{"id":"chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/21","paper_id":"chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"21","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 21. (0-1)\nNapisz, jaką właściwość kwasu siarkowego(IV) potwierdził wynik doświadczenia\nw probówce II. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła\nw probówce II po dodaniu roztworu HCl i była przyczyną obserwowanych zmian.\nKwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem\nRównanie reakcji:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n17.1. 17.2. 18.1. 18.2.\n19.\n20.\n21.\nMaks. liczba pkt\n1\n1\n1\n1\n1\n1\n1\nUzyskana liczba pkt\nkilka kropel\nalkoholowego roztworu\nfenoloftaleiny\nI\nnadmiar stężonego HCl (aq)\nNa2SO3 (aq)\nNa2SO3 (aq)\nII\nMCH_1R","answer":null,"answer_text":"Zadanie 21. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie\ni zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania\nproblemów.\nIII. Opanowanie czynności\npraktycznych.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n8. Niemetale. Zdający:\n8.12) opisuje typowe właściwości chemiczne kwasów, w tym\nzachowanie wobec […] soli kwasów o mniejszej mocy […]\nplanuje [ ] odpowiednie doświadczenia [ ]; ilustruje je\nrównaniami reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne dokończenie zdania i poprawne napisanie w formie jonowej skróconej\nrównania reakcji.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nKwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwałym ALBO\nulegającym rozkładowi.\nUwaga: Odpowiedź:\nKwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem lotnym jest\nniepoprawna.\nKwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem\nnieutleniającym jest niewystarczająca, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do\nzaobserwowania zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.\nRównanie reakcji:\n2\n3\nSO\n+ 2H + → SO2 + H2O ALBO\n2\n3\nSO\n+ 2H3O + → SO2 + 3H2O\nUwaga: Zapis SO2·H2O jest błędny, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do zaobserwowania\nzmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.","solution":"## Poprawna odpowiedz\n\n**Wlasciwosc kwasu siarkowego(IV) potwierdzona w probowce II:** kwas siarkowy(IV) jest **slabszy niz kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwalym** (ulegajacym rozkladowi) - mocniejszy kwas (HCl) wypiera go z soli, a powstajacy \\(\\ce{H2SO3}\\) rozklada sie na \\(\\ce{SO2}\\) i wode.\n\n**Rownanie reakcji w probowce II (forma jonowa skrocona):**\n\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 ^ + H2O}\\]\nrownowaznie z udzialem jonow oksoniowych:\n\\[\\ce{SO3^2- + 2H3O+ -> SO2 ^ + 3H2O}\\]\n\n## Sposob 1 - wyparcie slabego, nietrwalego kwasu\n\nDo soli kwasu siarkowego(IV) (siarczan(IV), \\(\\ce{SO3^2-}\\)) dodano mocny kwas HCl. Mocny kwas wypiera slabszy:\n\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> H2SO3}\\]\nPowstajacy kwas siarkowy(IV) jest **nietrwaly** i rozklada sie z wydzieleniem gazowego \\(\\ce{SO2}\\):\n\\[\\ce{H2SO3 -> SO2 ^ + H2O}\\]\nSumarycznie:\n\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 ^ + H2O}\\]\nObserwowane wydzielanie gazu o duszacym zapachu potwierdza, ze \\(\\ce{H2SO3}\\) jest **slabszy od HCl i nietrwaly**.\n\n## Typowe pulapki\n\n> Uwaga: Wedlug CKE okreslenie, ze kwas siarkowy(IV) jest \"kwasem **lotnym**\", jest **niepoprawne**; okreslenie \"kwasem nieutleniajacym\" jest niewystarczajace. Poprawnie: kwas slabszy od HCl i **nietrwaly / ulegajacy rozkladowi**. Zapis \\(\\ce{SO2.H2O}\\) zamiast \\(\\ce{SO2 + H2O}\\) jest bledny.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n- **1 pkt** - poprawne dokonczenie zdania **i** poprawne napisanie w formie jonowej skroconej rownania reakcji.\n- **0 pkt** - odpowiedz niepelna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\n\nWedlug oficjalnego klucza: \\(\\ce{H2SO3}\\) jest **slabszy niz HCl i nietrwaly (ulegajacy rozkladowi)**; rownanie: **\\(\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 + H2O}\\)** (ALBO \\(\\ce{SO3^2- + 2H3O+ -> SO2 + 3H2O}\\)).","image":"img/chemia-2020-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-21.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 21. (0-1)
Napisz, jaką właściwość kwasu siarkowego(IV) potwierdził wynik doświadczenia
w probówce II. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która zaszła
w probówce II po dodaniu roztworu HCl i była przyczyną obserwowanych zmian.
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem
Równanie reakcji:
Wypełnia
egzaminator
Nr zadania
17.1. 17.2. 18.1. 18.2.
19.
20.
21.
Maks. liczba pkt
1
1
1
1
1
1
1
Uzyskana liczba pkt
kilka kropel
alkoholowego roztworu
fenoloftaleiny
I
nadmiar stężonego HCl (aq)
Na2SO3 (aq)
Na2SO3 (aq)
II
MCH_1R

","answer_text_html":"

Zadanie 21. (0-1)
Wymagania ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Rozumowanie
i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania
problemów.
III. Opanowanie czynności
praktycznych.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Niemetale. Zdający:
\n

8.12) opisuje typowe właściwości chemiczne kwasów, w tym
zachowanie wobec […] soli kwasów o mniejszej mocy […]
planuje [ ] odpowiednie doświadczenia [ ]; ilustruje je
równaniami reakcji.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne dokończenie zdania i poprawne napisanie w formie jonowej skróconej
równania reakcji.
0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwałym ALBO
ulegającym rozkładowi.
Uwaga: Odpowiedź:
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem lotnym jest
niepoprawna.
Kwas siarkowy(IV) jest słabszy niż kwas chlorowodorowy i jest kwasem
nieutleniającym jest niewystarczająca, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do
zaobserwowania zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.
Równanie reakcji:
2
3
SO

\n\n

2
3
SO

\n\n

Uwaga: Zapis SO2·H2O jest błędny, ponieważ nie wyjaśnia możliwej do zaobserwowania
zmiany świadczącej o przebiegu reakcji chemicznej.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Wlasciwosc kwasu siarkowego(IV) potwierdzona w probowce II: kwas siarkowy(IV) jest slabszy niz kwas chlorowodorowy i jest kwasem nietrwalym (ulegajacym rozkladowi) - mocniejszy kwas (HCl) wypiera go z soli, a powstajacy \\(\\ce{H2SO3}\\) rozklada sie na \\(\\ce{SO2}\\) i wode.

\n

Rownanie reakcji w probowce II (forma jonowa skrocona):
\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 ^ + H2O}\\]
rownowaznie z udzialem jonow oksoniowych:
\\[\\ce{SO3^2- + 2H3O+ -> SO2 ^ + 3H2O}\\]

\n

Sposob 1 - wyparcie slabego, nietrwalego kwasu

\n

Do soli kwasu siarkowego(IV) (siarczan(IV), \\(\\ce{SO3^2-}\\)) dodano mocny kwas HCl. Mocny kwas wypiera slabszy:
\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> H2SO3}\\]
Powstajacy kwas siarkowy(IV) jest nietrwaly i rozklada sie z wydzieleniem gazowego \\(\\ce{SO2}\\):
\\[\\ce{H2SO3 -> SO2 ^ + H2O}\\]
Sumarycznie:
\\[\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 ^ + H2O}\\]
Obserwowane wydzielanie gazu o duszacym zapachu potwierdza, ze \\(\\ce{H2SO3}\\) jest slabszy od HCl i nietrwaly.

\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: Wedlug CKE okreslenie, ze kwas siarkowy(IV) jest "kwasem lotnym", jest niepoprawne; okreslenie "kwasem nieutleniajacym" jest niewystarczajace. Poprawnie: kwas slabszy od HCl i nietrwaly / ulegajacy rozkladowi. Zapis \\(\\ce{SO2.H2O}\\) zamiast \\(\\ce{SO2 + H2O}\\) jest bledny.
\n

Schemat oceniania CKE

\n\n

Wedlug oficjalnego klucza: \\(\\ce{H2SO3}\\) jest slabszy niz HCl i nietrwaly (ulegajacy rozkladowi); rownanie: \\(\\ce{SO3^2- + 2H+ -> SO2 + H2O}\\) (ALBO \\(\\ce{SO3^2- + 2H3O+ -> SO2 + 3H2O}\\)).

"}]}