{"id":"chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/13","paper_id":"chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"13","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 13. (2 pkt)\nWęglan sodu jest solą dość dobrze rozpuszczalną w wodzie. Podczas ochładzania jej gorącego\nroztworu nie powstaje sól bezwodna, ale wydzielają się hydraty, których skład zależy od\ntemperatury. W temperaturze 20 ºC w równowadze z roztworem nasyconym pozostaje\ndekahydrat o wzorze Na2CO3∙10H2O. Rozpuszczalność dekahydratu węglanu sodu w wodzie\nw tej temperaturze jest równa 21,5 g w 100 g wody.\nNa podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.\nOblicz rozpuszczalność węglanu sodu (wyrażoną w gramach substancji na 100 gramów\nwody) w opisanych warunkach w przeliczeniu na sól bezwodną.\nObliczenia:\nOdpowiedź: Rozpuszczalność = g soli bezwodnej w 100 g wody.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 13. (0-2)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nKorzystanie z informacji.\nWykonywanie obliczeń związanych z rozpuszczalnością\n(II.5.d.3).\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości\nliczbowej wyniku (w gramach w 100 g wody).\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.\nLUB\n- podanie wyniku liczbowego w innej jednostce niż gramy.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga: należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.\nPrzykładowe rozwiązania\nRozwiązanie I:\nW temperaturze 20 ºC\n21,5 g soli uwodnionej --- 100 g wody --- 121,5 g roztworu\nx g soli bezwodnej ------------------- 121,5 g roztworu\n2\n3\n1\nNa CO\n106 g mol-\n⋅\nM\ni\n2\n3\n2\n1\nNa CO 10H O\n286 g mol-\n⋅\n⋅\nM\n1 mol soli bezwodnej ----- 1 mol dekahydratu\n106 g soli bezwodnej ----- 286 g dekahydratu\nx g soli bezwodnej ----- 21,5 g dekahydratu\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n⋅\n106 g 21,5 g\n7,97 g\n286 g\nx\nsoli bezwodnej w 121,5 g roztworu\n7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g - 7,97 g) = 113,53 g wody\n7,97 g soli bezwodnej ----- 113,53 g wody\nS g soli bezwodnej ----- 100 g wody\n⋅\n≈\n7,97 g 100 g\n( )\n113,53 g\n7 g\nS\n(w 100 g wody)\n(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)\nRozwiązanie II:\nW temperaturze 20 ºC\n2\n3\n1\nNa CO\n106 g mol-\n⋅\nM\ni\n2\n3\n2\n1\nNa CO 10H O\n286 g mol-\n⋅\n⋅\nM\n% masy soli bezwodnej w dekahydracie:\n2\n3\n2\n3\n2\nNa CO\n2\n3\nNa CO 10 HO\n106\nNa CO\n100\n100\n37,06\n286\n⋅\n⋅\n⋅\nM\nM\n%\n%\n%\n%\nmasa soli bezwodnej w 21,5 g dekahydratu:\n2\n3\nNa CO\n21,5 g 37,06\n21,5 g 0,3706\n7,968 g\n8,0 g\n⋅\n⋅\n≈\nm\n%\nmasa wody w 21,5 g dekahydratu:\n2\nH O\n21,5 g\n8,0 g\n13,5 g\n\nm\n8,0 g soli bezwodnej przypada na (100 g + 13,5 g) = 113,5 g wody\n8,0 g Na2CO3 ----- 113,5 g H2O\nx g Na2CO3 ----- 100 g H2O\n⋅\n8,0 g 100 g\n( )\n113,5 g\n7,0 g\nx\n(w 100 g wody)\n(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)","solution":null,"image":"img/chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-13.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":8,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 13. (2 pkt)
Węglan sodu jest solą dość dobrze rozpuszczalną w wodzie. Podczas ochładzania jej gorącego
roztworu nie powstaje sól bezwodna, ale wydzielają się hydraty, których skład zależy od
temperatury. W temperaturze 20 ºC w równowadze z roztworem nasyconym pozostaje
dekahydrat o wzorze Na2CO3∙10H2O. Rozpuszczalność dekahydratu węglanu sodu w wodzie
w tej temperaturze jest równa 21,5 g w 100 g wody.
Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.
Oblicz rozpuszczalność węglanu sodu (wyrażoną w gramach substancji na 100 gramów
wody) w opisanych warunkach w przeliczeniu na sól bezwodną.
Obliczenia:
Odpowiedź: Rozpuszczalność = g soli bezwodnej w 100 g wody.

","answer_text_html":"

Zadanie 13. (0-2)
Obszar standardów
Opis wymagań
Korzystanie z informacji.
Wykonywanie obliczeń związanych z rozpuszczalnością
(II.5.d.3).
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wartości
liczbowej wyniku (w gramach w 100 g wody).
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:

\n\n

LUB

\n\n

0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: należy zwrócić uwagę na zależność wyniku liczbowego od przyjętych zaokrągleń.
Przykładowe rozwiązania
Rozwiązanie I:
W temperaturze 20 ºC
21,5 g soli uwodnionej --- 100 g wody --- 121,5 g roztworu
x g soli bezwodnej ------------------- 121,5 g roztworu
2
3
1
Na CO
106 g mol-
⋅
M
i
2
3
2
1
Na CO 10H O
286 g mol-
⋅
⋅
M
1 mol soli bezwodnej ----- 1 mol dekahydratu
106 g soli bezwodnej ----- 286 g dekahydratu
x g soli bezwodnej ----- 21,5 g dekahydratu
Zasady oceniania rozwiązań zadań
⋅
106 g 21,5 g
7,97 g
286 g
x
soli bezwodnej w 121,5 g roztworu
7,97 g soli bezwodnej w (121,5 g - 7,97 g) = 113,53 g wody
7,97 g soli bezwodnej ----- 113,53 g wody
S g soli bezwodnej ----- 100 g wody
⋅
≈
7,97 g 100 g
( )
113,53 g
7 g
S
(w 100 g wody)
(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7 g soli bezwodnej w 100 g wody)
Rozwiązanie II:
W temperaturze 20 ºC
2
3
1
Na CO
106 g mol-
⋅
M
i
2
3
2
1
Na CO 10H O
286 g mol-
⋅
⋅
M
% masy soli bezwodnej w dekahydracie:
2
3
2
3
2
Na CO
2
3
Na CO 10 HO
106
Na CO
100
100
37,06
286
⋅
⋅
⋅
M
M
%
%
%
%
masa soli bezwodnej w 21,5 g dekahydratu:
2
3
Na CO
21,5 g 37,06
21,5 g 0,3706
7,968 g
8,0 g
⋅
⋅
≈
m
%
masa wody w 21,5 g dekahydratu:
2
H O
21,5 g
8,0 g
13,5 g

m
8,0 g soli bezwodnej przypada na (100 g + 13,5 g) = 113,5 g wody
8,0 g Na2CO3 ----- 113,5 g H2O
x g Na2CO3 ----- 100 g H2O
⋅
8,0 g 100 g
( )
113,5 g
7,0 g
x
(w 100 g wody)
(Odpowiedź: Rozpuszczalność = 7,0 g soli bezwodnej w 100 g wody)

","solutions":[]}