{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/10.2","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"10.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie opisanej reakcji usuwania\nchloru.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 10.2. (0-1)\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie sumarycznego równania reakcji w formie jonowej skróconej.\n0 p. - za błędne napisanie sumarycznego równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\n2\n2\n2\n3\n2\n2\n4\nS O\n4Cl\n5H O\n2SO\n10H\n8Cl\n→","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\n\\[\\ce{S2O3^{2-} + 4Cl2 + 5H2O -> 2SO4^{2-} + 10H+ + 8Cl-}\\]\n\n## Sposob 1 - zlozenie z rownan polowkowych (z zadania 10.1)\n\nW tym zadaniu (zgodnie z trescia informacji: w przemianie bierze udzial woda) tiosiarczan utlenia sie az do **siarczanu(VI)** \\(\\ce{SO4^{2-}}\\), a nie do tetrationianu. Korzystamy z rownan jonowo-elektronowych z zadania 10.1:\n\nRedukcja (x4):\n\\[\\ce{Cl2 + 2e^- -> 2Cl^-} \\qquad (\\times 4)\\]\n\nUtlenianie (x1):\n\\[\\ce{S2O3^{2-} + 5H2O -> 2SO4^{2-} + 10H+ + 8e^-} \\qquad (\\times 1)\\]\n\nLiczba elektronow oddanych (8) = liczba pobranych (\\(4 \\times 2 = 8\\)). Sumujemy stronami i skracamy elektrony:\n\n\\[\\ce{S2O3^{2-} + 4Cl2 + 5H2O -> 2SO4^{2-} + 10H+ + 8Cl-}\\]\n\n**Sprawdzenie bilansu:**\n\n| | Lewa | Prawa |\n| S | 2 | 2 |\n| Cl | 8 | 8 |\n| O | \\(3 + 5 = 8\\) | 8 |\n| H | 10 | 10 |\n| Ladunek | \\(-2 + 0 + 0 = -2\\) | \\(2(-2) + 10(+1) + 8(-1) = -4 + 10 - 8 = -2\\) |\n\nWszystko sie zgadza.\n\n## Sposob 2 - bilans elektronowy z podanych stopni utlenienia\n\nZ informacji do zadania: w jonie \\(\\ce{S2O3^{2-}}\\) centralny atom S ma stopien (VI), skrajny (-II) (srednio +II). Po utlenieniu obie siarki przechodza w \\(\\ce{SO4^{2-}}\\) (stopien +VI).\n\n- 1 jon \\(\\ce{S2O3^{2-}}\\) oddaje 8 elektronow (2 atomy S: z +II do +VI to po 4 e- na atom),\n- 1 czasteczka \\(\\ce{Cl2}\\) pobiera 2 elektrony (\\(2\\,\\ce{Cl}: 0 \\to -1\\)).\n\nStosunek \\(\\ce{S2O3^{2-}} : \\ce{Cl2} = 1 : 4\\). Tlen uzupelniamy woda (5 \\(\\ce{H2O}\\) po lewej), a wodor jonami \\(\\ce{H+}\\) (10 po prawej):\n\n\\[\\ce{S2O3^{2-} + 4Cl2 + 5H2O -> 2SO4^{2-} + 10H+ + 8Cl-}\\]\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawne napisanie sumarycznego rownania reakcji w formie jonowej skroconej.\n0 pkt - za bledne napisanie sumarycznego rownania reakcji (bledne wzory reagentow, bledne wspolczynniki stechiometryczne, niewlasciwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: \\(\\ce{S2O3^{2-} + 4Cl2 + 5H2O -> 2SO4^{2-} + 10H+ + 8Cl-}\\).\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: W tym zadaniu produktem utleniania jest **siarczan(VI)** \\(\\ce{SO4^{2-}}\\), a nie tetrationian \\(\\ce{S4O6^{2-}}\\). Wskazuje na to udzial wody w przemianie (potrzebny do bilansu tlenu) podany w tresci zadania.\n\n> Uwaga: Jony \\(\\ce{Na+}\\) sa jonami widzami - w formie jonowej skroconej ich nie zapisujemy.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-10.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":7,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 10.2. (0-1)<br>Napisz w formie jonowej skróconej sumaryczne równanie opisanej reakcji usuwania<br>chloru.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 10.2. (0-1)<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne napisanie sumarycznego równania reakcji w formie jonowej skróconej.<br>0 p. - za błędne napisanie sumarycznego równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne<br>współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>2<br>2<br>2<br>3<br>2<br>2<br>4<br>S O<br>4Cl<br>5H O<br>2SO<br>10H<br>8Cl<br>→</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz:</h4>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>4</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mo>&#x02212;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<h4>Sposob 1 - zlozenie z rownan polowkowych (z zadania 10.1)</h4>\n<p>W tym zadaniu (zgodnie z trescia informacji: w przemianie bierze udzial woda) tiosiarczan utlenia sie az do <strong>siarczanu(VI)</strong> <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math>, a nie do tetrationianu. Korzystamy z rownan jonowo-elektronowych z zadania 10.1:</p>\n<p>Redukcja (x4):</p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>2</mn><msup><mi>e</mi><mo>&#x02212;</mo></msup><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>C</mi><msup><mi>l</mi><mo>&#x02212;</mo></msup></mrow><mspace width=\"2em\" /><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mo>&#x000D7;</mo><mn>4</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></math></div>\n<p>Utlenianie (x1):</p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><msup><mi>e</mi><mo>&#x02212;</mo></msup></mrow><mspace width=\"2em\" /><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mo>&#x000D7;</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></math></div>\n<p>Liczba elektronow oddanych (8) = liczba pobranych (<math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mn>4</mn><mo>&#x000D7;</mo><mn>2</mn><mo>&#x0003D;</mo><mn>8</mn></mrow></math>). Sumujemy stronami i skracamy elektrony:</p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>4</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mo>&#x02212;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<p><strong>Sprawdzenie bilansu:</strong></p>\n<p>| | Lewa | Prawa |<br>| S | 2 | 2 |<br>| Cl | 8 | 8 |<br>| O | <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mn>3</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mo>&#x0003D;</mo><mn>8</mn></mrow></math> | 8 |<br>| H | 10 | 10 |<br>| Ladunek | <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mo>&#x02212;</mo><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>0</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>0</mn><mo>&#x0003D;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>2</mn></mrow></math> | <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>2</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>1</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0003D;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>4</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mo>&#x02212;</mo><mn>8</mn><mo>&#x0003D;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>2</mn></mrow></math> |</p>\n<p>Wszystko sie zgadza.</p>\n<h4>Sposob 2 - bilans elektronowy z podanych stopni utlenienia</h4>\n<p>Z informacji do zadania: w jonie <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math> centralny atom S ma stopien (VI), skrajny (-II) (srednio +II). Po utlenieniu obie siarki przechodza w <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math> (stopien +VI).</p>\n<ul><li>1 jon <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math> oddaje 8 elektronow (2 atomy S: z +II do +VI to po 4 e- na atom),</li><li>1 czasteczka <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn></mrow></mrow></math> pobiera 2 elektrony (<math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mn>2</mn><mspace width=\"0.167em\" /><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>l</mi></mrow><mi>:</mi><mn>0</mn><mo>&#x02192;</mo><mo>&#x02212;</mo><mn>1</mn></mrow></math>).</li></ul>\n<p>Stosunek <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow><mi>:</mi><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn></mrow><mo>&#x0003D;</mo><mn>1</mn><mi>:</mi><mn>4</mn></mrow></math>. Tlen uzupelniamy woda (5 <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi></mrow></mrow></math> po lewej), a wodor jonami <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math> (10 po prawej):</p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>4</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mo>&#x02212;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - za poprawne napisanie sumarycznego rownania reakcji w formie jonowej skroconej.<br>0 pkt - za bledne napisanie sumarycznego rownania reakcji (bledne wzory reagentow, bledne wspolczynniki stechiometryczne, niewlasciwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.</p>\n<p>Oficjalny klucz CKE: <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><msup><mn>3</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>4</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mn>2</mn><mo>&#x0002B;</mo><mn>5</mn><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>O</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup><mo>&#x0002B;</mo><mn>10</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mn>8</mn><mi>C</mi><mi>l</mi><mo>&#x02212;</mo></mrow></mrow></math>.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: W tym zadaniu produktem utleniania jest <strong>siarczan(VI)</strong> <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mi>O</mi><msup><mn>4</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math>, a nie tetrationian <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>S</mi><mn>4</mn><mi>O</mi><msup><mn>6</mn><mrow><mn>2</mn><mo>&#x02212;</mo></mrow></msup></mrow></mrow></math>. Wskazuje na to udzial wody w przemianie (potrzebny do bilansu tlenu) podany w tresci zadania.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Jony <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>N</mi><mi>a</mi><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math> sa jonami widzami - w formie jonowej skroconej ich nie zapisujemy.</blockquote>"}]}