnioski 4x1=4,0\nW reakcji nr 6 tlenek cynku zachowuje się jak tlenek kwasowy\nW reakcji nr 5 wodorotlenek cynku wykazuje właściwości zasadowe\nW reakcji nr 7 wodorotlenek cynku wykazuje właściwości kwasowe\n| _D [Właściwości amfoteryezne Zt okreslenic | | 1,0]\nNp.: Reakcja strącania osadu Za typ reakcji 1,0\nF\nZaCh + 2H,O = Zn(OH), + 2 HCI Za każdy 3x1=3,0\nZn?” + 2H,O = Zn(OH), + 2H* (lub pełny zapis jonowy) zapis\nNaCl - w roztworze wodnym nie hydrolizuje (lub równanie dysocjacji\nZnO + CO = Zn + CO»\nH 0 U _ Za bilans 1,0\nmamom odnie EH\nN+3e >N /x2\n4\n8 Zadanie 4.\nn\n&\n5 A\nE) [NJEKĆL* lub [N]=ls'2s*2p* lub [N]-[He]2s*2p*\n8\n3\nE\nN 1. 2Cu+0, -“?-> 2Cu0 Za3 | 3x1=3,0\n2 2. NaOH + CO; > NaHCO; lub 2NaOH + CO, > Na;CO; + H;O rownanta\n3, 3. CaO + H,0 > Ca(OH),\n= Np.: 1. Metale tworzą tlenki metali w reakcji z tlenem. Wyjaśnienie 3x1=3,0\nR 2. Zasady reagują z tlenkami kwasowymi tworząc sole.\n3 3. _ Tlenki metali aktywnych reagują z wodą tworząc zasady lub CaO jest higroskopijny.\n&\n&\no 1. 4NH; + 50,=4NO + 6H,O Za 5 równań 5,0\n„2: 2. 2N0+0,=2N 0\n= 3. 2NO,+H,0 = HNO; + HNO;\n4. NH; + HNO; = NH4NO;\n5. NH4NO; -*72:_„ NO + 2HO\nNO - (tlenek azotu(II), NO; - tlenek azotu(IV), HNO; - kwas azotowy(V), HNO; -\nkwas azotowy(III), NH4NO; - azotan(V) amonu, N»O - tlenek azotu(l\nNH;,NO,NO,,HNO;,HNO,,NH,NO;,N»O\nE Zadnazwy |4x0,5=2,0","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2001-maj-matura-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2001 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 1.
a Model odpowiedzi
8 A Wyjaśnienie pojęć: kwas, zasada, sól w teorii Arrheniusa Za definicje 3x1=3,0
E Zapisrównań: H,R = H'+H,R" Zarównanie | 3x1=3,0
a M(OH), = M"*+ mOH"
2 M,Rm = nM™ + mR"
o Jako poprawny można uznać zapis nie uwzględniający dysocjacji stopniowej kwasu
a Elektrolity: HNO;, H;PO,, KOH, Ca(OH), Na,S, FeSO, Za wybór 6 1,0
g substancji

\n
Kwas azotowy(V), kwas fosforowy(V), wodorotlenek potasu, wodorotlenek wapnia, | Podanie 6x0,5=3,0
\n

2 siarczek sodu, siarczan(VI) żelaza(11) nazw
Z HNO;-> H* + NO; Za równania | 8x1,0=8,0
R H;PO4= H* + HPO, ; H+POy = H* + HPO, ; HPO, = H* + PO. dysocjacji
Ę KOH> K + OH”
a Ca(OH), Ca?" + 20H
E Na,S->Ca”’ + 20H"
= FeSQ,->Fe™* + SO.”

\n
  1. c KOH + HCI> KCI + HO Za 2 2x1=2,0
\n

= H* + OH > H,O równania
Reakcja zobojętniania pT |
Określenie barwy papierków uniwersalnych 3x0,5=1,5
D Liczba moli kwasu - 0,1 Za obliczenie 3,0
Liczba moli zasady - 0,2
Stosunek molowy substratów: 1: 2
E Projekt reakcji: Za projekt 3,0
Np. Mg+S=MgS i MgS+2HCl=MgCl + H,S
H,S -rozpuścić w wodzie
C.H;OH, H;CO;, CH;COOH, HCI, H;SO;
Zadanie 2.
Model odpowiedzi
Model odpowiedzi
A 1. CH=CH +H,» CH=CH) Za 8 równań 8x1=8,0
reakcji

\n
  1. CH,=CH, + H,O -_» CH;CH,OH J
\n

3.
p.T
3 CH=CH ---> Q
4.
H»SO.
© + HNO3 --> Cy Nz + HO

\n
  1. CH=CH + HCl--» CH,=CHCI
  2. nCH)=CHCI-2™"_-» [-CH>-CHCH-],
  3. CH=CH + H,0-“_y CH;CHO
  4. np. CH;CHO + Ag,O 7", CH,COOH + 2Ag
\n

CH=CH, eten (etylen) Za 8 nazw 8x0,5=4,0
CH;CH.OH etanol (alhohol etylowy)
O a OT
a benzen nitrobenzen
g CH,=CHCI chloroeten (chlorek winylu)
2 [-CH;-CHCI-], polichlorek winylu (PCV)
x CH;CHO etanal (adehyd octowy)
G CH;COOH kwas etanowy (kwas octo
2 [e 1. addycja lub przyłączanie, uwodornienie, Za 8 nazw 8x0,5=4,0
o 2. addycja lub przyłączanie,
a 3. trimeryzacja lub polimeryzacja,
g 4. substytucja lub podstawienie, nitrowanie,
N 5. addycja lub przyłączanie,
o 6. polimeryzacja,
3 7. addycja lub przyłączanie,
Ej 8. utlenianie lub próba Tollensa, próba Trommera.
Ś 2CH=CH + 50, = 4C0, + 2H,0
3 Wydziela się 2614 KJ
g E 1. 2C,;HsOH + 2Na = 2C,HsONa + H> Za 6rownan | 6x1=6,0
5 2. 2CH;COOH + 2Na = 2CH;COONa + Hy
‘> 3. C,HsOH + NaOH = reakeja nie zachodzi
Ee 4. CH;COOH + NaOH = CH;COONa + HO
= 5. C.H;OH + CuO = CH;CHO + Cu + H+ O

\n
  1. 2CH;COOH + CuO = (CH;COO),Cu + HO
\n

Np. : W reakcji z Na etanol i kwas octowy zachowują się jak kwasy. Za 4 wnioski | 4x1=4,0
W reakcji z NaOH tylko kwas octowy zachowuje się jak kwas.
W reakcji z CuO kwas octowy zachowuje się jak kwas.
W reakcji z CuO etanol zachowuje się jak reduktor (ulega utlenieniu), (etanol
nie wykazuje właściwości kwasu).
Zadanie 3.
Model odpowiedzi
A 1. 2Zn+O0>=2ZnO Za 7 równań 7x1=7,0

\n
  1. ZnO + 2HC1= ZnCl, + HO
  2. ZnCl, + 2NaOH = Zn(OH)» + 2NaCl
  3. ZnO + H;SO4 = ZnSO, + HO
  4. Zn(OH) + H;SO4 = ZnSO, + 2H,O
  5. ZnO + H,0 + 2NaOH = Na»[Zn(OH)4]
  6. Zn(OH) + 2NaOH = Na,[Zn(OH),]
\n

A - chlorek cynku, B - wodorotlenek cynku, C - siarczan(V1) cynku
Reakcja nr | - synteza, utlenianie (redoks, utlenianie i redukcja) 2x0,5=1,0
c W reakcji nr 4 tlenek cynku zachowuje się jak tlenek zasadowy Za 4 wnioski 4x1=4,0
W reakcji nr 6 tlenek cynku zachowuje się jak tlenek kwasowy
W reakcji nr 5 wodorotlenek cynku wykazuje właściwości zasadowe
W reakcji nr 7 wodorotlenek cynku wykazuje właściwości kwasowe
| _D [Właściwości amfoteryezne Zt okreslenic | | 1,0]
Np.: Reakcja strącania osadu Za typ reakcji 1,0
F
ZaCh + 2H,O = Zn(OH), + 2 HCI Za każdy 3x1=3,0
Zn?” + 2H,O = Zn(OH), + 2H* (lub pełny zapis jonowy) zapis
NaCl - w roztworze wodnym nie hydrolizuje (lub równanie dysocjacji
ZnO + CO = Zn + CO»
H 0 U _ Za bilans 1,0
mamom odnie EH
N+3e >N /x2
4
8 Zadanie 4.
n
&
5 A
E) [NJEKĆL* lub [N]=ls'2s2p lub [N]-[He]2s2p
8
3
E
N 1. 2Cu+0, -“?-> 2Cu0 Za3 | 3x1=3,0
2 2. NaOH + CO; > NaHCO; lub 2NaOH + CO, > Na;CO; + H;O rownanta
3, 3. CaO + H,0 > Ca(OH),
= Np.: 1. Metale tworzą tlenki metali w reakcji z tlenem. Wyjaśnienie 3x1=3,0
R 2. Zasady reagują z tlenkami kwasowymi tworząc sole.
3 3. _ Tlenki metali aktywnych reagują z wodą tworząc zasady lub CaO jest higroskopijny.
&
&
o 1. 4NH; + 50,=4NO + 6H,O Za 5 równań 5,0
„2: 2. 2N0+0,=2N 0
= 3. 2NO,+H,0 = HNO; + HNO;

\n
  1. NH; + HNO; = NH4NO;
  2. NH4NO; -*72:_„ NO + 2HO
\n

NO - (tlenek azotu(II), NO; - tlenek azotu(IV), HNO; - kwas azotowy(V), HNO; -
kwas azotowy(III), NH4NO; - azotan(V) amonu, N»O - tlenek azotu(l
NH;,NO,NO,,HNO;,HNO,,NH,NO;,N»O
E Zadnazwy |4x0,5=2,0

","solutions":[]}