{"id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad/24","paper_id":"chemia-2013-maj-matura-rozszerzona","number":"24","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2013,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 24. (2 pkt)\nW poniższej tabeli podane są wartości stałej dysocjacji wybranych kwasów organicznych\nw temperaturze 25 °C.\nNazwa kwasu\nKa\nmetanowy (mrówkowy)\n4\n10\n7,1\n\n\netanowy (octowy)\n5\n10\n7,1\n\n\nbenzenokarboksylowy (benzoesowy)\n5\n10\n3,6\n\n\no-chlorobenzenokarboksylowy (o-chlorobenzoesowy)\n3\n10\n2,1\n\n\nNa podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.\nTrzy kwasy HX, HY i HZ różnią się mocą. W temperaturze 25 °C stosunek stałych dysocjacji\nKHZ : KHY jest równy 0,1. Kwas HX reaguje z solą NaY zgodnie ze schematem:\nHX + NaY  NaX + HY\na) Skorzystaj z powyższej informacji i przyporządkuj wzorom HX, HY, HZ nazwy\nodpowiednich kwasów.\nHX:\nHY:\nHZ:\nb) Napisz, jaki wpływ na moc kwasu ma wprowadzenie do pierścienia kwasu\nbenzenokarboksylowego w pozycję orto- kolejnego podstawnika takiego jak -Cl.\nNr zadania\n21.\n22.\n23a)\n23b)\n24a)\n24b)\nMaks. liczba pkt\n2\n1\n1\n1\n1\n1\nWypełnia\negzaminator Uzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\n14","answer":null,"answer_text":"Zadanie 24. (0-2)\na) (0-1)\nKorzystanie z informacji\nSelekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu\no tematyce chemicznej (II.3)\nPoprawna odpowiedź:\nHX: o-chlorobenzenokarboksylowy lub o-chlorobenzoesowy\nHY: metanowy lub mrówkowy\nHZ: etanowy lub octowy\n1 p. -\npoprawne przyporządkowanie wzorom ogólnym nazw kwasów\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi\nKryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony\n14\nb) (0-1)\nTworzenie informacji\nSformułowanie wniosku (III.3.6)\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi:\n\nWzrasta moc kwasu.\n\nKwas o-chlorobenzenokarboksylowy jest kwasem mocniejszym od kwasu\nbenzenokarboksylowego.\n1 p. -\npoprawne określenie wpływu podstawnika\n0 p. -\ninna odpowiedź lub brak odpowiedzi","solution":null,"image":"img/chemia-2013-maj-matura-rozszerzona/zad-24.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2013 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 24. (2 pkt)
W poniższej tabeli podane są wartości stałej dysocjacji wybranych kwasów organicznych
w temperaturze 25 °C.
Nazwa kwasu
Ka
metanowy (mrówkowy)
4
10
7,1


etanowy (octowy)
5
10
7,1


benzenokarboksylowy (benzoesowy)
5
10
3,6


o-chlorobenzenokarboksylowy (o-chlorobenzoesowy)
3
10
2,1


Na podstawie: R. Morrison, R. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1985.
Trzy kwasy HX, HY i HZ różnią się mocą. W temperaturze 25 °C stosunek stałych dysocjacji
KHZ : KHY jest równy 0,1. Kwas HX reaguje z solą NaY zgodnie ze schematem:
HX + NaY  NaX + HY
a) Skorzystaj z powyższej informacji i przyporządkuj wzorom HX, HY, HZ nazwy
odpowiednich kwasów.
HX:
HY:
HZ:
b) Napisz, jaki wpływ na moc kwasu ma wprowadzenie do pierścienia kwasu
benzenokarboksylowego w pozycję orto- kolejnego podstawnika takiego jak -Cl.
Nr zadania
21.
22.
23a)
23b)
24a)
24b)
Maks. liczba pkt
2
1
1
1
1
1
Wypełnia
egzaminator Uzyskana liczba pkt
Poziom rozszerzony
14

","answer_text_html":"

Zadanie 24. (0-2)
a) (0-1)
Korzystanie z informacji
Selekcja i analiza informacji podanych w formie tekstu
o tematyce chemicznej (II.3)
Poprawna odpowiedź:
HX: o-chlorobenzenokarboksylowy lub o-chlorobenzoesowy
HY: metanowy lub mrówkowy
HZ: etanowy lub octowy
1 p. -
poprawne przyporządkowanie wzorom ogólnym nazw kwasów
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom rozszerzony
14
b) (0-1)
Tworzenie informacji
Sformułowanie wniosku (III.3.6)
Przykłady poprawnej odpowiedzi:

Wzrasta moc kwasu.

Kwas o-chlorobenzenokarboksylowy jest kwasem mocniejszym od kwasu
benzenokarboksylowego.
1 p. -
poprawne określenie wpływu podstawnika
0 p. -
inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

","solutions":[]}