{"id":"chemia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nDla cząsteczki Z2 określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych.\nLiczba\nwiązań σ\nwiązań π\nwolnych par elektronowych\nMCH_1R\nInformacja do zadań 2.-3.\nGal występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. Na 3 atomy pierwszego\nizotopu galu o masie atomowej 68,926 u przypadają 2 atomy drugiego izotopu galu o masie\natomowej mx. Średnia masa atomowa galu jest równa 69,723 u.\nNa podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nII. Rozumowanie\ni zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania\nproblemów.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n3. Wiązania chemiczne. Zdający:\n3.4) zapisuje wzory elektronowe typowych cząsteczek\nzwiązków kowalencyjnych [ ];\n3.6) określa typ wiązania (σ, π) w prostych cząsteczkach.\nSchemat punktowania\n1 p. - za poprawne podanie liczby wiązań σ i π oraz wolnych par elektronowych\nw cząsteczce Br2.\n0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nLiczba\nwiązań σ\nwiązań π\nwolnych par elektronowych\n1\n0\n6","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\nPierwiastek Z z zadania 1.1 to **brom (Br)**, wiec czasteczka \\(\\ce{Z2} = \\ce{Br2}\\).\n\n| wiazan \\(\\sigma\\) | wiazan \\(\\pi\\) | wolnych par elektronowych |\n|:-----------------:|:--------------:|:------------------------:|\n| 1 | 0 | 6 |\n\n## Sposob 1 - Wzor Lewisa czasteczki \\(\\ce{Br2}\\)\n\nKazdy atom bromu ma 7 elektronow walencyjnych (\\(4s^2\\,4p^5\\)). Dwa atomy lacza sie pojedynczym wiazaniem, aby kazdy osiagnal oktet:\n\n\\[\\ce{:\\overset{ }{Br}-\\overset{ }{Br}:}\\]\n\n**Wiazania:** miedzy atomami jest jedno **wiazanie pojedyncze** = 1 wiazanie \\(\\sigma\\), 0 wiazan \\(\\pi\\).\n\n**Wolne pary elektronowe:** kazdy atom Br ma 3 wolne pary (6 elektronow niewiazacych = 3 pary). Razem:\n\n\\[2 \\times 3 = 6\\ \\text{wolnych par elektronowych}\\]\n\n## Sposob 2 - Bilans elektronow walencyjnych\n\nKazdy atom Br wnosi 7 elektronow walencyjnych -> razem \\(2 \\times 7 = 14\\) elektronow = 7 par.\n\n| Para | Typ |\n| 1 | wiazanie \\(\\sigma\\) (wspolna para wiazaca) |\n| 2-7 | 6 wolnych par (po 3 na kazdym atomie Br) |\n\nRazem: 1 para wiazaca (\\(\\sigma\\)) + 6 wolnych par. Wiazan \\(\\pi\\): brak (wiazanie pojedyncze). Zgadza sie.\n\n## Wzory z karty CKE\n\nW tym zadaniu nie korzystamy z wartosci liczbowych z karty - wystarcza zasady budowy wzorow Lewisa i klasyfikacja wiazan \\(\\sigma\\)/\\(\\pi\\). Konfiguracje Br (\\( 4s^2\\,4p^5\\)) odczytujemy z ukladu okresowego (str. 15 karty CKE).\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: \\(\\ce{Br2}\\) ma wiazanie **pojedyncze** (jak wszystkie halogeny X2), wiec 1 \\(\\sigma\\) i **0** wiazan \\(\\pi\\). Nie myl z \\(\\ce{N2}\\) czy \\(\\ce{O2}\\), gdzie wystepuja wiazania wielokrotne.\n\n> Uwaga: liczymy **pary**, nie pojedyncze elektrony - 6 wolnych par (a nie 12 elektronow).\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n- 1 p. - za poprawne podanie liczby wiazan \\(\\sigma\\) i \\(\\pi\\) oraz wolnych par elektronowych w czasteczce \\(\\ce{Br2}\\): \\(\\sigma\\) = 1, \\(\\pi\\) = 0, wolnych par = 6.\n- 0 p. - za odpowiedz niepelna lub bledna albo brak odpowiedzi.","image":"img/chemia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 1.3. (0-1)
Dla cząsteczki Z2 określ liczbę: wiązań σ, wiązań π oraz wolnych par elektronowych.
Liczba
wiązań σ
wiązań π
wolnych par elektronowych
MCH_1R
Informacja do zadań 2.-3.
Gal występuje w przyrodzie w postaci mieszaniny dwóch izotopów. Na 3 atomy pierwszego
izotopu galu o masie atomowej 68,926 u przypadają 2 atomy drugiego izotopu galu o masie
atomowej mx. Średnia masa atomowa galu jest równa 69,723 u.
Na podstawie: J. Sawicka i inni, Tablice chemiczne, Gdańsk 2002.

","answer_text_html":"

Zadanie 1.3. (0-1)
II. Rozumowanie
i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania
problemów.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Wiązania chemiczne. Zdający:
\n

3.4) zapisuje wzory elektronowe typowych cząsteczek
związków kowalencyjnych [ ];
3.6) określa typ wiązania (σ, π) w prostych cząsteczkach.
Schemat punktowania
1 p. - za poprawne podanie liczby wiązań σ i π oraz wolnych par elektronowych
w cząsteczce Br2.
0 p. - za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Liczba
wiązań σ
wiązań π
wolnych par elektronowych
1
0
6

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Pierwiastek Z z zadania 1.1 to brom (Br), wiec czasteczka \\ceZ2=\\ceBr2.

\n
wiazan σwiazan πwolnych par elektronowych
106
\n

Sposob 1 - Wzor Lewisa czasteczki \\ceBr2

\n

Kazdy atom bromu ma 7 elektronow walencyjnych (4s24p5). Dwa atomy lacza sie pojedynczym wiazaniem, aby kazdy osiagnal oktet:

\n
\\ce:Br−Br:
\n

Wiazania: miedzy atomami jest jedno wiazanie pojedyncze = 1 wiazanie σ, 0 wiazan π.

\n

Wolne pary elektronowe: kazdy atom Br ma 3 wolne pary (6 elektronow niewiazacych = 3 pary). Razem:

\n
2×3=6 wolnych par elektronowych
\n

Sposob 2 - Bilans elektronow walencyjnych

\n

Kazdy atom Br wnosi 7 elektronow walencyjnych -> razem 2×7=14 elektronow = 7 par.

\n

| Para | Typ |
| 1 | wiazanie σ (wspolna para wiazaca) |
| 2-7 | 6 wolnych par (po 3 na kazdym atomie Br) |

\n

Razem: 1 para wiazaca (σ) + 6 wolnych par. Wiazan π: brak (wiazanie pojedyncze). Zgadza sie.

\n

Wzory z karty CKE

\n

W tym zadaniu nie korzystamy z wartosci liczbowych z karty - wystarcza zasady budowy wzorow Lewisa i klasyfikacja wiazan σ/π. Konfiguracje Br (4s24p5) odczytujemy z ukladu okresowego (str. 15 karty CKE).

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: \\ceBr2 ma wiazanie pojedyncze (jak wszystkie halogeny X2), wiec 1 σ i 0 wiazan π. Nie myl z \\ceN2 czy \\ceO2, gdzie wystepuja wiazania wielokrotne.
\n
Uwaga: liczymy pary, nie pojedyncze elektrony - 6 wolnych par (a nie 12 elektronow).
\n

Schemat oceniania CKE

\n"}]}