{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/16.4","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"16.4","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nPodaj nazwę metody, którą należy zastosować w celu wyodrębnienia wodnego roztworu\nkwasu siarkowego(VI) z mieszaniny poreakcyjnej.\nMCH_1R\nInformacja do zadań 17.-18.\nPrzeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem.\nPowstanie malinowego zabarwienia roztworu zaobserwowano tylko w jednej probówce, a pH\nwodnego roztworu w probówce, w której nie uzyskano malinowego roztworu, było mniejsze\nod 7.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 16.4. (0-1)\nIII Opanowanie\nczynności\npraktycznych.\nIII etap edukacyjny\n1. Substancje i ich właściwości. Zdający:\n1.8) […] sporządza mieszaniny i rozdziela je na składniki […].\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n5. Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.\nZdający:\n5.5) planuje doświadczenie pozwalające rozdzielić mieszaninę\nniejednorodną […].\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie nazwy metody przy poprawnym wyborze odczynników\nw zadaniu 16.1.\n0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 16.1. lub za odpowiedź błędną albo brak\nodpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nfiltracja lub sączenie lub dekantacja\nUwaga: Za odpowiedzi: sedymentacja lub destylacja nie przyznaje się punktu.","solution":"## Poprawna odpowiedz: **filtracja** (saczenie) lub **dekantacja**\n\n## Sposob 1 - analiza skladu mieszaniny poreakcyjnej\n\n**Co mamy w mieszaninie poreakcyjnej?**\n\nPo reakcji \\(\\ce{H2S}\\) z \\(\\ce{CuSO4}\\) powstala mieszanina niejednorodna:\n\n- **stale cialo**: czarny osad \\(\\ce{CuS}\\) (nierozpuszczalny),\n- **ciecz**: wodny roztwor \\(\\ce{H2SO4}\\).\n\n\\[\\ce{CuSO4(aq) + H2S(g) -> CuS(s) v + H2SO4(aq)}\\]\n\nAby wyodrebnic wodny roztwor \\(\\ce{H2SO4}\\), nalezy oddzielic **cialo stale od cieczy**.\n\n**Dobor metody:**\n\n| Cecha mieszaniny | Wlasciwa metoda |\n| cialo stale + ciecz | **filtracja (saczenie)** lub **dekantacja** |\n| dwie niemieszajace sie ciecze | rozdzielanie (rozdzielacz) |\n| ciecze mieszajace sie, rozne T wrzenia | destylacja |\n\nSkoro mamy osad \\(\\ce{CuS}\\) w roztworze \\(\\ce{H2SO4}\\), stosujemy **filtracje (saczenie)** - osad zostaje na saczku, a przesacz to wodny roztwor \\(\\ce{H2SO4}\\). Alternatywnie mozna zastosowac **dekantacje** (zlanie cieczy znad osadu).\n\n## Sposob 2 - weryfikacja przez eliminacje innych metod\n\n- **Rozdzielanie (rozdzielacz)** - niewlasciwe: nie mamy dwoch niemieszajacych sie cieczy, lecz osad i roztwor.\n- **Destylacja** - niewlasciwe (klucz CKE wprost jej nie uznaje): \\(\\ce{H2SO4}\\) jest nielotny i higroskopijny.\n- **Sedymentacja** - klucz CKE nie uznaje (to tylko opadanie osadu, bez wyodrebnienia roztworu).\n\nJedyne akceptowane metody to **filtracja / saczenie / dekantacja**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawne napisanie nazwy metody przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.\n0 pkt - za bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. lub za odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: **filtracja** lub **saczenie** lub **dekantacja**. Uwaga: za odpowiedzi **sedymentacja** lub **destylacja** nie przyznaje sie punktu.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Mieszanina to osad \\(\\ce{CuS}\\) w roztworze - wlasciwa jest filtracja/saczenie lub dekantacja, NIE rozdzielanie w rozdzielaczu (to dla dwoch cieczy).\n\n> Uwaga: Klucz CKE wyraznie odrzuca **sedymentacje** i **destylacje** - nie podawaj ich jako odpowiedzi.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-16.4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 16.4. (0-1)<br>Podaj nazwę metody, którą należy zastosować w celu wyodrębnienia wodnego roztworu<br>kwasu siarkowego(VI) z mieszaniny poreakcyjnej.<br>MCH_1R<br>Informacja do zadań 17.-18.<br>Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem.<br>Powstanie malinowego zabarwienia roztworu zaobserwowano tylko w jednej probówce, a pH<br>wodnego roztworu w probówce, w której nie uzyskano malinowego roztworu, było mniejsze<br>od 7.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 16.4. (0-1)<br>III Opanowanie<br>czynności<br>praktycznych.<br>III etap edukacyjny</p>\n<ol><li>Substancje i ich właściwości. Zdający:</li></ol>\n<p>1.8) […] sporządza mieszaniny i rozdziela je na składniki […].<br>IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony</p>\n<ol><li>Roztwory i reakcje zachodzące w roztworach wodnych.</li></ol>\n<p>Zdający:<br>5.5) planuje doświadczenie pozwalające rozdzielić mieszaninę<br>niejednorodną […].<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawne napisanie nazwy metody przy poprawnym wyborze odczynników<br>w zadaniu 16.1.<br>0 p. - za błędny wybór odczynników w zadaniu 16.1. lub za odpowiedź błędną albo brak<br>odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>filtracja lub sączenie lub dekantacja<br>Uwaga: Za odpowiedzi: sedymentacja lub destylacja nie przyznaje się punktu.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz: <strong>filtracja</strong> (saczenie) lub <strong>dekantacja</strong></h4>\n<h4>Sposob 1 - analiza skladu mieszaniny poreakcyjnej</h4>\n<p><strong>Co mamy w mieszaninie poreakcyjnej?</strong></p>\n<p>Po reakcji <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi></mrow></mrow></math> z <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math> powstala mieszanina niejednorodna:</p>\n<ul><li><strong>stale cialo</strong>: czarny osad <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> (nierozpuszczalny),</li><li><strong>ciecz</strong>: wodny roztwor <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>.</li></ul>\n<div class=\"math-block\"><math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"block\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x02212;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>s</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mi>v</mi><mo>&#x0002B;</mo><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>a</mi><mi>q</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></mrow></math></div>\n<p>Aby wyodrebnic wodny roztwor <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>, nalezy oddzielic <strong>cialo stale od cieczy</strong>.</p>\n<p><strong>Dobor metody:</strong></p>\n<p>| Cecha mieszaniny | Wlasciwa metoda |<br>| cialo stale + ciecz | <strong>filtracja (saczenie)</strong> lub <strong>dekantacja</strong> |<br>| dwie niemieszajace sie ciecze | rozdzielanie (rozdzielacz) |<br>| ciecze mieszajace sie, rozne T wrzenia | destylacja |</p>\n<p>Skoro mamy osad <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> w roztworze <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>, stosujemy <strong>filtracje (saczenie)</strong> - osad zostaje na saczku, a przesacz to wodny roztwor <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math>. Alternatywnie mozna zastosowac <strong>dekantacje</strong> (zlanie cieczy znad osadu).</p>\n<h4>Sposob 2 - weryfikacja przez eliminacje innych metod</h4>\n<ul><li><strong>Rozdzielanie (rozdzielacz)</strong> - niewlasciwe: nie mamy dwoch niemieszajacych sie cieczy, lecz osad i roztwor.</li><li><strong>Destylacja</strong> - niewlasciwe (klucz CKE wprost jej nie uznaje): <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>H</mi><mn>2</mn><mi>S</mi><mi>O</mi><mn>4</mn></mrow></mrow></math> jest nielotny i higroskopijny.</li><li><strong>Sedymentacja</strong> - klucz CKE nie uznaje (to tylko opadanie osadu, bez wyodrebnienia roztworu).</li></ul>\n<p>Jedyne akceptowane metody to <strong>filtracja / saczenie / dekantacja</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - za poprawne napisanie nazwy metody przy poprawnym wyborze odczynnikow w zadaniu 16.1.<br>0 pkt - za bledny wybor odczynnikow w zadaniu 16.1. lub za odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.</p>\n<p>Oficjalny klucz CKE: <strong>filtracja</strong> lub <strong>saczenie</strong> lub <strong>dekantacja</strong>. Uwaga: za odpowiedzi <strong>sedymentacja</strong> lub <strong>destylacja</strong> nie przyznaje sie punktu.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Mieszanina to osad <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>C</mi><mi>u</mi><mi>S</mi></mrow></mrow></math> w roztworze - wlasciwa jest filtracja/saczenie lub dekantacja, NIE rozdzielanie w rozdzielaczu (to dla dwoch cieczy).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Klucz CKE wyraznie odrzuca <strong>sedymentacje</strong> i <strong>destylacje</strong> - nie podawaj ich jako odpowiedzi.</blockquote>"}]}