{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/16.2","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"16.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nOpisz\nobserwowane\nzmiany\nzawartości\nprobówki\npodczas\nprzeprowadzonego\ndoświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach stechiometrycznych\n(należy opisać wygląd zawartości probówki przed dodaniem odczynnika z zestawu I\noraz po zajściu reakcji chemicznej).\nPrzed dodaniem odczynnika:\nPo zajściu reakcji:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.2. (0-1)\nIII Opanowanie\nczynności\npraktycznych.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.\nZdający:\n5.11) projektuje […] doświadczenia pozwalające otrzymać\nróżnymi metodami kwasy […].\n5.5) planuje doświadczenie pozwalające rozdzielić mieszaninę\nniejednorodną […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 16.1.\n0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 16.1. lub błędny opis zmian albo brak\nodpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nPrzed dodaniem odczynnika: niebieski roztwór\nPo zajściu reakcji: czarny osad, odbarwienie roztworu","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\n- **Przed dodaniem odczynnika z zestawu I** (czyli \\(\\ce{H2S}\\)(g)): w probowce znajduje sie **niebieski roztwor** (\\(\\ce{CuSO4}\\)(aq)).\n- **Po zajsciu reakcji**: wytraca sie **czarny osad** (\\(\\ce{CuS}\\)) i nastepuje **odbarwienie roztworu** (zanik niebieskiej barwy).\n\n## Sposob 1 - analiza reakcji \\(\\ce{H2S}\\) z \\(\\ce{CuSO4}\\)\n\n**Krok 1 - co jest w probowce przed reakcja?**\n\nZgodnie z zadaniem 16.1 w zestawie II wybrano \\(\\ce{CuSO4}\\)(aq). Wodny roztwor siarczanu(VI) miedzi(II) ma barwe **niebieska** (od uwodnionych jonow \\(\\ce{Cu^2+}\\)).\n\n**Krok 2 - reakcja po wprowadzeniu \\(\\ce{H2S}\\)(g) (z zestawu I):**\n\n\\[\\ce{CuSO4(aq) + H2S(g) -> CuS(s) v + H2SO4(aq)}\\]\n\nW formie jonowej skroconej:\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + H2S -> CuS v + 2H+}\\]\n\n**Krok 3 - obserwacje:**\n\n- powstaje **czarny osad** \\(\\ce{CuS}\\) (siarczek miedzi(II) jest praktycznie nierozpuszczalny),\n- jony \\(\\ce{Cu^2+}\\) (zrodlo niebieskiej barwy) zostaja zwiazane w osadzie -> roztwor sie **odbarwia**,\n- w roztworze pozostaje \\(\\ce{H2SO4}\\) (mieszanina niejednorodna: osad \\(\\ce{CuS}\\) + roztwor \\(\\ce{H2SO4}\\)).\n\n## Sposob 2 - weryfikacja przez tabele rozpuszczalnosci\n\n\\(\\ce{CuS}\\) - nierozpuszczalny w wodzie, barwa czarna. Jego wytracenie usuwa \\(\\ce{Cu^2+}\\) z roztworu, co tlumaczy zarowno powstanie czarnego osadu, jak i odbarwienie poczatkowo niebieskiego roztworu. To potwierdza opis obserwacji.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.\n0 pkt - za bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. lub bledny opis zmian albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: przed dodaniem odczynnika - **niebieski roztwor**; po zajsciu reakcji - **czarny osad, odbarwienie roztworu**.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Opis musi obejmowac stan **przed** (niebieski roztwor) i **po** reakcji (czarny osad + odbarwienie). Pominiecie ktoregokolwiek elementu skutkuje 0 pkt.\n\n> Uwaga: Osad \\(\\ce{CuS}\\) jest **czarny**, a nie bialy - to charakterystyczna cecha siarczku miedzi(II).","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-16.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.2. (0-1)<br>Opisz<br>obserwowane<br>zmiany<br>zawartości<br>probówki<br>podczas<br>przeprowadzonego<br>doświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach stechiometrycznych<br>(należy opisać wygląd zawartości probówki przed dodaniem odczynnika z zestawu I<br>oraz po zajściu reakcji chemicznej).<br>Przed dodaniem odczynnika:<br>Po zajściu reakcji:</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 16.2. (0-1)<br>III Opanowanie<br>czynności<br>praktycznych.<br>IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony</p>\n<ol><li>Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.</li></ol>\n<p>Zdający:<br>5.11) projektuje […] doświadczenia pozwalające otrzymać<br>różnymi metodami kwasy […].<br>5.5) planuje doświadczenie pozwalające rozdzielić mieszaninę<br>niejednorodną […].<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynników w zadaniu 16.1.<br>0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 16.1. lub błędny opis zmian albo brak<br>odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Przed dodaniem odczynnika: niebieski roztwór<br>Po zajściu reakcji: czarny osad, odbarwienie roztworu</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz:</h4>\n<ul><li><strong>Przed dodaniem odczynnika z zestawu I</strong> (czyli <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi></mrow></mrow></math>(g)): w probowce znajduje sie <strong>niebieski roztwor</strong> (<math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>(aq)).</li><li><strong>Po zajsciu reakcji</strong>: wytraca sie <strong>czarny osad</strong> (<math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math>) i nastepuje <strong>odbarwienie roztworu</strong> (zanik niebieskiej barwy).</li></ul>\n<h4>Sposob 1 - analiza reakcji <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi></mrow></mrow></math> z <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math></h4>\n<p><strong>Krok 1 - co jest w probowce przed reakcja?</strong></p>\n<p>Zgodnie z zadaniem 16.1 w zestawie II wybrano <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>(aq). Wodny roztwor siarczanu(VI) miedzi(II) ma barwe <strong>niebieska</strong> (od uwodnionych jonow <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><msup><mi>u</mi><mn>2</mn></msup><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math>).</p>\n<p><strong>Krok 2 - reakcja po wprowadzeniu <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi></mrow></mrow></math>(g) (z zestawu I):</strong></p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mi>v</mi><mo>&#x0002B;</mo><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<p>W formie jonowej skroconej:</p>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><msup><mi>u</mi><mn>2</mn></msup><mo>&#x0002B;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>v</mi><mo>&#x0002B;</mo><mn>2</mn><mi>H</mi><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<p><strong>Krok 3 - obserwacje:</strong></p>\n<ul><li>powstaje <strong>czarny osad</strong> <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> (siarczek miedzi(II) jest praktycznie nierozpuszczalny),</li><li>jony <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><msup><mi>u</mi><mn>2</mn></msup><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math> (zrodlo niebieskiej barwy) zostaja zwiazane w osadzie -&gt; roztwor sie <strong>odbarwia</strong>,</li><li>w roztworze pozostaje <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math> (mieszanina niejednorodna: osad <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> + roztwor <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>).</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - weryfikacja przez tabele rozpuszczalnosci</h4>\n<p><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> - nierozpuszczalny w wodzie, barwa czarna. Jego wytracenie usuwa <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><msup><mi>u</mi><mn>2</mn></msup><mo>&#x0002B;</mo></mrow></mrow></math> z roztworu, co tlumaczy zarowno powstanie czarnego osadu, jak i odbarwienie poczatkowo niebieskiego roztworu. To potwierdza opis obserwacji.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - za poprawny opis zmian przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.<br>0 pkt - za bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. lub bledny opis zmian albo brak odpowiedzi.</p>\n<p>Oficjalny klucz CKE: przed dodaniem odczynnika - <strong>niebieski roztwor</strong>; po zajsciu reakcji - <strong>czarny osad, odbarwienie roztworu</strong>.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Opis musi obejmowac stan <strong>przed</strong> (niebieski roztwor) i <strong>po</strong> reakcji (czarny osad + odbarwienie). Pominiecie ktoregokolwiek elementu skutkuje 0 pkt.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Osad <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> jest <strong>czarny</strong>, a nie bialy - to charakterystyczna cecha siarczku miedzi(II).</blockquote>"}]}