{"id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad/6","paper_id":"chemia-2016-maj-matura-rozszerzona","number":"6","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2016,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 6. (0-1)\nNa podstawie analizy diagramu określ, czy w równaniu stechiometrycznym opisanej\nreakcji łączna liczba moli substratów jest mniejsza, czy - większa od liczby moli\nproduktu, czy też - równa liczbie moli produktu. Odpowiedź uzasadnij.\n81\n86\n98\n52\n63\n93\n25\n36\n80\n10\n18\n58\n0\n10\n20\n30\n40\n50\n60\n70\n80\n90\n100\n10\n20\n100\n% objętości mieszaniny poreakcyjnej\nCiśnienie, MPa\n470 K\n570 K\n670 K\n770 K\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 6. (0-1)\nI Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n4.7) stosuje regułę przekory do jakościowego określenia wpływu\nzmian […] ciśnienia na układ pozostający w stanie równowagi\ndynamicznej.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawną odpowiedź i poprawne uzasadnienie.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPrzykłady poprawnej odpowiedzi\n W równaniu stechiometrycznym opisanej reakcji łączna liczba moli (gazowych)\nsubstratów jest większa od liczby moli (gazowego) produktu, ponieważ zgodnie\nz regułą przekory wydajność reakcji wzrasta ze wzrostem ciśnienia.\n Wnioskujemy, że w opisanej reakcji łączna liczba moli substratów jest większa od liczby\nmoli produktu, ponieważ wraz ze wzrostem ciśnienia rośnie procent objętości produktu\nw mieszaninie.","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\nW rownaniu stechiometrycznym opisanej reakcji **laczna liczba moli (gazowych) substratow jest wieksza od liczby moli (gazowego) produktu**.\n\nUzasadnienie: zgodnie z regula przekory wzrost cisnienia zwieksza wydajnosc tej reakcji (na diagramie procent objetosci produktu rosnie ze wzrostem cisnienia), co jest mozliwe tylko wtedy, gdy reakcja biegnie ze zmniejszeniem liczby moli gazu - czyli gdy moli substratow jest wiecej niz moli produktu.\n\n## Sposob 1 - analiza wplywu cisnienia (reguła przekory)\n\n**Krok 1 - co pokazuje diagram?**\n\nDiagram (informacja do zadan 5.-7.) przedstawia, jaki procent objetosci mieszaniny stanowi produkt w zaleznosci od temperatury i cisnienia. Wraz ze **wzrostem cisnienia** procent objetosci produktu **rosnie** -> wzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone produktu (zwieksza wydajnosc).\n\n**Krok 2 - zastosowanie reguly przekory dla cisnienia.**\n\nWzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone o **mniejszej liczbie moli gazu**. Skoro wzrost cisnienia faworyzuje **produkt**, to strona produktu ma mniej moli gazu niz strona substratow.\n\n**Wniosek:** laczna liczba moli (gazowych) substratow jest **wieksza** od liczby moli (gazowego) produktu.\n\nTo zgodne z opisem reakcji (informacja do zadan 5.-7.): z dwoch gazowych substratow powstaje jeden gazowy produkt, np. typ \\(\\ce{A(g) + B(g) <=> C(g)}\\) lub \\(\\ce{2A(g) <=> B(g)}\\) - strona substratow ma wiecej moli gazu.\n\n## Sposob 2 - weryfikacja przez kierunek przesuniecia rownowagi\n\n| Relacja liczby moli gazu | Wplyw wzrostu cisnienia na wydajnosc |\n| moli substratow > moli produktu | wydajnosc **rosnie** (rownowaga w prawo) |\n| moli substratow = moli produktu | brak wplywu cisnienia |\n| moli substratow < moli produktu | wydajnosc maleje (rownowaga w lewo) |\n\nDiagram pokazuje wzrost wydajnosci z cisnieniem -> pasuje tylko pierwszy wiersz: **moli substratow > moli produktu**.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n1 pkt - za poprawna odpowiedz i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - za odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.\n\nOficjalny klucz CKE: laczna liczba moli (gazowych) substratow jest **wieksza** od liczby moli (gazowego) produktu, poniewaz zgodnie z regula przekory wydajnosc reakcji wzrasta ze wzrostem cisnienia (wraz ze wzrostem cisnienia rosnie procent objetosci produktu w mieszaninie).\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Liczymy wylacznie mole **gazowe**. Wszystkie reagenty sa tu gazami (z opisu), wiec bierzemy pod uwage wszystkie.\n\n> Uwaga: Wzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone **mniejszej** liczby moli gazu - jesli faworyzuje produkt, to substratow musi byc wiecej.","image":"img/chemia-2016-maj-matura-rozszerzona/zad-6.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2016 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>Na podstawie analizy diagramu określ, czy w równaniu stechiometrycznym opisanej<br>reakcji łączna liczba moli substratów jest mniejsza, czy - większa od liczby moli<br>produktu, czy też - równa liczbie moli produktu. Odpowiedź uzasadnij.<br>81<br>86<br>98<br>52<br>63<br>93<br>25<br>36<br>80<br>10<br>18<br>58<br>0<br>10<br>20<br>30<br>40<br>50<br>60<br>70<br>80<br>90<br>100<br>10<br>20<br>100<br>% objętości mieszaniny poreakcyjnej<br>Ciśnienie, MPa<br>470 K<br>570 K<br>670 K<br>770 K<br>MCH_1R</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 6. (0-1)<br>I Wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony</p>\n<ol><li>Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:</li></ol>\n<p>4.7) stosuje regułę przekory do jakościowego określenia wpływu<br>zmian […] ciśnienia na układ pozostający w stanie równowagi<br>dynamicznej.<br>Schemat punktowania<br>1 p. - za poprawną odpowiedź i poprawne uzasadnienie.<br>0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.<br>Przykłady poprawnej odpowiedzi<br> W równaniu stechiometrycznym opisanej reakcji łączna liczba moli (gazowych)<br>substratów jest większa od liczby moli (gazowego) produktu, ponieważ zgodnie<br>z regułą przekory wydajność reakcji wzrasta ze wzrostem ciśnienia.<br> Wnioskujemy, że w opisanej reakcji łączna liczba moli substratów jest większa od liczby<br>moli produktu, ponieważ wraz ze wzrostem ciśnienia rośnie procent objętości produktu<br>w mieszaninie.</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz:</h4>\n<p>W rownaniu stechiometrycznym opisanej reakcji <strong>laczna liczba moli (gazowych) substratow jest wieksza od liczby moli (gazowego) produktu</strong>.</p>\n<p>Uzasadnienie: zgodnie z regula przekory wzrost cisnienia zwieksza wydajnosc tej reakcji (na diagramie procent objetosci produktu rosnie ze wzrostem cisnienia), co jest mozliwe tylko wtedy, gdy reakcja biegnie ze zmniejszeniem liczby moli gazu - czyli gdy moli substratow jest wiecej niz moli produktu.</p>\n<h4>Sposob 1 - analiza wplywu cisnienia (reguła przekory)</h4>\n<p><strong>Krok 1 - co pokazuje diagram?</strong></p>\n<p>Diagram (informacja do zadan 5.-7.) przedstawia, jaki procent objetosci mieszaniny stanowi produkt w zaleznosci od temperatury i cisnienia. Wraz ze <strong>wzrostem cisnienia</strong> procent objetosci produktu <strong>rosnie</strong> -&gt; wzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone produktu (zwieksza wydajnosc).</p>\n<p><strong>Krok 2 - zastosowanie reguly przekory dla cisnienia.</strong></p>\n<p>Wzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone o <strong>mniejszej liczbie moli gazu</strong>. Skoro wzrost cisnienia faworyzuje <strong>produkt</strong>, to strona produktu ma mniej moli gazu niz strona substratow.</p>\n<p><strong>Wniosek:</strong> laczna liczba moli (gazowych) substratow jest <strong>wieksza</strong> od liczby moli (gazowego) produktu.</p>\n<p>To zgodne z opisem reakcji (informacja do zadan 5.-7.): z dwoch gazowych substratow powstaje jeden gazowy produkt, np. typ <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mi>A</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0002B;</mo><mi>B</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0003C;</mo><mo>&#x0003D;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mi>C</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></mrow></math> lub <math xmlns=\"http://www.w3.org/1998/Math/MathML\" display=\"inline\"><mrow><mi>\\ce</mi><mrow><mn>2</mn><mi>A</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo><mo>&#x0003C;</mo><mo>&#x0003D;</mo><mo>&#x0003E;</mo><mi>B</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00028;</mo><mi>g</mi><mo stretchy=\"false\">&#x00029;</mo></mrow></mrow></math> - strona substratow ma wiecej moli gazu.</p>\n<h4>Sposob 2 - weryfikacja przez kierunek przesuniecia rownowagi</h4>\n<p>| Relacja liczby moli gazu | Wplyw wzrostu cisnienia na wydajnosc |<br>| moli substratow &gt; moli produktu | wydajnosc <strong>rosnie</strong> (rownowaga w prawo) |<br>| moli substratow = moli produktu | brak wplywu cisnienia |<br>| moli substratow &lt; moli produktu | wydajnosc maleje (rownowaga w lewo) |</p>\n<p>Diagram pokazuje wzrost wydajnosci z cisnieniem -&gt; pasuje tylko pierwszy wiersz: <strong>moli substratow &gt; moli produktu</strong>.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - za poprawna odpowiedz i poprawne uzasadnienie.<br>0 pkt - za odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.</p>\n<p>Oficjalny klucz CKE: laczna liczba moli (gazowych) substratow jest <strong>wieksza</strong> od liczby moli (gazowego) produktu, poniewaz zgodnie z regula przekory wydajnosc reakcji wzrasta ze wzrostem cisnienia (wraz ze wzrostem cisnienia rosnie procent objetosci produktu w mieszaninie).</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: Liczymy wylacznie mole <strong>gazowe</strong>. Wszystkie reagenty sa tu gazami (z opisu), wiec bierzemy pod uwage wszystkie.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: Wzrost cisnienia przesuwa rownowage w strone <strong>mniejszej</strong> liczby moli gazu - jesli faworyzuje produkt, to substratow musi byc wiecej.</blockquote>"}]}