{"id":"chemia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/38","paper_id":"chemia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"38","points":3,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 38. (0-3)\nW syntezach organicznych duże znaczenie mają reakcje chlorowania i bromowania\nalifatycznych kwasów karboksylowych wobec katalitycznych ilości fosforu. W wyniku\nreakcji tworzy się związek, w którym atom wodoru α (połączony z atomem węgla\nsąsiadującym z grupą karboksylową) jest zastąpiony atomem halogenu (etap I). Atom\nhalogenu w powstałym halogenokwasie może ulegać reakcji eliminacji (podobnie jak\nhalogenki alkilowe) z udziałem wodorotlenku potasu w środowisku alkoholowym. Powstaje\nwówczas sól kwasu nienasyconego, halogenek potasu i woda (etap II). Ta sól w środowisku\nkwasowym przekształca się w kwas nienasycony (etap III).\nNa podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1998.\nNapisz w formie cząsteczkowej równania reakcji trójetapowego procesu otrzymywania\npodaną metodą nienasyconego kwasu propenowego z kwasu propanowego. W I etapie\nprocesu jako halogenu użyj bromu, a w III etapie użyj kwasu solnego. Zastosuj wzory\npółstrukturalne (grupowe) związków organicznych.\nEtap I\nEtap II\nEtap III\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 38. (0-3)\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n12. Kwasy karboksylowe. Zdający:\n12.3) zapisuje równania reakcji otrzymywania kwasów\nkarboksylowych […].\n13. Estry i tłuszcze. Zdający:\n13.10) zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie równania reakcji)\nwiążące ze sobą właściwości poznanych węglowodorów i ich\npochodnych.\nSchemat punktowania\n3 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej trzech równań reakcji z zastosowaniem\nwzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.\n2 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji z zastosowaniem\nwzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.\n1 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej jednego równania reakcji\nz zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.\n0 p. - za błędne napisanie trzech równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nEtap I:\nCH3 - CH2 - COOH + Br2\n\n\n\n)\nfosfor\n(\nCH3 - CHBr - COOH + HBr\nEtap II:\nCH3 - CHBr - COOH + 2KOH\n\n\n\n\n\n)\nalkohol\n(\nCH2 = CH - COOK + KBr + 2H2O\nEtap III:\nCH2 = CH - COOK + HCl → CH2 = CH - COOH + KCl","solution":null,"image":"img/chemia-2016-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-38.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":21,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 38. (0-3)<br>W syntezach organicznych duże znaczenie mają reakcje chlorowania i bromowania<br>alifatycznych kwasów karboksylowych wobec katalitycznych ilości fosforu. W wyniku<br>reakcji tworzy się związek, w którym atom wodoru α (połączony z atomem węgla<br>sąsiadującym z grupą karboksylową) jest zastąpiony atomem halogenu (etap I). Atom<br>halogenu w powstałym halogenokwasie może ulegać reakcji eliminacji (podobnie jak<br>halogenki alkilowe) z udziałem wodorotlenku potasu w środowisku alkoholowym. Powstaje<br>wówczas sól kwasu nienasyconego, halogenek potasu i woda (etap II). Ta sól w środowisku<br>kwasowym przekształca się w kwas nienasycony (etap III).<br>Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1998.<br>Napisz w formie cząsteczkowej równania reakcji trójetapowego procesu otrzymywania<br>podaną metodą nienasyconego kwasu propenowego z kwasu propanowego. W I etapie<br>procesu jako halogenu użyj bromu, a w III etapie użyj kwasu solnego. Zastosuj wzory<br>półstrukturalne (grupowe) związków organicznych.<br>Etap I<br>Etap II<br>Etap III<br>MCH_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 38. (0-3)<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony</p>\n<ol><li>Kwasy karboksylowe. Zdający:</li></ol>\n<p>12.3) zapisuje równania reakcji otrzymywania kwasów<br>karboksylowych […].</p>\n<ol><li>Estry i tłuszcze. Zdający:</li></ol>\n<p>13.10) zapisuje ciągi przemian (i odpowiednie równania reakcji)<br>wiążące ze sobą właściwości poznanych węglowodorów i ich<br>pochodnych.<br>Schemat punktowania<br>3 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej trzech równań reakcji z zastosowaniem<br>wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.<br>2 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej dwóch równań reakcji z zastosowaniem<br>wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.<br>1 p. - za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej jednego równania reakcji<br>z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych (grupowych) związków organicznych.<br>0 p. - za błędne napisanie trzech równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne<br>współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Etap I:<br>CH3 - CH2 - COOH + Br2<br><br><br><br>)<br>fosfor<br>(<br>CH3 - CHBr - COOH + HBr<br>Etap II:<br>CH3 - CHBr - COOH + 2KOH<br><br><br><br><br><br>)<br>alkohol<br>(<br>CH2 = CH - COOK + KBr + 2H2O<br>Etap III:<br>CH2 = CH - COOK + HCl → CH2 = CH - COOH + KCl</p>","solutions":[]}