{"id":"chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/29","paper_id":"chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"29","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2021,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29. (0-1)\nNapisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków A i B, które są\ngłównymi produktami przemiany oznaczonej na schemacie numerem 5.\nECHP-R0_100\nInformacja do zadań 30.-33.\nPróba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany\nzwiązek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego\nosadu trijodometanu nazywanego jodoformem. Taki wynik wskazuje m.in. na obecność grupy\nmetylowej w sąsiedztwie grupy karbonylowej w cząsteczce. Próba jodoformowa pozwala\nrównież na wykrycie obecności alkoholi o strukturze:\nC\nOH\nCH3\nR\nH\ngdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.\nJod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:\nI2 + 2NaOH → NaI + NaIO + H2O\nNastępnie jeden z produktów tej reakcji - związek o wzorze NaIO - reaguje z alkoholem:\nC\nOH\nCH3\nR\nH\n+ 4NaIO\nRCOONa + CHI3 + NaI + 2NaOH + H2O\nReakcja przebiega w trzech etapach (C - podkreślony atom węgla):\nC\nOH\nCH3\nR\nH\nC\nO\nCH3\nR\n+ NaIO + NaI + H2O (1)\nC\nO\nCH3\nR\nC\nO\nCI3\nR\n+3NaIO + 3NaOH (2)\nC\nO\nCI3\nR\n+ NaOH RCOONa + CHI3 (3)\ntrijodometan - żółty osad\nNa podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2021\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n9. Węglowodory. Zdający:\n8) planuje ciąg przemian […] ilustruje je\nrównaniami reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie dwóch wzorów.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPoprawna odpowiedź","solution":null,"image":"img/chemia-2021-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-29.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":17,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2021 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 29. (0-1)
Napisz wzory półstrukturalne (grupowe) lub uproszczone związków A i B, które są
głównymi produktami przemiany oznaczonej na schemacie numerem 5.
ECHP-R0_100
Informacja do zadań 30.-33.
Próba jodoformowa polega na działaniu jodem w roztworze wodorotlenku sodu na badany
związek organiczny. O pozytywnym wyniku eksperymentu świadczy pojawienie się żółtego
osadu trijodometanu nazywanego jodoformem. Taki wynik wskazuje m.in. na obecność grupy
metylowej w sąsiedztwie grupy karbonylowej w cząsteczce. Próba jodoformowa pozwala
również na wykrycie obecności alkoholi o strukturze:
C
OH
CH3
R
H
gdzie R oznacza atom wodoru, grupę alkilową lub arylową.
Jod reaguje z wodorotlenkiem sodu zgodnie z równaniem:
I2 + 2NaOH → NaI + NaIO + H2O
Następnie jeden z produktów tej reakcji - związek o wzorze NaIO - reaguje z alkoholem:
C
OH
CH3
R
H

\n\n

RCOONa + CHI3 + NaI + 2NaOH + H2O
Reakcja przebiega w trzech etapach (C - podkreślony atom węgla):
C
OH
CH3
R
H
C
O
CH3
R

\n\n

C
O
CH3
R
C
O
CI3
R
+3NaIO + 3NaOH (2)
C
O
CI3
R

\n\n

trijodometan - żółty osad
Na podstawie: R. T. Morrison, R. N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1996.

","answer_text_html":"

Zadanie 29. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2021
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Węglowodory. Zdający:
  2. planuje ciąg przemian […] ilustruje je
\n

równaniami reakcji.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne napisanie dwóch wzorów.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Poprawna odpowiedź

","solutions":[]}