{"id":"chemia-2009-maj-matura-podstawowa/zad/5","paper_id":"chemia-2009-maj-matura-podstawowa","number":"5","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2009,"month":"maj","level":"podstawowa","text":"Zadanie 5. (1 pkt)\nW tabeli podano nazwy trzech pierwiastków oraz krótkie charakterystyki czterech\npierwiastków (w tym stan skupienia w temperaturze pokojowej i pod ciśnieniem\natmosferycznym).\nNazwa\npierwiastka\nCharakterystyka\na) Jest ciałem stałym występującym w kilku odmianach alotropowych.\nOdmiana biała świeci w ciemności, jest silnie trująca i najaktywniejsza.\nOdmiana czerwona stosowana jest do produkcji zapałek i ogni sztucznych.\nPierwiastek ten tworzy stały tlenek barwy białej, który w reakcji z wodą\ndaje kwas. Związki tego pierwiastka stosowane są do produkcji środków\npiorących\ni\nnawozów\nsztucznych.\nPierwiastek\njest\nskładnikiem\norganizmów żywych, gdzie występuje w postaci związków nieorganicznych\n(w kościach) i organicznych (np. w kwasach nukleinowych).\nb) Jest krystalicznym ciałem stałym o charakterystycznym zapachu. Łatwo\nulega sublimacji, tworząc fioletowe pary. Bardzo słabo rozpuszcza się\nw wodzie. Dobrze rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Służy\ndo wykrywania nawet śladowych ilości skrobi. Występuje w wodzie\nmorskiej i w wodorostach. Jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym\ndo życia.\nc) Jest srebrzystobiałym, lekkim, miękkim i ciągliwym ciałem stałym.\nW przyrodzie występuje w związkach chemicznych. Jego sole powodują\ntwardość wody. Jest niezbędny do życia. Jego niedobór lub nadmiar są\nprzyczyną zaburzeń w rozwoju i funkcjonowaniu organizmów żywych.\nchlor\nmagnez\nfosfor\nd) Jest gazem barwy zielonożółtej, rozpuszczalnym w wodzie, o ostrym\nduszącym zapachu, drażniącym błony śluzowe. W przyrodzie występuje\nw minerałach oraz w wodzie morskiej. W stanie wolnym jest silną trucizną.\nStosowany jest jako środek dezynfekujący i bielący.\nNa podstawie: J. Sobczak, K.M. Pazdro, Z. Dobkowska: Słownik szkolny, chemia, WSiP, Warszawa 1993\nPrzyporządkuj\nkażdemu\npierwiastkowi\nwłaściwą\ncharakterystykę,\nwpisując\nodpowiednie litery (a - d) w poniższe kratki.\nchlor\nmagnez\nfosfor","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.\nWiadomości i rozumienie\nRozpoznanie pierwiastków na podstawie opisu\nich właściwości fizycznych i chemicznych\noraz typowych zastosowań.\n0-1\nZdający\notrzymuje\n1\npunkt\nza\nprzyporządkowanie\nwymienionym\npierwiastkom\nich charakterystyk.\nPoprawna odpowiedź:\nchlor\nmagnez\nfosfor\nd\nc\na","solution":null,"image":"img/chemia-2009-maj-matura-podstawowa/zad-5.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2009 (podstawowa)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 5. (1 pkt)<br>W tabeli podano nazwy trzech pierwiastków oraz krótkie charakterystyki czterech<br>pierwiastków (w tym stan skupienia w temperaturze pokojowej i pod ciśnieniem<br>atmosferycznym).<br>Nazwa<br>pierwiastka<br>Charakterystyka<br>a) Jest ciałem stałym występującym w kilku odmianach alotropowych.<br>Odmiana biała świeci w ciemności, jest silnie trująca i najaktywniejsza.<br>Odmiana czerwona stosowana jest do produkcji zapałek i ogni sztucznych.<br>Pierwiastek ten tworzy stały tlenek barwy białej, który w reakcji z wodą<br>daje kwas. Związki tego pierwiastka stosowane są do produkcji środków<br>piorących<br>i<br>nawozów<br>sztucznych.<br>Pierwiastek<br>jest<br>składnikiem<br>organizmów żywych, gdzie występuje w postaci związków nieorganicznych<br>(w kościach) i organicznych (np. w kwasach nukleinowych).<br>b) Jest krystalicznym ciałem stałym o charakterystycznym zapachu. Łatwo<br>ulega sublimacji, tworząc fioletowe pary. Bardzo słabo rozpuszcza się<br>w wodzie. Dobrze rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Służy<br>do wykrywania nawet śladowych ilości skrobi. Występuje w wodzie<br>morskiej i w wodorostach. Jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym<br>do życia.<br>c) Jest srebrzystobiałym, lekkim, miękkim i ciągliwym ciałem stałym.<br>W przyrodzie występuje w związkach chemicznych. Jego sole powodują<br>twardość wody. Jest niezbędny do życia. Jego niedobór lub nadmiar są<br>przyczyną zaburzeń w rozwoju i funkcjonowaniu organizmów żywych.<br>chlor<br>magnez<br>fosfor<br>d) Jest gazem barwy zielonożółtej, rozpuszczalnym w wodzie, o ostrym<br>duszącym zapachu, drażniącym błony śluzowe. W przyrodzie występuje<br>w minerałach oraz w wodzie morskiej. W stanie wolnym jest silną trucizną.<br>Stosowany jest jako środek dezynfekujący i bielący.<br>Na podstawie: J. Sobczak, K.M. Pazdro, Z. Dobkowska: Słownik szkolny, chemia, WSiP, Warszawa 1993<br>Przyporządkuj<br>każdemu<br>pierwiastkowi<br>właściwą<br>charakterystykę,<br>wpisując<br>odpowiednie litery (a - d) w poniższe kratki.<br>chlor<br>magnez<br>fosfor</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 5.<br>Wiadomości i rozumienie<br>Rozpoznanie pierwiastków na podstawie opisu<br>ich właściwości fizycznych i chemicznych<br>oraz typowych zastosowań.<br>0-1<br>Zdający<br>otrzymuje<br>1<br>punkt<br>za<br>przyporządkowanie<br>wymienionym<br>pierwiastkom<br>ich charakterystyk.<br>Poprawna odpowiedź:<br>chlor<br>magnez<br>fosfor<br>d<br>c<br>a</p>","solutions":[]}