{"id":"chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/1.1","paper_id":"chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"1.1","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nWpisz do tabeli symbol pierwiastka X i symbol pierwiastka Z, numer grupy oraz symbol\nbloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\npierwiastek Z","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.1. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Wykorzystanie\ni tworzenie informacji.\nII. Rozumowanie\ni zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania\nproblemów.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n2. Struktura atomu - jądro i elektrony. Zdający:\n2.4) określa przynależność pierwiastków do bloków\nkonfiguracyjnych: s, p i d układu okresowego […];\n2.5) wskazuje na związek pomiędzy budową atomu\na położeniem pierwiastka w układzie okresowym.\nZasady oceniania\n2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.\n1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nSymbol pierwiastka\nNumer grupy\nSymbol bloku\nkonfiguracyjnego\npierwiastek X\nP\n15 ALBO XV ALBO\npiętnasta\np\npierwiastek Z\nV\n5 ALBO V ALBO piąta\nd","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n| Symbol pierwiastka | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego |\n| pierwiastek X = **P** (fosfor) | **15** (XV, pietnasta) | **p** |\n| pierwiastek Z = **V** (wanad) | **5** (V, piata) | **d** |\n\n## Sposob 1 - identyfikacja pierwiastka X z konfiguracji w stanie wzbudzonym\n\nSchemat klatkowy w stanie wzbudzonym pokazuje konfiguracje:\n\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^1\\,3p^3\\,3d^1\\]\nPowstala ona przez przeniesienie **jednego ze sparowanych elektronow 3s** na pusta podpowloke 3d. Cofajac to wzbudzenie (elektron 3d wraca do 3s), otrzymujemy stan podstawowy:\n\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^2\\,3p^3 \\quad\\Rightarrow\\quad Z=15\\]\nTo **fosfor (P)**. Liczba elektronow walencyjnych \\(3s^2 3p^3 = 5\\) -> **grupa 15**, ostatnia zapelniana podpowloka to **3p** -> **blok p**.\n\n## Sposob 2 - identyfikacja pierwiastka Z\n\nWarunek: w stanie podstawowym atom Z ma lacznie na ostatniej powloce i na podpowloce 3d **piec elektronow**, czyli \\(n_{4s} + n_{3d} = 5\\).\n\n| Pierwiastek | Konfiguracja | 3d | 4s | suma |\n| Sc (21) | [Ar]3d^1 4s^2 | 1 | 2 | 3 |\n| Ti (22) | [Ar]3d^2 4s^2 | 2 | 2 | 4 |\n| **V (23)** | **[Ar]3d^3 4s^2** | **3** | **2** | **5** |\n\nPierwiastek Z = **wanad (V)**. Elektrony walencyjne \\(3d^3 4s^2 = 5\\) -> **grupa 5**, ostatnia zapelniana podpowloka to **3d** -> **blok d**.\n\nSprawdzenie spojnosci: oba pierwiastki przyjmuja taki sam maksymalny stopien utlenienia: fosfor (+V) i wanad (+V) - zgodnie z trescia zadania.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n- **2 pkt** - poprawne uzupelnienie dwoch wierszy tabeli.\n- **1 pkt** - poprawne uzupelnienie jednego wiersza tabeli.\n- **0 pkt** - odpowiedz niespelniajaca powyzszych kryteriow albo brak odpowiedzi.\n\nWedlug oficjalnego klucza: pierwiastek X = **P**, grupa **15 (XV / pietnasta)**, blok **p**; pierwiastek Z = **V**, grupa **5 (V / piata)**, blok **d**.","image":"img/chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-1.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":2,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-2)<br>Wpisz do tabeli symbol pierwiastka X i symbol pierwiastka Z, numer grupy oraz symbol<br>bloku konfiguracyjnego, do których należy każdy z pierwiastków.<br>Symbol pierwiastka<br>Numer grupy<br>Symbol bloku<br>konfiguracyjnego<br>pierwiastek X<br>pierwiastek Z</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.1. (0-2)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Wykorzystanie<br>i tworzenie informacji.<br>II. Rozumowanie<br>i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania<br>problemów.<br>IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony</p>\n<ol><li>Struktura atomu - jądro i elektrony. Zdający:</li></ol>\n<p>2.4) określa przynależność pierwiastków do bloków<br>konfiguracyjnych: s, p i d układu okresowego […];<br>2.5) wskazuje na związek pomiędzy budową atomu<br>a położeniem pierwiastka w układzie okresowym.<br>Zasady oceniania<br>2 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch wierszy tabeli.<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie jednego wiersza tabeli.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższych kryteriów albo brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Symbol pierwiastka<br>Numer grupy<br>Symbol bloku<br>konfiguracyjnego<br>pierwiastek X<br>P<br>15 ALBO XV ALBO<br>piętnasta<br>p<br>pierwiastek Z<br>V<br>5 ALBO V ALBO piąta<br>d</p>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>| Symbol pierwiastka | Numer grupy | Symbol bloku konfiguracyjnego |<br>| pierwiastek X = <strong>P</strong> (fosfor) | <strong>15</strong> (XV, pietnasta) | <strong>p</strong> |<br>| pierwiastek Z = <strong>V</strong> (wanad) | <strong>5</strong> (V, piata) | <strong>d</strong> |</p>\n<h4>Sposob 1 - identyfikacja pierwiastka X z konfiguracji w stanie wzbudzonym</h4>\n<p>Schemat klatkowy w stanie wzbudzonym pokazuje konfiguracje:<br>\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^1\\,3p^3\\,3d^1\\]<br>Powstala ona przez przeniesienie <strong>jednego ze sparowanych elektronow 3s</strong> na pusta podpowloke 3d. Cofajac to wzbudzenie (elektron 3d wraca do 3s), otrzymujemy stan podstawowy:<br>\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^2\\,3p^3 \\quad\\Rightarrow\\quad Z=15\\]<br>To <strong>fosfor (P)</strong>. Liczba elektronow walencyjnych \\(3s^2 3p^3 = 5\\) -&gt; <strong>grupa 15</strong>, ostatnia zapelniana podpowloka to <strong>3p</strong> -&gt; <strong>blok p</strong>.</p>\n<h4>Sposob 2 - identyfikacja pierwiastka Z</h4>\n<p>Warunek: w stanie podstawowym atom Z ma lacznie na ostatniej powloce i na podpowloce 3d <strong>piec elektronow</strong>, czyli \\(n_{4s} + n_{3d} = 5\\).</p>\n<p>| Pierwiastek | Konfiguracja | 3d | 4s | suma |<br>| Sc (21) | [Ar]3d^1 4s^2 | 1 | 2 | 3 |<br>| Ti (22) | [Ar]3d^2 4s^2 | 2 | 2 | 4 |<br>| <strong>V (23)</strong> | <strong>[Ar]3d^3 4s^2</strong> | <strong>3</strong> | <strong>2</strong> | <strong>5</strong> |</p>\n<p>Pierwiastek Z = <strong>wanad (V)</strong>. Elektrony walencyjne \\(3d^3 4s^2 = 5\\) -&gt; <strong>grupa 5</strong>, ostatnia zapelniana podpowloka to <strong>3d</strong> -&gt; <strong>blok d</strong>.</p>\n<p>Sprawdzenie spojnosci: oba pierwiastki przyjmuja taki sam maksymalny stopien utlenienia: fosfor (+V) i wanad (+V) - zgodnie z trescia zadania.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<ul><li><strong>2 pkt</strong> - poprawne uzupelnienie dwoch wierszy tabeli.</li><li><strong>1 pkt</strong> - poprawne uzupelnienie jednego wiersza tabeli.</li><li><strong>0 pkt</strong> - odpowiedz niespelniajaca powyzszych kryteriow albo brak odpowiedzi.</li></ul>\n<p>Wedlug oficjalnego klucza: pierwiastek X = <strong>P</strong>, grupa <strong>15 (XV / pietnasta)</strong>, blok <strong>p</strong>; pierwiastek Z = <strong>V</strong>, grupa <strong>5 (V / piata)</strong>, blok <strong>d</strong>.</p>"}]}