{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/41","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"41","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 41. (0-1)\nJednym z naturalnie występujących tripeptydów jest związek o poniższym wzorze.\nC\nO\nN\nH2\nCH2\nC\nO\nC\nH\nCH2\nNH\nC\nN\nCH\nN\nH\nCH\nC\nO\nC\nH\nNH\nNH2\nC\nH2\nCH2\nCH2\nC\nH2\nOH\nNapisz wzór sekwencji przedstawionego tripeptydu, posługując się trzyliterowymi\nkodami aminokwasów. Pamiętaj, że w tej notacji z lewej strony umieszcza się kod\naminokwasu, którego reszta zawiera wolną grupę aminową połączoną z atomem\nwęgla α.\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n40.\n41.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nMCH_1R\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)","answer":null,"answer_text":"Zadanie 41. (0-1)\nI Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n14. Związki organiczne zawierające azot. Zdający:\n14.13) […] wskazuje wiązanie peptydowe […].\n14.14) tworzy wzory […] tripeptydów […] oraz rozpoznaje\nreszty […] aminokwasów […] w cząsteczkach […] tripeptydów.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne napisanie sekwencji tripeptydu.\n0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nGly-His-Lys","solution":"## Poprawna odpowiedz: **Gly-His-Lys**\n\nSekwencja tripeptydu (od konca N do C): **glicyna - histydyna - lizyna**.\n\n## Sposob 1 - identyfikacja reszt aminokwasowych i odczyt kolejnosci\n\n**Krok 1 - co laczy reszty?**\n\nTripeptyd zbudowany jest z trzech reszt aminokwasowych polaczonych **wiazaniami peptydowymi** \\(\\ce{-CO-NH-}\\). Sekwencje zapisujemy od konca z wolna grupa aminowa (N-koniec) do konca z wolna grupa karboksylowa (C-koniec).\n\n**Krok 2 - rozpoznanie reszt po lancuchach bocznych:**\n\n- **Glicyna (Gly)** - najprostszy aminokwas, lancuch boczny to pojedynczy atom \\(\\ce{-H}\\) (brak rozbudowanego podstawnika przy atomie wegla alfa). To reszta N-koncowa (z wolna grupa \\(\\ce{-NH2}\\)).\n- **Histydyna (His)** - lancuch boczny zawiera piecioczlonowy pierscien **imidazolowy** (dwa atomy azotu w pierscieniu). Reszta srodkowa.\n- **Lizyna (Lys)** - lancuch boczny to dlugi lancuch weglowy zakonczony grupa aminowa \\(\\ce{-(CH2)4-NH2}\\). Reszta C-koncowa.\n\n**Krok 3 - zapis sekwencji:**\n\nOdczytujac od N-konca (Gly) przez reszte srodkowa (His) do C-konca (Lys):\n\n\\[\\boxed{\\text{Gly} - \\text{His} - \\text{Lys}}\\]\n\n## Sposob 2 - weryfikacja przez charakterystyczne grupy\n\n| Reszta | Charakterystyczny element lancucha bocznego | Pozycja |\n| Gly | \\(\\ce{-H}\\) (brak podstawnika) | N-koniec |\n| His | pierscien imidazolowy (2 atomy N) | srodek |\n| Lys | \\(\\ce{-(CH2)4-NH2}\\) (grupa aminowa) | C-koniec |\n\nUnikalne lancuchy boczne (pierscien imidazolowy histydyny, dluga grupa aminowa lizyny, brak podstawnika glicyny) jednoznacznie wyznaczaja sekwencje **Gly-His-Lys**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawne napisanie sekwencji tripeptydu.\n0 pkt - za odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: **Gly-His-Lys**.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Sekwencje zapisuje sie od **N-konca** (wolna grupa \\(\\ce{-NH2}\\)) do **C-konca** (wolna grupa \\(\\ce{-COOH}\\)). Odwrocenie kolejnosci (Lys-His-Gly) to bledna odpowiedz.\n\n> Uwaga: Histydyne rozpoznajemy po pierscieniu **imidazolowym**, a lizyne po dodatkowej grupie aminowej w lancuchu bocznym - nie myl ich z innymi aminokwasami zasadowymi.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-41.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":24,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 41. (0-1)
Jednym z naturalnie występujących tripeptydów jest związek o poniższym wzorze.
C
O
N
H2
CH2
C
O
C
H
CH2
NH
C
N
CH
N
H
CH
C
O
C
H
NH
NH2
C
H2
CH2
CH2
C
H2
OH
Napisz wzór sekwencji przedstawionego tripeptydu, posługując się trzyliterowymi
kodami aminokwasów. Pamiętaj, że w tej notacji z lewej strony umieszcza się kod
aminokwasu, którego reszta zawiera wolną grupę aminową połączoną z atomem
węgla α.
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
40.
41.
Maks. liczba pkt
1
1
Uzyskana liczba pkt
MCH_1R
BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)

","answer_text_html":"

Zadanie 41. (0-1)
I Wykorzystanie
i tworzenie informacji.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Związki organiczne zawierające azot. Zdający:
\n

14.13) […] wskazuje wiązanie peptydowe […].
14.14) tworzy wzory […] tripeptydów […] oraz rozpoznaje
reszty […] aminokwasów […] w cząsteczkach […] tripeptydów.
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne napisanie sekwencji tripeptydu.
0 p. - za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Gly-His-Lys

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz: Gly-His-Lys

\n

Sekwencja tripeptydu (od konca N do C): glicyna - histydyna - lizyna.

\n

Sposob 1 - identyfikacja reszt aminokwasowych i odczyt kolejnosci

\n

Krok 1 - co laczy reszty?

\n

Tripeptyd zbudowany jest z trzech reszt aminokwasowych polaczonych wiazaniami peptydowymi \\ce−CO−NH−. Sekwencje zapisujemy od konca z wolna grupa aminowa (N-koniec) do konca z wolna grupa karboksylowa (C-koniec).

\n

Krok 2 - rozpoznanie reszt po lancuchach bocznych:

\n\n

Krok 3 - zapis sekwencji:

\n

Odczytujac od N-konca (Gly) przez reszte srodkowa (His) do C-konca (Lys):

\n
Gly−His−Lys
\n

Sposob 2 - weryfikacja przez charakterystyczne grupy

\n

| Reszta | Charakterystyczny element lancucha bocznego | Pozycja |
| Gly | \\ce−H (brak podstawnika) | N-koniec |
| His | pierscien imidazolowy (2 atomy N) | srodek |
| Lys | \\ce−(CH2)4−NH2 (grupa aminowa) | C-koniec |

\n

Unikalne lancuchy boczne (pierscien imidazolowy histydyny, dluga grupa aminowa lizyny, brak podstawnika glicyny) jednoznacznie wyznaczaja sekwencje Gly-His-Lys.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

1 pkt - za poprawne napisanie sekwencji tripeptydu.
0 pkt - za odpowiedz bledna albo brak odpowiedzi.

\n

Oficjalny klucz CKE: Gly-His-Lys.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: Sekwencje zapisuje sie od N-konca (wolna grupa \\ce−NH2) do C-konca (wolna grupa \\ce−COOH). Odwrocenie kolejnosci (Lys-His-Gly) to bledna odpowiedz.
\n
Uwaga: Histydyne rozpoznajemy po pierscieniu imidazolowym, a lizyne po dodatkowej grupie aminowej w lancuchu bocznym - nie myl ich z innymi aminokwasami zasadowymi.
"}]}