{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/14","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"14","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 14. (0-1)\nNa podstawie analizy wykresu określ, jaką barwę przyjąłby żółty uniwersalny papierek\nwskaźnikowy, gdyby podczas przeprowadzanego doświadczenia został on zanurzony\nw roztworze, do którego dodano: 5 cm3, 10 cm3 oraz 15 cm3 titranta.\nBarwa wskaźnika po dodaniu 5 cm3 titranta:\nBarwa wskaźnika po dodaniu 10 cm3 titranta:\nBarwa wskaźnika po dodaniu 15 cm3 titranta:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 14. (0-1)\nIII Opanowanie\nczynności\npraktycznych.\nIII etap edukacyjny\n6. Kwasy i zasady. Zdający:\n6.6) wskazuje na zastosowanie wskaźników ([…] wskaźnika\nuniwersalnego) […].\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.\nZdający:\n5.7) przewiduje odczyn roztworu po reakcji ([…] wodorotlenku\nsodu z kwasem solnym) substancji zmieszanych w ilościach\nstechiometrycznych i niestechiometrycznych.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne określenie barwy wskaźnika w trzech przypadkach.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nBarwa wskaźnika po dodaniu 5 cm3 titranta: niebieska lub niebieskozielona lub zielona\nBarwa wskaźnika po dodaniu 10 cm3 titranta: żółta\nBarwa wskaźnika po dodaniu 15 cm3 titranta: czerwona","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\n| Objetosc dodanego titranta (\\(\\ce{HCl}\\)) | Barwa zoltego uniwersalnego papierka |\n| 5 cm^3 | **niebieska** lub **niebieskozielona** lub **zielona** |\n| 10 cm^3 | **zolta** |\n| 15 cm^3 | **czerwona** |\n\n## Sposob 1 - analiza etapow miareczkowania \\(\\ce{NaOH}\\) kwasem \\(\\ce{HCl}\\)\n\nW kolbie znajduje sie 10 cm^3 \\(\\ce{NaOH}\\); dodawanym titrantem jest \\(\\ce{HCl}\\) (z zadania 13). Punkt rownowaznikowy (\\(pH = 7\\)) wypada po dodaniu **10 cm^3** titranta (stechiometria 1:1, rowne stezenia).\n\n**Po dodaniu 5 cm^3** (mniej niz punkt rownowaznikowy):\nW kolbie pozostaje nadmiar nieprzereagowanego \\(\\ce{NaOH}\\) -> roztwor jest **zasadowy** (\\(pH > 7\\)). Zolty uniwersalny papierek przyjmuje barwe od **zielonej** przez niebieskozielona do **niebieskiej**.\n\n**Po dodaniu 10 cm^3** (punkt rownowaznikowy):\nCaly \\(\\ce{NaOH}\\) zostal zobojetniony, powstal \\(\\ce{NaCl}\\) (sol nie hydrolizuje) -> \\(pH = 7\\) (obojetny). Zolty papierek **nie zmienia barwy** - pozostaje **zolty**.\n\n**Po dodaniu 15 cm^3** (po punkcie rownowaznikowym):\nJest nadmiar \\(\\ce{HCl}\\) -> roztwor jest **kwasowy** (\\(pH < 7\\)). Zolty papierek przyjmuje barwe **czerwona**.\n\n## Sposob 2 - skala barw uniwersalnego papierka wskaznikowego\n\n| Zakres pH | Barwa papierka |\n| kwasowy (\\(pH < 7\\)) | czerwona / pomaranczowa |\n| obojetny (\\(pH = 7\\)) | zolta |\n| zasadowy (\\(pH > 7\\)) | zielona / niebieska / fioletowa |\n\n- 5 cm^3 -> nadmiar zasady -> zielona / niebieskozielona / niebieska\n- 10 cm^3 -> punkt rownowaznikowy -> zolta\n- 15 cm^3 -> nadmiar kwasu -> czerwona\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawne okreslenie barwy wskaznika w trzech przypadkach.\n0 pkt - za odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: 5 cm^3 - niebieska lub niebieskozielona lub zielona; 10 cm^3 - zolta; 15 cm^3 - czerwona.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Punkt rownowaznikowy (\\(pH = 7\\)) odpowiada barwie **zoltej** (papierek wyjsciowo zolty - bez zmiany), a nie zielonej.\n\n> Uwaga: Przed punktem rownowaznikowym (5 cm^3) decyduje **nadmiar zasady** \\(\\ce{NaOH}\\) -> barwa zasadowa; po nim (15 cm^3) decyduje nadmiar kwasu -> barwa kwasowa.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-14.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":9,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
Na podstawie analizy wykresu określ, jaką barwę przyjąłby żółty uniwersalny papierek
wskaźnikowy, gdyby podczas przeprowadzanego doświadczenia został on zanurzony
w roztworze, do którego dodano: 5 cm3, 10 cm3 oraz 15 cm3 titranta.
Barwa wskaźnika po dodaniu 5 cm3 titranta:
Barwa wskaźnika po dodaniu 10 cm3 titranta:
Barwa wskaźnika po dodaniu 15 cm3 titranta:

","answer_text_html":"

Zadanie 14. (0-1)
III Opanowanie
czynności
praktycznych.
III etap edukacyjny

\n
  1. Kwasy i zasady. Zdający:
\n

6.6) wskazuje na zastosowanie wskaźników ([…] wskaźnika
uniwersalnego) […].
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.
\n

Zdający:
5.7) przewiduje odczyn roztworu po reakcji ([…] wodorotlenku
sodu z kwasem solnym) substancji zmieszanych w ilościach
stechiometrycznych i niestechiometrycznych.
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne określenie barwy wskaźnika w trzech przypadkach.
0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Barwa wskaźnika po dodaniu 5 cm3 titranta: niebieska lub niebieskozielona lub zielona
Barwa wskaźnika po dodaniu 10 cm3 titranta: żółta
Barwa wskaźnika po dodaniu 15 cm3 titranta: czerwona

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz:

\n

| Objetosc dodanego titranta (\\ceHCl) | Barwa zoltego uniwersalnego papierka |
| 5 cm^3 | niebieska lub niebieskozielona lub zielona |
| 10 cm^3 | zolta |
| 15 cm^3 | czerwona |

\n

Sposob 1 - analiza etapow miareczkowania \\ceNaOH kwasem \\ceHCl

\n

W kolbie znajduje sie 10 cm^3 \\ceNaOH; dodawanym titrantem jest \\ceHCl (z zadania 13). Punkt rownowaznikowy (pH=7) wypada po dodaniu 10 cm^3 titranta (stechiometria 1:1, rowne stezenia).

\n

Po dodaniu 5 cm^3 (mniej niz punkt rownowaznikowy):
W kolbie pozostaje nadmiar nieprzereagowanego \\ceNaOH -> roztwor jest zasadowy (pH>7). Zolty uniwersalny papierek przyjmuje barwe od zielonej przez niebieskozielona do niebieskiej.

\n

Po dodaniu 10 cm^3 (punkt rownowaznikowy):
Caly \\ceNaOH zostal zobojetniony, powstal \\ceNaCl (sol nie hydrolizuje) -> pH=7 (obojetny). Zolty papierek nie zmienia barwy - pozostaje zolty.

\n

Po dodaniu 15 cm^3 (po punkcie rownowaznikowym):
Jest nadmiar \\ceHCl -> roztwor jest kwasowy (pH<7). Zolty papierek przyjmuje barwe czerwona.

\n

Sposob 2 - skala barw uniwersalnego papierka wskaznikowego

\n

| Zakres pH | Barwa papierka |
| kwasowy (pH<7) | czerwona / pomaranczowa |
| obojetny (pH=7) | zolta |
| zasadowy (pH>7) | zielona / niebieska / fioletowa |

\n\n

Schemat oceniania CKE

\n

1 pkt - za poprawne okreslenie barwy wskaznika w trzech przypadkach.
0 pkt - za odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.

\n

Oficjalny klucz CKE: 5 cm^3 - niebieska lub niebieskozielona lub zielona; 10 cm^3 - zolta; 15 cm^3 - czerwona.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: Punkt rownowaznikowy (pH=7) odpowiada barwie zoltej (papierek wyjsciowo zolty - bez zmiany), a nie zielonej.
\n
Uwaga: Przed punktem rownowaznikowym (5 cm^3) decyduje nadmiar zasady \\ceNaOH -> barwa zasadowa; po nim (15 cm^3) decyduje nadmiar kwasu -> barwa kwasowa.
"}]}