{"id":"chemia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad/5.2","paper_id":"chemia-2015-maj-matura-rozszerzona","number":"5.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2015,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nNapisz, ile wiązań σ i π występuje w cząsteczce SO3 o przedstawionej powyżej\nstrukturze.\nLiczba wiązań σ: Liczba wiązań π:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 5.2. (0-1)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n3.6) określa typ wiązania (σ, π) w prostych cząsteczkach.\nPoprawna odpowiedź\nLiczba wiązań σ: 3 Liczba wiązań π: 1\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie liczby wiązań σ i π.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.","solution":"## Poprawna odpowiedź: 3 wiązania σ i 1 wiązanie π\n\n(zgodnie z oficjalnym kluczem CKE - dla struktury \\ce{SO3} przedstawionej w zadaniu)\n\n## Sposób 1 - Analiza struktury elektronowej SO₃ podanej w zadaniu\n\nW zadaniu pokazano **konkretny wzór elektronowy** \\ce{SO3}, w którym atom siarki jest połączony z trzema atomami tlenu, ale **tylko jedno z tych wiązań jest podwójne** (\\ce{S=O}), a dwa pozostałe są pojedyncze i prowadzą do atomów tlenu obdarzonych ładunkiem ujemnym (forma z formalnymi ładunkami, bez rozszerzania oktetu siarki).\n\nLiczymy wiązania:\n\n- **wiązania σ:** każde wiązanie S-O (niezależnie od krotności) zawiera dokładnie jedno wiązanie σ. Atom S jest połączony z 3 atomami O, więc:\n\\[\n\\text{liczba } \\sigma = 3\n\\]\n\n- **wiązania π:** wiązanie π występuje tylko w wiązaniu podwójnym \\ce{S=O}. W przedstawionej strukturze jest **tylko jedno** wiązanie podwójne, więc:\n\\[\n\\text{liczba } \\pi = 1\n\\]\n\n**Wynik: 3 wiązania σ i 1 wiązanie π.**\n\n## Sposób 2 - Spójność z hybrydyzacją sp² (zad. 5.1)\n\nAtom siarki ma hybrydyzację **sp²** (3 orbitale hybrydowe → 3 wiązania σ do trzech atomów tlenu). Pozostały, niezhybrydyzowany orbital p siarki tworzy **jedno** wiązanie π z jednym atomem tlenu. To potwierdza: **3 σ + 1 π**.\n\n> Uwaga: w realnej cząsteczce \\ce{SO3} wiązania π są zdelokalizowane, ale dla **konkretnego wzoru elektronowego pokazanego w zadaniu** liczymy dokładnie to, co narysowano: jedno wiązanie podwójne → jedno π.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n> Oficjalna poprawna odpowiedź: **Liczba wiązań σ: 3. Liczba wiązań π: 1.**\n>\n> Punktacja (0-1):\n> - **1 pkt** - za poprawne określenie liczby wiązań σ i π.\n> - **0 pkt** - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\n\n## Typowe pułapki i uwagi\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Nie zakładaj z gory, ze w \\ce{SO3} są trzy wiązania podwójne (3 σ + 3 π). Trzeba liczyć wiązania **dla struktury podanej w zadaniu** - a tam jest tylko jedno wiązanie podwójne, stąd **1 π**.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Liczba wiązań σ = liczba wszystkich wiązań szkieletowych (tu 3 wiązania S-O), niezależnie od ich krotności. Każde wiązanie podwójne/potrójne to nadal tylko jedno σ.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Wiązanie pojedyncze = tylko σ; podwójne = σ + π; potrójne = σ + 2π.","image":"img/chemia-2015-maj-matura-rozszerzona/zad-5.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":3,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2015 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 5.2. (0-1)
Napisz, ile wiązań σ i π występuje w cząsteczce SO3 o przedstawionej powyżej
strukturze.
Liczba wiązań σ: Liczba wiązań π:

","answer_text_html":"

Zadanie 5.2. (0-1)
I. Wykorzystanie
i tworzenie informacji.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Wiązania chemiczne. Zdający:
\n

3.6) określa typ wiązania (σ, π) w prostych cząsteczkach.
Poprawna odpowiedź
Liczba wiązań σ: 3 Liczba wiązań π: 1
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne określenie liczby wiązań σ i π.
0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź: 3 wiązania σ i 1 wiązanie π

\n

(zgodnie z oficjalnym kluczem CKE - dla struktury \\ce{SO3} przedstawionej w zadaniu)

\n

Sposób 1 - Analiza struktury elektronowej SO₃ podanej w zadaniu

\n

W zadaniu pokazano konkretny wzór elektronowy \\ce{SO3}, w którym atom siarki jest połączony z trzema atomami tlenu, ale tylko jedno z tych wiązań jest podwójne (\\ce{S=O}), a dwa pozostałe są pojedyncze i prowadzą do atomów tlenu obdarzonych ładunkiem ujemnym (forma z formalnymi ładunkami, bez rozszerzania oktetu siarki).

\n

Liczymy wiązania:

\n\n

\\[
\\text{liczba } \\sigma = 3
\\]

\n\n

\\[
\\text{liczba } \\pi = 1
\\]

\n

Wynik: 3 wiązania σ i 1 wiązanie π.

\n

Sposób 2 - Spójność z hybrydyzacją sp² (zad. 5.1)

\n

Atom siarki ma hybrydyzację sp² (3 orbitale hybrydowe → 3 wiązania σ do trzech atomów tlenu). Pozostały, niezhybrydyzowany orbital p siarki tworzy jedno wiązanie π z jednym atomem tlenu. To potwierdza: 3 σ + 1 π.

\n
Uwaga: w realnej cząsteczce \\ce{SO3} wiązania π są zdelokalizowane, ale dla konkretnego wzoru elektronowego pokazanego w zadaniu liczymy dokładnie to, co narysowano: jedno wiązanie podwójne → jedno π.
\n

Schemat oceniania CKE

\n
Oficjalna poprawna odpowiedź: Liczba wiązań σ: 3. Liczba wiązań π: 1.

Punktacja (0-1):
- 1 pkt - za poprawne określenie liczby wiązań σ i π.
- 0 pkt - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Nie zakładaj z gory, ze w \\ce{SO3} są trzy wiązania podwójne (3 σ + 3 π). Trzeba liczyć wiązania dla struktury podanej w zadaniu - a tam jest tylko jedno wiązanie podwójne, stąd 1 π.
\n
⚠️ Uwaga: Liczba wiązań σ = liczba wszystkich wiązań szkieletowych (tu 3 wiązania S-O), niezależnie od ich krotności. Każde wiązanie podwójne/potrójne to nadal tylko jedno σ.
\n
⚠️ Uwaga: Wiązanie pojedyncze = tylko σ; podwójne = σ + π; potrójne = σ + 2π.
"}]}