{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/16.3","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"16.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas\nprzeprowadzonego doświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach\nstechiometrycznych.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.3. (0-1)\nIII Opanowanie\nczynności\npraktycznych.\nII Rozumowanie\ni zastosowanie nabytej\nwiedzy do\nrozwiązywania\nproblemów.\nIII etap edukacyjny\n7. Sole. Zdający:\n7.5) […] projektuje […] doświadczenie pozwalające\notrzymywać sole w reakcjach strąceniowych i pisze\nodpowiednie równania reakcji w sposób […] jonowy.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.\nZdający:\n5.10) pisze równania reakcji […] wytrącania osadów […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnym\nwyborze odczynników w zadaniu 16.1.\n0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki\nstechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędny wybór odczynników\nw zadaniu 16.1. albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nCu2+ + H2S → 2H+ + CuS\nlub\nCu2+ +\n2\nS\n→ CuS","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + H2S -> 2H+ + CuS v}\\]\n\nlub rownowaznie (jesli przyjmiemy pelna dysocjacje \\(\\ce{H2S}\\)):\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + S^{2-} -> CuS v}\\]\n\n## Sposob 1 - budowa rownania jonowego skroconego\n\n**Krok 1 - rownanie czasteczkowe doswiadczenia (z zadania 16.1):**\n\n\\[\\ce{CuSO4(aq) + H2S(g) -> CuS(s) v + H2SO4(aq)}\\]\n\n**Krok 2 - rozbicie silnych elektrolitow na jony:**\n\n\\(\\ce{CuSO4}\\) i \\(\\ce{H2SO4}\\) sa mocnymi elektrolitami; \\(\\ce{H2S}\\) to slaby kwas (zapisujemy go w formie czasteczkowej), \\(\\ce{CuS}\\) to osad.\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + SO4^{2-} + H2S -> CuS v + 2H+ + SO4^{2-}}\\]\n\n**Krok 3 - eliminacja jonow widzow (\\(\\ce{SO4^{2-}}\\)):**\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + H2S -> CuS v + 2H+}\\]\n\n**Krok 4 - sprawdzenie bilansu:**\n\n| | Lewa | Prawa |\n| Cu | 1 | 1 |\n| S | 1 | 1 |\n| H | 2 | 2 |\n| Ladunek | \\(+2\\) | \\(+2\\) |\n\nBilans atomow i ladunku zgadza sie.\n\n## Sposob 2 - wariant z jonem siarczkowym\n\nJesli zalozymy, ze \\(\\ce{H2S}\\) calkowicie zdysocjowal, mozna zapisac:\n\n\\[\\ce{Cu^2+ + S^{2-} -> CuS v}\\]\n\nObie formy sa akceptowane przez klucz CKE. Reakcja zachodzi, bo \\(\\ce{CuS}\\) jest skrajnie nierozpuszczalny (bardzo maly iloczyn rozpuszczalnosci), wiec rownowaga jest calkowicie przesunieta w strone osadu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawne napisanie rownania reakcji w formie jonowej skroconej przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.\n0 pkt - za bledne napisanie rownania reakcji (bledne wzory reagentow, bledne wspolczynniki stechiometryczne, niewlasciwa forma zapisu) lub bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: \\(\\ce{Cu^2+ + H2S -> 2H+ + CuS}\\) LUB \\(\\ce{Cu^2+ + S^{2-} -> CuS}\\).\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Reagentem jest \\(\\ce{H2S}\\) (siarkowodor), nie \\(\\ce{NaOH}\\). Produktem jest siarczek miedzi(II) \\(\\ce{CuS}\\), a nie wodorotlenek \\(\\ce{Cu(OH)2}\\).\n\n> Uwaga: \\(\\ce{H2S}\\) jako slaby kwas zapisujemy w formie czasteczkowej; \\(\\ce{SO4^{2-}}\\) jest jonem widzem i go pomijamy.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-16.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 16.3. (0-1)
Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji zachodzącej podczas
przeprowadzonego doświadczenia przy założeniu, że reagentów użyto w ilościach
stechiometrycznych.

","answer_text_html":"

Zadanie 16.3. (0-1)
III Opanowanie
czynności
praktycznych.
II Rozumowanie
i zastosowanie nabytej
wiedzy do
rozwiązywania
problemów.
III etap edukacyjny

\n
  1. Sole. Zdający:
\n

7.5) […] projektuje […] doświadczenie pozwalające
otrzymywać sole w reakcjach strąceniowych i pisze
odpowiednie równania reakcji w sposób […] jonowy.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.
\n

Zdający:
5.10) pisze równania reakcji […] wytrącania osadów […].
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej przy poprawnym
wyborze odczynników w zadaniu 16.1.
0 p. - za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędny wybór odczynników
w zadaniu 16.1. albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Cu2+ + H2S → 2H+ + CuS
lub
Cu2+ +
2
S
→ CuS

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz:

\n
\\ceCu2++H2S−>2H++CuSv
\n

lub rownowaznie (jesli przyjmiemy pelna dysocjacje \\ceH2S):

\n
\\ceCu2++S2−−>CuSv
\n

Sposob 1 - budowa rownania jonowego skroconego

\n

Krok 1 - rownanie czasteczkowe doswiadczenia (z zadania 16.1):

\n
\\ceCuSO4(aq)+H2S(g)−>CuS(s)v+H2SO4(aq)
\n

Krok 2 - rozbicie silnych elektrolitow na jony:

\n

\\ceCuSO4 i \\ceH2SO4 sa mocnymi elektrolitami; \\ceH2S to slaby kwas (zapisujemy go w formie czasteczkowej), \\ceCuS to osad.

\n
\\ceCu2++SO42−+H2S−>CuSv+2H++SO42−
\n

Krok 3 - eliminacja jonow widzow (\\ceSO42−):

\n
\\ceCu2++H2S−>CuSv+2H+
\n

Krok 4 - sprawdzenie bilansu:

\n

| | Lewa | Prawa |
| Cu | 1 | 1 |
| S | 1 | 1 |
| H | 2 | 2 |
| Ladunek | +2 | +2 |

\n

Bilans atomow i ladunku zgadza sie.

\n

Sposob 2 - wariant z jonem siarczkowym

\n

Jesli zalozymy, ze \\ceH2S calkowicie zdysocjowal, mozna zapisac:

\n
\\ceCu2++S2−−>CuSv
\n

Obie formy sa akceptowane przez klucz CKE. Reakcja zachodzi, bo \\ceCuS jest skrajnie nierozpuszczalny (bardzo maly iloczyn rozpuszczalnosci), wiec rownowaga jest calkowicie przesunieta w strone osadu.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

1 pkt - za poprawne napisanie rownania reakcji w formie jonowej skroconej przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.
0 pkt - za bledne napisanie rownania reakcji (bledne wzory reagentow, bledne wspolczynniki stechiometryczne, niewlasciwa forma zapisu) lub bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. albo brak odpowiedzi.

\n

Oficjalny klucz CKE: \\ceCu2++H2S−>2H++CuS LUB \\ceCu2++S2−−>CuS.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: Reagentem jest \\ceH2S (siarkowodor), nie \\ceNaOH. Produktem jest siarczek miedzi(II) \\ceCuS, a nie wodorotlenek \\ceCu(OH)2.
\n
Uwaga: \\ceH2S jako slaby kwas zapisujemy w formie czasteczkowej; \\ceSO42− jest jonem widzem i go pomijamy.
"}]}