{"id":"chemia-2002-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/1","paper_id":"chemia-2002-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"1","points":null,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2002,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.\nA. W oparciu o teorię dysocjacji elektrolitycznej S. Arrheniusa wyjaśnij pojęcia: kwas,\nzasada, sól.\nPosługując się wzorami ogólnymi: kwasu (H,R), zasady [M(OH),] i soli (M;Rm), zapisz\nprzebieg procesu dysocjacji wymienionych klas związków.\nB. Spośród przedstawionych niżej substancji wybierz wszystkie te, które są elektrolitami:\n„o\nHNO3, HCZH, HaPO4, KOH, C3H7OH, Ca(OH)», Na>$, FeSOx.\nPodaj nazwy wybranych elektrolitów i zapisz równania ich dysocjacji jonowej.\npoufne, strona | z 8\nC. Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym rysunkiem:\npapierek uniwersalny\ni 7\nKOH(aq) HCl(aq) | X(aq)\ns Przedstaw w zapisie cząsteczkowym i jonowym przebieg zachodzącej reakcji.\ns Nazwij typ zachodzącego procesu jonowego.\n« Jaką barwę przyjmie użyty wskaźnik w każdym z roztworów?\nD. Do 100 cm? roztworu kwasu siarkowego(VI) o stężeniu | mol/dm* dodano 40 g\n20 procentowego roztworu wodorotlenku sodu.\nOblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano substraty.\na\nŚ E. Mając do dyspozycji: magnez, kwas solny, siarkę i wodę, zaproponuj szereg reakcji,\nŹ dzięki którym otrzymasz kwas siarkowodorowy.\n2 F. Przeanalizuj poniższe równania reakcji, a następnie uszereguj kwasy biorące udział\nE w kolejnych reakcjach według wzrastającej mocy:\nw 2CH3COOH + Na2CO3 = 2CH3COONa + CO, + H20\nS HCI + CH;COONa = CH;COOH + NaCl\n„o CGHs;sONa + CO, + HO = CGH;OH + NaHCO;\n3, H)SO, + NaCl = HCI + NaHSO4\nĘ\nN\nĄ Zadanie 2.\n&\nS Etyn (acetylen) jest substancją, z której można otrzymać wiele innych związków\n3 organicznych.\no\n> A. Zapisz i uzgodnij równania reakcji przedstawione na poniższym schemacie: (warunki\nzachodzenia przemian zaznacz ogólnie, np. p, T, kat.)\nCHsCH;OH\nic\nCH;=FCH; NO;\nZO. Ho |\nCH3COOH <+g-CH;CZH *7- CH=CH -z- OC a ©\n| 5\nCH;=CHCI\n| 6\n[-CHz-CH-ln\nd\nB. Podaj nazwy związków organicznych występujących w powyższym schemacie.\nC. Stosując podział typowy dla chemii organicznej podaj typy lub nazwy przemian\noznaczonych na powyższym schemacie nr 1-8.\nD. Zapisz równanie reakcji całkowitego spalania etynu (acetylenu).\nOblicz, jaka ilość energii wydzieli się na sposób ciepła podczas całkowitego spalenia 52 g\nacetylenu, wiedząc, że ciepło reakcji spalania 1 mola tego związku wynosi 1307 kJ/mol,\na reakcja zachodzi ze 100% wydajnością.\nE. W celu zbadania właściwości etanolu i kwasu octowego (etanowego) wykonano\ndoświadczenia zilustrowane poniższym rysunkiem:\nNa NaOH CuO\n= C)HsOH CH;COOH CyHsOH CH;COOH CzHSOH A &CH;COOH\nż\na Zapisz równania reakcji zachodzących w probówkach 1-6 lub zaznacz, że reakcja nie\n2 zachodzi. Określ, jakie właściwości etanolu i kwasu octowego (etanowego) potwierdzają\n9 wyniki doświadczeń przeprowadzonych z Na, NaOH i CuO.\ng\na\n> Zadanie 3.\nR\nEj A. Napisz i uzgodnij równania reakcji przedstawione schematem:\nN HCI NaOH\nR Zn => ZnO z+ Agr B\n3\ncz 4 5\nI +H0\n= + NaOH aca [e 2] na\noO\n& 6 7\n= -- Nap[Zn(O0H)4]\nB. Podaj nazwy związków A, B, C oraz, w oparciu o dwa różne kryteria określ typ reakcji\noznaczonej nr 1.\nC. Podaj, jaki charakter chemiczny tlenku cynku i związku B prezentowany jest przez\nreakcje: 4, 6 (dla ZnO) i 5, 7 (dla związku B).\nD. Podaj ogólną nazwę właściwości wykazywanych przez tlenek cynku i związek B\nw reakcjach 4, 5, 6, 7.\nE. Przedstaw jonowy zapis reakcji oznaczonej nr 3 i nazwij ten typ procesu jonowego.\nF. Papierek uniwersalny zanurzony do roztworu chlorku cynku przyjmuje czerwone\nzabarwienie, natomiast zanurzony do roztworu chlorku sodu nie zmienia swojego\nzabarwienia.\nWyjaśnij takie zachowanie wskaźnika w obu roztworach. Odpowiedź uzasadnij\nodpowiednimi równaniami reakcji zapisanymi na sposób cząsteczkowy i jonowy.\nG. Cynk otrzymuje się na skalę przemysłową w procesie hutniczym, który polega na\nutlenieniu blendy cynkowej (ZnS) tlenem do tlenku cynku i odpowiedniego tlenku siarki.\nNastępnie tlenek cynku redukowany jest tlenkiem węgla(11) do metalicznego cynku.\ns Zapisz dwa równania reakcji ilustrujące otrzymywanie cynku metodą hutniczą.\n« Oblicz, ile kg cynku można otrzymać z 9,7 kg ZnS zakładając 100% wydajność\nkażdego etapu opisanego wyżej procesu hutniczego.\n« Oblicz zawartość procentową pierwiastków w siarczku cynku.\nH. W oparciu o metodę bilansu elektronowego, uzgodnij poniższe równanie reakcji oraz\nwskaż utleniacz i reduktor:\nZn + HNO; > Zn(NO3)2 +NO+ HO","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/chemia-2002-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":1,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2002 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 1.
A. W oparciu o teorię dysocjacji elektrolitycznej S. Arrheniusa wyjaśnij pojęcia: kwas,
zasada, sól.
Posługując się wzorami ogólnymi: kwasu (H,R), zasady [M(OH),] i soli (M;Rm), zapisz
przebieg procesu dysocjacji wymienionych klas związków.
B. Spośród przedstawionych niżej substancji wybierz wszystkie te, które są elektrolitami:
„o
HNO3, HCZH, HaPO4, KOH, C3H7OH, Ca(OH)», Na>$, FeSOx.
Podaj nazwy wybranych elektrolitów i zapisz równania ich dysocjacji jonowej.
poufne, strona | z 8
C. Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym rysunkiem:
papierek uniwersalny
i 7
KOH(aq) HCl(aq) | X(aq)
s Przedstaw w zapisie cząsteczkowym i jonowym przebieg zachodzącej reakcji.
s Nazwij typ zachodzącego procesu jonowego.
« Jaką barwę przyjmie użyty wskaźnik w każdym z roztworów?
D. Do 100 cm? roztworu kwasu siarkowego(VI) o stężeniu | mol/dm* dodano 40 g
20 procentowego roztworu wodorotlenku sodu.
Oblicz, w jakim stosunku molowym zmieszano substraty.
a
Ś E. Mając do dyspozycji: magnez, kwas solny, siarkę i wodę, zaproponuj szereg reakcji,
Ź dzięki którym otrzymasz kwas siarkowodorowy.
2 F. Przeanalizuj poniższe równania reakcji, a następnie uszereguj kwasy biorące udział
E w kolejnych reakcjach według wzrastającej mocy:
w 2CH3COOH + Na2CO3 = 2CH3COONa + CO, + H20
S HCI + CH;COONa = CH;COOH + NaCl
„o CGHs;sONa + CO, + HO = CGH;OH + NaHCO;
3, H)SO, + NaCl = HCI + NaHSO4
Ę
N
Ą Zadanie 2.
&
S Etyn (acetylen) jest substancją, z której można otrzymać wiele innych związków
3 organicznych.
o

\n
A. Zapisz i uzgodnij równania reakcji przedstawione na poniższym schemacie: (warunki
\n

zachodzenia przemian zaznacz ogólnie, np. p, T, kat.)
CHsCH;OH
ic
CH;=FCH; NO;
ZO. Ho |
CH3COOH <+g-CH;CZH *7- CH=CH -z- OC a ©
| 5
CH;=CHCI
| 6
[-CHz-CH-ln
d
B. Podaj nazwy związków organicznych występujących w powyższym schemacie.
C. Stosując podział typowy dla chemii organicznej podaj typy lub nazwy przemian
oznaczonych na powyższym schemacie nr 1-8.
D. Zapisz równanie reakcji całkowitego spalania etynu (acetylenu).
Oblicz, jaka ilość energii wydzieli się na sposób ciepła podczas całkowitego spalenia 52 g
acetylenu, wiedząc, że ciepło reakcji spalania 1 mola tego związku wynosi 1307 kJ/mol,
a reakcja zachodzi ze 100% wydajnością.
E. W celu zbadania właściwości etanolu i kwasu octowego (etanowego) wykonano
doświadczenia zilustrowane poniższym rysunkiem:
Na NaOH CuO
= C)HsOH CH;COOH CyHsOH CH;COOH CzHSOH A &CH;COOH
ż
a Zapisz równania reakcji zachodzących w probówkach 1-6 lub zaznacz, że reakcja nie
2 zachodzi. Określ, jakie właściwości etanolu i kwasu octowego (etanowego) potwierdzają
9 wyniki doświadczeń przeprowadzonych z Na, NaOH i CuO.
g
a

\n
Zadanie 3.
\n

R
Ej A. Napisz i uzgodnij równania reakcji przedstawione schematem:
N HCI NaOH
R Zn => ZnO z+ Agr B
3
cz 4 5
I +H0
= + NaOH aca [e 2] na
oO
& 6 7
= -- Nap[Zn(O0H)4]
B. Podaj nazwy związków A, B, C oraz, w oparciu o dwa różne kryteria określ typ reakcji
oznaczonej nr 1.
C. Podaj, jaki charakter chemiczny tlenku cynku i związku B prezentowany jest przez
reakcje: 4, 6 (dla ZnO) i 5, 7 (dla związku B).
D. Podaj ogólną nazwę właściwości wykazywanych przez tlenek cynku i związek B
w reakcjach 4, 5, 6, 7.
E. Przedstaw jonowy zapis reakcji oznaczonej nr 3 i nazwij ten typ procesu jonowego.
F. Papierek uniwersalny zanurzony do roztworu chlorku cynku przyjmuje czerwone
zabarwienie, natomiast zanurzony do roztworu chlorku sodu nie zmienia swojego
zabarwienia.
Wyjaśnij takie zachowanie wskaźnika w obu roztworach. Odpowiedź uzasadnij
odpowiednimi równaniami reakcji zapisanymi na sposób cząsteczkowy i jonowy.
G. Cynk otrzymuje się na skalę przemysłową w procesie hutniczym, który polega na
utlenieniu blendy cynkowej (ZnS) tlenem do tlenku cynku i odpowiedniego tlenku siarki.
Następnie tlenek cynku redukowany jest tlenkiem węgla(11) do metalicznego cynku.
s Zapisz dwa równania reakcji ilustrujące otrzymywanie cynku metodą hutniczą.
« Oblicz, ile kg cynku można otrzymać z 9,7 kg ZnS zakładając 100% wydajność
każdego etapu opisanego wyżej procesu hutniczego.
« Oblicz zawartość procentową pierwiastków w siarczku cynku.
H. W oparciu o metodę bilansu elektronowego, uzgodnij poniższe równanie reakcji oraz
wskaż utleniacz i reduktor:
Zn + HNO; > Zn(NO3)2 +NO+ HO

","solutions":[]}