{"id":"chemia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad/8.3","paper_id":"chemia-2018-maj-matura-rozszerzona","number":"8.3","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2018,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 8.3. (0-2)\nNapisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w kolbie\ni w probówce podczas przeprowadzonego doświadczenia.\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie:\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce:\n1\n2\n3\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 8.3. (0-2)\nSchemat punktowania\n2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji w formie jonowej skróconej przy\npoprawnym wyborze wszystkich odczynników w zadaniu 8.1.\n1 p. - za poprawne napisanie tylko jednego równania reakcji w formie jonowej skróconej\n(w kolbie albo w probówce) przy poprawnym wyborze wszystkich odczynników\nw zadaniu 8.1.\nlub\n- za poprawne napisanie tylko równania reakcji w formie jonowej skróconej zachodzącej\nw kolbie przy poprawnym wyborze odczynników 1. i 2. w zadaniu 8.1.\n0 p. - za błędne napisanie dwóch równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne\nwspółczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędny wybór\nodczynników w zadaniu 8.1. albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRównanie reakcji zachodzącej w kolbie:\n2\n3\n2\n2\nCO\n2H\nCO\nH O\n→\nlub\n2\n3\n3\n2\n2\nCO\n2H O\nCO\n3H O\n→\nlub z zapisem CO2·H2O\nRównanie reakcji zachodzącej w probówce:\nC6H5O - + CO2 + H2O → C6H5OH +\n3\nHCO-\nlub\n2C6H5O - + CO2 + H2O → 2C6H5OH +\n2\n3\nCO -\nlub z zapisem CO2·H2O\nUwaga! Ponieważ zadanie dotyczy właściwości kwasu węglowego, wyjątkowo zdający nie traci\npunktu za użycie zapisu: H2CO3 zamiast CO2 + H2O.","solution":"## Poprawna odpowiedz:\n\n**Rownanie reakcji zachodzacej w kolbie** (\\(\\ce{Na2CO3 + HCl}\\)):\n\n\\[\\ce{CO3^{2-} + 2H+ -> CO2 ^ + H2O}\\]\n\n(rownowaznie: \\(\\ce{CO3^{2-} + 2H3O+ -> CO2 + 3H2O}\\), dopuszczalny zapis \\(\\ce{CO2*H2O}\\))\n\n**Rownanie reakcji zachodzacej w probowce** (\\(\\ce{CO2 + C6H5ONa}\\)):\n\n\\[\\ce{C6H5O- + CO2 + H2O -> C6H5OH + HCO3-}\\]\n\n(rownowaznie: \\(\\ce{2C6H5O- + CO2 + H2O -> 2C6H5OH + CO3^{2-}}\\))\n\n## Sposob 1 - Eliminacja jonow-widzow\n\n**Kolba** - rownanie czasteczkowe:\n\n\\[\\ce{Na2CO3 + 2HCl -> 2NaCl + H2O + CO2 ^}\\]\n\nJonami-widzami sa \\(\\ce{Na+}\\) i \\(\\ce{Cl-}\\). Po ich skresleniu (a \\(\\ce{CO2}\\) jako gaz i \\(\\ce{H2O}\\) jako czasteczka pozostaja):\n\n\\[\\ce{CO3^{2-} + 2H+ -> CO2 ^ + H2O}\\]\n\n**Probowka** - kwas weglowy (z \\(\\ce{CO2 + H2O}\\)) wypiera fenol z fenolanu; jon-widz to \\(\\ce{Na+}\\):\n\n\\[\\ce{C6H5O- + CO2 + H2O -> C6H5OH + HCO3-}\\]\n\n## Sposob 2 - Bilans atomow i ladunkow\n\nKolba: lewa \\(\\ce{CO3^{2-} + 2H+}\\): C=1, O=3, H=2, ladunek \\(-2+2=0\\); prawa \\(\\ce{CO2 + H2O}\\): C=1, O=3, H=2, ladunek 0. Zgadza sie.\n\nProbowka: lewa \\(\\ce{C6H5O- + CO2 + H2O}\\): ladunek \\(-1\\); prawa \\(\\ce{C6H5OH + HCO3-}\\): ladunek \\(-1\\). Atomy C, H, O zbilansowane. Zgadza sie.\n\n## Wzory z karty CKE\n\nPomocniczo karta str. 14 (tabela rozpuszczalnosci) - lecz produkty sa rozpuszczalne/gazowe; kluczowa jest zasada zapisu rownan jonowych skroconych.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga CKE: poniewaz zadanie dotyczy wlasciwosci kwasu weglowego, **wyjatkowo nie traci sie punktu** za zapis \\(\\ce{H2CO3}\\) zamiast \\(\\ce{CO2 + H2O}\\).\n\n> Uwaga: w probowce produktem jest fenol \\(\\ce{C6H5OH}\\) i wodoroweglan (lub weglan przy zapisie z 2 molami fenolanu) - nie zapisuj fenolu jako jonu.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n- 2 p. - za poprawne napisanie obu rownan w formie jonowej skroconej przy poprawnym wyborze wszystkich odczynnikow w 8.1.\n- 1 p. - za poprawne jedno rownanie (kolba albo probowka) przy poprawnym wyborze wszystkich odczynnikow; lub za poprawne rownanie w kolbie przy poprawnym wyborze odczynnikow 1. i 2.\n- 0 p. - za bledne dwa rownania lub bledny wybor odczynnikow albo brak odpowiedzi.\n- Uwaga CKE: dozwolony zapis \\(\\ce{H2CO3}\\) zamiast \\(\\ce{CO2 + H2O}\\).","image":"img/chemia-2018-maj-matura-rozszerzona/zad-8.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":6,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2018 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 8.3. (0-2)
Napisz w formie jonowej skróconej równania reakcji zachodzących w kolbie
i w probówce podczas przeprowadzonego doświadczenia.
Równanie reakcji zachodzącej w kolbie:
Równanie reakcji zachodzącej w probówce:
1
2
3
MCH_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 8.3. (0-2)
Schemat punktowania
2 p. - za poprawne napisanie dwóch równań reakcji w formie jonowej skróconej przy
poprawnym wyborze wszystkich odczynników w zadaniu 8.1.
1 p. - za poprawne napisanie tylko jednego równania reakcji w formie jonowej skróconej
(w kolbie albo w probówce) przy poprawnym wyborze wszystkich odczynników
w zadaniu 8.1.
lub

\n\n

w kolbie przy poprawnym wyborze odczynników 1. i 2. w zadaniu 8.1.
0 p. - za błędne napisanie dwóch równań reakcji (błędne wzory reagentów, błędne
współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub błędny wybór
odczynników w zadaniu 8.1. albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Równanie reakcji zachodzącej w kolbie:
2
3
2
2
CO
2H
CO
H O
→
lub
2
3
3
2
2
CO
2H O
CO
3H O
→
lub z zapisem CO2·H2O
Równanie reakcji zachodzącej w probówce:
C6H5O - + CO2 + H2O → C6H5OH +
3
HCO-
lub
2C6H5O - + CO2 + H2O → 2C6H5OH +
2
3
CO -
lub z zapisem CO2·H2O
Uwaga! Ponieważ zadanie dotyczy właściwości kwasu węglowego, wyjątkowo zdający nie traci
punktu za użycie zapisu: H2CO3 zamiast CO2 + H2O.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz:

\n

Rownanie reakcji zachodzacej w kolbie (\\ceNa2CO3+HCl):

\n
\\ceCO32−+2H+−>CO2+H2O
\n

(rownowaznie: \\ceCO32−+2H3O+−>CO2+3H2O, dopuszczalny zapis \\ceCO2*H2O)

\n

Rownanie reakcji zachodzacej w probowce (\\ceCO2+C6H5ONa):

\n
\\ceC6H5O−+CO2+H2O−>C6H5OH+HCO3−
\n

(rownowaznie: \\ce2C6H5O−+CO2+H2O−>2C6H5OH+CO32−)

\n

Sposob 1 - Eliminacja jonow-widzow

\n

Kolba - rownanie czasteczkowe:

\n
\\ceNa2CO3+2HCl−>2NaCl+H2O+CO2}
\n

Jonami-widzami sa \\ceNa+ i \\ceCl−. Po ich skresleniu (a \\ceCO2 jako gaz i \\ceH2O jako czasteczka pozostaja):

\n
\\ceCO32−+2H+−>CO2+H2O
\n

Probowka - kwas weglowy (z \\ceCO2+H2O) wypiera fenol z fenolanu; jon-widz to \\ceNa+:

\n
\\ceC6H5O−+CO2+H2O−>C6H5OH+HCO3−
\n

Sposob 2 - Bilans atomow i ladunkow

\n

Kolba: lewa \\ceCO32−+2H+: C=1, O=3, H=2, ladunek −2+2=0; prawa \\ceCO2+H2O: C=1, O=3, H=2, ladunek 0. Zgadza sie.

\n

Probowka: lewa \\ceC6H5O−+CO2+H2O: ladunek −1; prawa \\ceC6H5OH+HCO3−: ladunek −1. Atomy C, H, O zbilansowane. Zgadza sie.

\n

Wzory z karty CKE

\n

Pomocniczo karta str. 14 (tabela rozpuszczalnosci) - lecz produkty sa rozpuszczalne/gazowe; kluczowa jest zasada zapisu rownan jonowych skroconych.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga CKE: poniewaz zadanie dotyczy wlasciwosci kwasu weglowego, wyjatkowo nie traci sie punktu za zapis \\ceH2CO3 zamiast \\ceCO2+H2O.
\n
Uwaga: w probowce produktem jest fenol \\ceC6H5OH i wodoroweglan (lub weglan przy zapisie z 2 molami fenolanu) - nie zapisuj fenolu jako jonu.
\n

Schemat oceniania CKE

\n"}]}