{"id":"chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/25","paper_id":"chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"25","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2020,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 25. (1 pkt)\nDetergenty to związki, których cząsteczki zawierają fragment hydrofilowy (grupę polarną)\ni część hydrofobową (łańcuch niepolarny). Poniżej przedstawiono wzór karnityny.\nCOO-\nC\nH3\nN\nCH2\nCH\nCH2\nCH3\nCH3\nOH\nRozstrzygnij, czy karnityna może być stosowana jako detergent. Odpowiedź uzasadnij -\nuwzględnij budowę cząsteczki karnityny.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nWypełnia\negzaminator\nNr zadania\n21.\n22.\n23.\n24.\n25.\nMaks. liczba pkt\n1\n2\n1\n2\n1\nUzyskana liczba pkt\nPoziom rozszerzony\nMCH_1R\nInformacja do zadań 26.-28.\nSerotonina, nazywana hormonem szczęścia, powstaje z aminokwasu białkowego - tryptofanu.\nW pierwszym etapie przedstawionego poniżej ciągu przemian tryptofan ulega reakcji\nsubstytucji, w wyniku czego powstaje hydroksylowa pochodna, która następnie przekształca\nsię w serotoninę. W kolejnych przemianach z serotoniny powstaje melatonina.\ntryptofan\na\n5-hydroksytryptofan\nserotonina\nN\nH\nCH2\nCH\nNH2\nCOOH\nb\nN\nH\nCH2\nCH\nNH2\nCOOH\nO\nH\nN\nH\nCH2\nCH2\nNH2\nO\nH\nN\nH\nCH2 CH2 NH\nC\nCH3\nO\nO\nC\nH3\nN\nH\nCH2 CH2 NH\nO\nH\nC\nCH3\nO\nmelatonina\nzwiązek A","answer":null,"answer_text":"Zadanie 25. (0-1)\nObszar standardów\nOpis wymagań\nTworzenie informacji.\nUzasadnienie związków przyczynowo-skutkowych między\nprezentowanymi faktami (III.3.5).\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie uwzględniające budowę\ncząsteczki karnityny i wskazujące w dowolny sposób na brak części hydrofobowej.\n0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.\nPoprawna odpowiedź\nRozstrzygnięcie: Nie, (karnityna nie może być stosowana jako detergent).\nUzasadnienie:\nCząsteczka\nkarnityny\nnie\nzawiera\nłańcucha\nhydrofobowego\n(węglowodorowego, niepolarnego).\nALBO\nCząsteczka karnityny nie ma budowy amfifilowej.\nALBO\nCząsteczka karnityny zawiera tylko grupy polarne.\nUwaga: Uzasadnienia:\nCząsteczka karnityny jest dipolem.\nCząsteczka karnityny jest polarna.\nsą niewystarczające.\nZasady oceniania rozwiązań zadań","solution":null,"image":"img/chemia-2020-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-25.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":13,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2020 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 25. (1 pkt)<br>Detergenty to związki, których cząsteczki zawierają fragment hydrofilowy (grupę polarną)<br>i część hydrofobową (łańcuch niepolarny). Poniżej przedstawiono wzór karnityny.<br>COO-<br>C<br>H3<br>N<br>CH2<br>CH<br>CH2<br>CH3<br>CH3<br>OH<br>Rozstrzygnij, czy karnityna może być stosowana jako detergent. Odpowiedź uzasadnij -<br>uwzględnij budowę cząsteczki karnityny.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>Wypełnia<br>egzaminator<br>Nr zadania<br>21.<br>22.<br>23.<br>24.<br>25.<br>Maks. liczba pkt<br>1<br>2<br>1<br>2<br>1<br>Uzyskana liczba pkt<br>Poziom rozszerzony<br>MCH_1R<br>Informacja do zadań 26.-28.<br>Serotonina, nazywana hormonem szczęścia, powstaje z aminokwasu białkowego - tryptofanu.<br>W pierwszym etapie przedstawionego poniżej ciągu przemian tryptofan ulega reakcji<br>substytucji, w wyniku czego powstaje hydroksylowa pochodna, która następnie przekształca<br>się w serotoninę. W kolejnych przemianach z serotoniny powstaje melatonina.<br>tryptofan<br>a<br>5-hydroksytryptofan<br>serotonina<br>N<br>H<br>CH2<br>CH<br>NH2<br>COOH<br>b<br>N<br>H<br>CH2<br>CH<br>NH2<br>COOH<br>O<br>H<br>N<br>H<br>CH2<br>CH2<br>NH2<br>O<br>H<br>N<br>H<br>CH2 CH2 NH<br>C<br>CH3<br>O<br>O<br>C<br>H3<br>N<br>H<br>CH2 CH2 NH<br>O<br>H<br>C<br>CH3<br>O<br>melatonina<br>związek A</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 25. (0-1)<br>Obszar standardów<br>Opis wymagań<br>Tworzenie informacji.<br>Uzasadnienie związków przyczynowo-skutkowych między<br>prezentowanymi faktami (III.3.5).<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie uwzględniające budowę<br>cząsteczki karnityny i wskazujące w dowolny sposób na brak części hydrofobowej.<br>0 pkt - odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.<br>Poprawna odpowiedź<br>Rozstrzygnięcie: Nie, (karnityna nie może być stosowana jako detergent).<br>Uzasadnienie:<br>Cząsteczka<br>karnityny<br>nie<br>zawiera<br>łańcucha<br>hydrofobowego<br>(węglowodorowego, niepolarnego).<br>ALBO<br>Cząsteczka karnityny nie ma budowy amfifilowej.<br>ALBO<br>Cząsteczka karnityny zawiera tylko grupy polarne.<br>Uwaga: Uzasadnienia:<br>Cząsteczka karnityny jest dipolem.<br>Cząsteczka karnityny jest polarna.<br>są niewystarczające.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>","solutions":[]}