{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/18","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"18","points":2,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 18. (2 pkt)\nEnergia dysocjacji wiązania C-H w alkanach (wyrażona w kJ·mol\n1\n) to energia, jaką trzeba\ndostarczyć, aby przekształcić 1 mol alkanu w 1 mol atomów wodoru i 1 mol odpowiedniego\nrodnika organicznego.\nPrzykłady takich procesów oraz odpowiadające im energie dysocjacji zestawiono\nw poniższej tabeli.\nPrzebieg procesu\nEnergia dysocjacji wiązania,\nkJ·mol\n1\n\nC\nH\nH\nH\nH\n→\nC\nH\nH\nH\nH·\n435\nC\nH3\nCH2 C\nH\nH\nH\n→\nC\nH3\nCH2 C\nH\nH\nH·\n410\nC\nH3\nC\nH\nH\nCH3\n→\nC\nH3\nC\nH\nCH3\nH·\n398\nC\nH3\nC\nH\nCH3\nCH3\n→\nC\nH3\nC\nCH3\nCH3\nH·\n381\nNa podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.\nMożna zauważyć, że łatwość odrywania atomu wodoru od cząsteczki alkanu zależy od\nrzędowości atomu węgla, z którym jest on połączony.\na) Korzystając z informacji, podkreśl przybliżoną wartość energii dysocjacji wiązania\nC-H w etanie.\n435 kJ·mol\n1\n\n410 kJ·mol\n1\n\n398 kJ·mol\n1\n\n381 kJ·mol\n1\n\nb) Spośród rodników, których wzory podano w informacji, wybierz i napisz wzór tego,\nktóry tworzy się najłatwiej.\nPoziom rozszerzony\n11","answer":"C","answer_text":"Zadanie 18. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nAnaliza informacji w tekstach o tematyce chemicznej (II.1.a)\nPoprawna odpowiedź:\n435 kJ·mol\n1\n\n410 kJ·mol\n1\n\n398 kJ·mol\n1\n\n381 kJ·mol\n1\n\n1 p. -\nwybór i podkreślenie właściwej wartości energii dysocjacji wiązania\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nb) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nUzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji\npodanych w formie tabeli i tekstu o tematyce chemicznej\n(II.2)\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n11\nPoprawna odpowiedź:\nC\nCH3\nC\nH3\nCH3\nH\nlub (CH3)3C·\n1 p. -\npoprawny wybór i napisanie wzoru właściwego rodnika\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-18.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":"ocr","answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 18. (2 pkt)
Energia dysocjacji wiązania C-H w alkanach (wyrażona w kJ·mol
1
) to energia, jaką trzeba
dostarczyć, aby przekształcić 1 mol alkanu w 1 mol atomów wodoru i 1 mol odpowiedniego
rodnika organicznego.
Przykłady takich procesów oraz odpowiadające im energie dysocjacji zestawiono
w poniższej tabeli.
Przebieg procesu
Energia dysocjacji wiązania,
kJ·mol
1

C
H
H
H
H
→
C
H
H
H
H·
435
C
H3
CH2 C
H
H
H
→
C
H3
CH2 C
H
H
H·
410
C
H3
C
H
H
CH3
→
C
H3
C
H
CH3
H·
398
C
H3
C
H
CH3
CH3
→
C
H3
C
CH3
CH3
H·
381
Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.
Można zauważyć, że łatwość odrywania atomu wodoru od cząsteczki alkanu zależy od
rzędowości atomu węgla, z którym jest on połączony.
a) Korzystając z informacji, podkreśl przybliżoną wartość energii dysocjacji wiązania
C-H w etanie.
435 kJ·mol
1

410 kJ·mol
1

398 kJ·mol
1

381 kJ·mol
1

b) Spośród rodników, których wzory podano w informacji, wybierz i napisz wzór tego,
który tworzy się najłatwiej.
Poziom rozszerzony
11

","answer_text_html":"

Zadanie 18. (0-2)
a) (0-1)
Korzystanie z informacji
Analiza informacji w tekstach o tematyce chemicznej (II.1.a)
Poprawna odpowiedź:
435 kJ·mol
1

410 kJ·mol
1

398 kJ·mol
1

381 kJ·mol
1

1 p. -
wybór i podkreślenie właściwej wartości energii dysocjacji wiązania
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
b) (0-1)
Korzystanie z informacji
Uzupełnienie brakujących danych na podstawie informacji
podanych w formie tabeli i tekstu o tematyce chemicznej
(II.2)
Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony
11
Poprawna odpowiedź:
C
CH3
C
H3
CH3
H
lub (CH3)3C·
1 p. -
poprawny wybór i napisanie wzoru właściwego rodnika
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

","solutions":[]}