{"id":"chemia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/33.2","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"33.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 33.2. (0-1)\nOpisz zmiany, które potwierdzają, że wybrany kwas jest mocniejszy od drugiego.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 33.2. (0-1)\nPoprawna odpowiedź\nWyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.\n0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1. lub błędny opis zmian albo brak\nodpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź:\n\n**Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu** (czyli kwasu octowego \\ce{CH3COOH}).\n\n## Sposób 1 - Wypieranie słabszego kwasu z jego soli przez kwas mocniejszy\n\nW doświadczeniu (zad. 33.1) do wodnego roztworu **octanu sodu** \\ce{CH3COONa} dodaje się **kwas pirogronowy** \\ce{CH3COCOOH} (kwas 2-oksopropanowy), który jest **mocniejszy** od kwasu octowego.\n\nMocniejszy kwas wypiera słabszy z jego soli:\n\\[\\ce{CH3COO- + CH3COCOOH -> CH3COOH + CH3COCOO-}\\]\n\nPowstający **kwas octowy** ma charakterystyczny, ostry **zapach octu**, który jest wyczuwalny - to obserwacja potwierdzająca, że dodany kwas pirogronowy jest mocniejszy od octowego (wyparł go z octanu sodu).\n\n## Sposób 2 - Dlaczego to dowodzi większej mocy kwasu\n\nReakcja wypierania zachodzi tylko wtedy, gdy dodany kwas (\\ce{CH3COCOOH}) jest **mocniejszy** (większa stała dysocjacji \\(K_a\\)) niż kwas wchodzący w skład soli (\\ce{CH3COOH}). Pojawienie się wolnego kwasu octowego (zapach octu) jest więc bezpośrednim, obserwowalnym dowodem na to, że kwas pirogronowy jest mocniejszy od kwasu octowego.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Oficjalna poprawna odpowiedź: **Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.**\n>\n> Punktacja (0-1):\n> - **1 pkt** - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.\n> - **0 pkt** - za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1 lub błędny opis zmian albo brak odpowiedzi.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Obserwacją potwierdzającą jest tutaj **zapach octu** (wydzielenie wolnego kwasu octowego), a nie pomiar pH czy przewodnictwa - w tym doświadczeniu mieszamy sól słabszego kwasu z mocniejszym kwasem.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Punkt za 33.2 zależy od poprawnego wyboru odczynników w 33.1 (octan sodu + kwas pirogronowy). Zły dobór odczynników = 0 pkt także tutaj.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Mocniejszy kwas (pirogronowy) wypiera słabszy (octowy) z jego soli - to klasyczny dowód kolejności mocy kwasów.","image":"img/chemia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-33.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 33.2. (0-1)
Opisz zmiany, które potwierdzają, że wybrany kwas jest mocniejszy od drugiego.

","answer_text_html":"

Zadanie 33.2. (0-1)
Poprawna odpowiedź
Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.
Schemat punktowania
1 p. - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.
0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1. lub błędny opis zmian albo brak
odpowiedzi.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź:

\n

Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu (czyli kwasu octowego \\ce{CH3COOH}).

\n

Sposób 1 - Wypieranie słabszego kwasu z jego soli przez kwas mocniejszy

\n

W doświadczeniu (zad. 33.1) do wodnego roztworu octanu sodu \\ce{CH3COONa} dodaje się kwas pirogronowy \\ce{CH3COCOOH} (kwas 2-oksopropanowy), który jest mocniejszy od kwasu octowego.

\n

Mocniejszy kwas wypiera słabszy z jego soli:
\\[\\ce{CH3COO- + CH3COCOOH -> CH3COOH + CH3COCOO-}\\]

\n

Powstający kwas octowy ma charakterystyczny, ostry zapach octu, który jest wyczuwalny - to obserwacja potwierdzająca, że dodany kwas pirogronowy jest mocniejszy od octowego (wyparł go z octanu sodu).

\n

Sposób 2 - Dlaczego to dowodzi większej mocy kwasu

\n

Reakcja wypierania zachodzi tylko wtedy, gdy dodany kwas (\\ce{CH3COCOOH}) jest mocniejszy (większa stała dysocjacji \\(K_a\\)) niż kwas wchodzący w skład soli (\\ce{CH3COOH}). Pojawienie się wolnego kwasu octowego (zapach octu) jest więc bezpośrednim, obserwowalnym dowodem na to, że kwas pirogronowy jest mocniejszy od kwasu octowego.

\n

Schemat oceniania CKE

\n
Oficjalna poprawna odpowiedź: Wyczuwalny jest charakterystyczny zapach octu.

Punktacja (0-1):
- 1 pkt - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 33.1.
- 0 pkt - za błędny wybór odczynników w zadaniu 33.1 lub błędny opis zmian albo brak odpowiedzi.
\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Obserwacją potwierdzającą jest tutaj zapach octu (wydzielenie wolnego kwasu octowego), a nie pomiar pH czy przewodnictwa - w tym doświadczeniu mieszamy sól słabszego kwasu z mocniejszym kwasem.
\n
⚠️ Uwaga: Punkt za 33.2 zależy od poprawnego wyboru odczynników w 33.1 (octan sodu + kwas pirogronowy). Zły dobór odczynników = 0 pkt także tutaj.
\n
⚠️ Uwaga: Mocniejszy kwas (pirogronowy) wypiera słabszy (octowy) z jego soli - to klasyczny dowód kolejności mocy kwasów.
"}]}