{"id":"chemia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad/20","paper_id":"chemia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona","number":"20","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2019,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 20. (2 pkt)\nGazowy chlorowodór można otrzymać w wyniku działania stężonego kwasu siarkowego(VI)\nna stałe chlorki, np. w reakcjach opisanych równaniami:\n2NaCl + H2SO4 → Na2SO4 + 2HCl\nCaCl2 + H2SO4 → CaSO4 + 2HCl\nSporządzono 150 g mieszaniny zawierającej tylko NaCl i CaCl2, na którą podziałano\nstężonym kwasem siarkowym(VI) użytym w nadmiarze. W wyniku tego procesu otrzymano\n58,24 dm3 chlorowodoru (w warunkach normalnych).\nOblicz skład wyjściowej mieszaniny w procentach masowych. Przyjmij, że obie reakcje\nprzebiegły z wydajnością równą 100%.\nObliczenia:","answer":null,"answer_text":"Zadanie 20. (0-2)\nKorzystanie z informacji.\nWykonanie obliczeń chemicznych z zastosowaniem\npojęć: masa atomowa, masa cząsteczkowa, mol,\nmasa molowa i objętość molowa gazów (II.5.b.2).\nSchemat punktowania\n2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku\nw procentach masowych.\n1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nlub\n- niepodanie wyniku w procentach masowych.\n0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwagi:\n Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników\npośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej\npoprawnej metody i poprawnych obliczeń.\n Za rozwiązanie, w którym zdający obliczy masę chlorku wapnia i masę chlorku sodu, ale nie\nobliczy zawartości (w procentach masowych) tych soli w mieszaninie, należy przyznać\n0 pkt.\nPoprawne rozwiązania\nRozwiązanie 1.\n1\nNaCl\nmol\ng\n5,\n58\n⋅\nM\n1\nCaCl\nmol\ng\n111\n2\n⋅\nM\nx moli NaCl --- x mol HCl\ny moli CaCl2 --- 2y mol HCl\nnHCl =\n3\n3\n1\n58,24dm\n2,6mol\n22,4dm\nmol-=\n⋅\nx · 58,5 + y · 111 = 150\nx + 2y = 2,6\n x = 2,6 - 2y\n(2,6 - 2y) · 58,5 + y · 111 = 150\ny = 0,35 mol \nmCaCl2 = 38,85 g\n\n% mas. CaCl2 = 25,9(%)\nx = 1,9 mol\n\nmNaCl = 111,15 g\n\n% mas. NaCl = 74,1(%)\nRozwiązanie 2.\n1\nNaCl\nmol\ng\n5,\n58\n⋅\nM\n1\nCaCl\nmol\ng\n111\n2\n⋅\nM\nx - masa NaCl w mieszaninie\ny - masa CaCl2 w mieszaninie\nx + y = 150\nnHCl =\nmola\n6,2\nmol\ndm\n4,\n22\ndm\n24\n,\n58\n1\n3\n3\n⋅\n2(150\n)\n2,6\n58,5\n111\nx\nx\n0,017x - 0,018x = 2,6 - 2,7\n0,001x = 0,1 x = 100 g, y = 50 g\n% mas. CaCl2 = 33,3(%)\n% mas. NaCl = 66,7(%)","solution":null,"image":"img/chemia-2019-maj-matura-stara-rozszerzona/zad-20.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2019 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 20. (2 pkt)
Gazowy chlorowodór można otrzymać w wyniku działania stężonego kwasu siarkowego(VI)
na stałe chlorki, np. w reakcjach opisanych równaniami:
2NaCl + H2SO4 → Na2SO4 + 2HCl
CaCl2 + H2SO4 → CaSO4 + 2HCl
Sporządzono 150 g mieszaniny zawierającej tylko NaCl i CaCl2, na którą podziałano
stężonym kwasem siarkowym(VI) użytym w nadmiarze. W wyniku tego procesu otrzymano
58,24 dm3 chlorowodoru (w warunkach normalnych).
Oblicz skład wyjściowej mieszaniny w procentach masowych. Przyjmij, że obie reakcje
przebiegły z wydajnością równą 100%.
Obliczenia:

","answer_text_html":"

Zadanie 20. (0-2)
Korzystanie z informacji.
Wykonanie obliczeń chemicznych z zastosowaniem
pojęć: masa atomowa, masa cząsteczkowa, mol,
masa molowa i objętość molowa gazów (II.5.b.2).
Schemat punktowania
2 p. - za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w procentach masowych.
1 p. - za zastosowanie poprawnej metody, ale

\n\n

lub

\n\n

0 p. - za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwagi:
 Należy zwrócić uwagę na zależność wyniku końcowego od przyjętych zaokrągleń wyników
pośrednich. Za poprawny należy uznać każdy wynik będący konsekwencją zastosowanej
poprawnej metody i poprawnych obliczeń.
 Za rozwiązanie, w którym zdający obliczy masę chlorku wapnia i masę chlorku sodu, ale nie
obliczy zawartości (w procentach masowych) tych soli w mieszaninie, należy przyznać
0 pkt.
Poprawne rozwiązania
Rozwiązanie 1.
1
NaCl
mol
g
5,
58
⋅
M
1
CaCl
mol
g
111
2
⋅
M
x moli NaCl --- x mol HCl
y moli CaCl2 --- 2y mol HCl
nHCl =
3
3
1
58,24dm
2,6mol
22,4dm
mol-=
⋅
x · 58,5 + y · 111 = 150
x + 2y = 2,6
 x = 2,6 - 2y
(2,6 - 2y) · 58,5 + y · 111 = 150
y = 0,35 mol 
mCaCl2 = 38,85 g

% mas. CaCl2 = 25,9(%)
x = 1,9 mol

mNaCl = 111,15 g

% mas. NaCl = 74,1(%)
Rozwiązanie 2.
1
NaCl
mol
g
5,
58
⋅
M
1
CaCl
mol
g
111
2
⋅
M
x - masa NaCl w mieszaninie
y - masa CaCl2 w mieszaninie
x + y = 150
nHCl =
mola
6,2
mol
dm
4,
22
dm
24
,
58
1
3
3
⋅
2(150
)
2,6
58,5
111
x
x
0,017x - 0,018x = 2,6 - 2,7
0,001x = 0,1 x = 100 g, y = 50 g
% mas. CaCl2 = 33,3(%)
% mas. NaCl = 66,7(%)

","solutions":[]}