{"id":"chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/27","paper_id":"chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"27","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2021,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 27. (0-2)\nW wyniku spalenia 1,00 g związku organicznego w nadmiarze tlenu uzyskano jako jedyne\nprodukty: 1,42 g CO2 oraz 0,87 g H2O.\nWykonaj odpowiednie obliczenia i napisz elementarny (najprostszy) wzór związku\norganicznego, który spalono.\nObliczenia:\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 28.-29.\nPodstawnik w pierścieniu aromatycznym wpływa na miejsce wprowadzenia następnego\npodstawnika do pierścienia. Grupy alkilowe, -Cl, -Br, -NH2, -OH kierują następny\nwprowadzany podstawnik w pozycje 2- i 4- (orto- i para-) w stosunku do własnego położenia.\nGdy w pierścieniu znajdują się grupy -NO2, -COOH czy -CHO, to następny podstawnik jest\nwprowadzany głównie w pozycję 3- (meta-).\nNa poniższym schemacie zilustrowano ciąg przemian chemicznych, w wyniku których\nz benzenu powstają związki organiczne A, B i C.\n3\nCH3\nCOOH\nCl\n[ O ]\n4\n1\n2\nA + B\nC\nHNO3 , H2SO4\nCl2, FeCl3\n5","answer":null,"answer_text":"Zadanie 27. (0-2)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n1. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n4) ustala wzór empiryczny […] związku\nchemicznego ([…] organicznego) […].\n5) dokonuje interpretacji jakościowej\ni ilościowej równania reakcji w ujęciu\nmolowym, masowym […];\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące: mas\nsubstratów i produktów (stechiometria\nwzorów i równań chemicznych) […].\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru\nelementarnego związku.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n- popełnienie\nbłędów\nrachunkowych\nprowadzących\ndo\nbłędnego\nwzoru\nelementarnego związku.\nLUB\n- niepodanie wzoru elementarnego związku.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nPrzykładowe rozwiązanie\nMasa węgla w spalonym związku:\nmC =\ng\n44\ng\n12\ng\n1,42\n⋅\n= 0,387 g\nMasa wodoru w spalonym związku:\nmH =\ng\n18\ng\n2\ng\n87\n,0\n⋅\n= 0,097 g\nMasa tlenu w spalonym związku:\nMasa węgla i wodoru w związku wynosiła w sumie 0,387 g + 0,097 g = 0,484 g, co oznacza,\nże masa tlenu jest równa: 1 g - 0,484 g = 0,516 g\nLiczba moli węgla, wodoru i tlenu w 1 gramie związku:\nnC =\n1\nmol\ng\n12\ng\n387\n,0\n⋅\n= 0,032 mol\nnH =\n1\nmol\ng\n1\ng\n097\n,0\n⋅\n= 0,097 mol\nnO =\n1\nmol\ng\n16\ng\n516\n,0\n⋅\n= 0,032 mol\nStosunek molowy C : H : O wynosi zatem 1 : 3 : 1, a więc wzór elementarny spalonego związku\nto: CH3O ALBO (CH3O)n","solution":null,"image":"img/chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-27.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":16,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 27. (0-2)
W wyniku spalenia 1,00 g związku organicznego w nadmiarze tlenu uzyskano jako jedyne
produkty: 1,42 g CO2 oraz 0,87 g H2O.
Wykonaj odpowiednie obliczenia i napisz elementarny (najprostszy) wzór związku
organicznego, który spalono.
Obliczenia:
ECHP-R0_100
Informacja do zadań 28.-29.
Podstawnik w pierścieniu aromatycznym wpływa na miejsce wprowadzenia następnego
podstawnika do pierścienia. Grupy alkilowe, -Cl, -Br, -NH2, -OH kierują następny
wprowadzany podstawnik w pozycje 2- i 4- (orto- i para-) w stosunku do własnego położenia.
Gdy w pierścieniu znajdują się grupy -NO2, -COOH czy -CHO, to następny podstawnik jest
wprowadzany głównie w pozycję 3- (meta-).
Na poniższym schemacie zilustrowano ciąg przemian chemicznych, w wyniku których
z benzenu powstają związki organiczne A, B i C.
3
CH3
COOH
Cl
[ O ]
4
1
2
A + B
C
HNO3 , H2SO4
Cl2, FeCl3
5

","answer_text_html":"

Zadanie 27. (0-2)
Wymagania egzaminacyjne 2021
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Atomy, cząsteczki i stechiometria
\n

chemiczna. Zdający:

\n
  1. ustala wzór empiryczny […] związku
\n

chemicznego ([…] organicznego) […].

\n
  1. dokonuje interpretacji jakościowej
\n

i ilościowej równania reakcji w ujęciu
molowym, masowym […];

\n
  1. wykonuje obliczenia […] dotyczące: mas
\n

substratów i produktów (stechiometria
wzorów i równań chemicznych) […].
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru
elementarnego związku.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:

\n\n

błędów
rachunkowych
prowadzących
do
błędnego
wzoru
elementarnego związku.
LUB

\n\n

0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Przykładowe rozwiązanie
Masa węgla w spalonym związku:
mC =
g
44
g
12
g
1,42
⋅
= 0,387 g
Masa wodoru w spalonym związku:
mH =
g
18
g
2
g
87
,0
⋅
= 0,097 g
Masa tlenu w spalonym związku:
Masa węgla i wodoru w związku wynosiła w sumie 0,387 g + 0,097 g = 0,484 g, co oznacza,
że masa tlenu jest równa: 1 g - 0,484 g = 0,516 g
Liczba moli węgla, wodoru i tlenu w 1 gramie związku:
nC =
1
mol
g
12
g
387
,0
⋅
= 0,032 mol
nH =
1
mol
g
1
g
097
,0
⋅
= 0,097 mol
nO =
1
mol
g
16
g
516
,0
⋅
= 0,032 mol
Stosunek molowy C : H : O wynosi zatem 1 : 3 : 1, a więc wzór elementarny spalonego związku
to: CH3O ALBO (CH3O)n

","solutions":[]}