{"id":"chemia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad/29.2","paper_id":"chemia-2022-grudzien-probna-rozszerzona","number":"29.2","points":2,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"probna","year":2022,"month":"grudzien","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 29.2. (0-2)\nPewien trigliceryd, którego cząsteczki nie są chiralne, ma liczbę jodową ok. 30. Ten związek\npoddano transestryfikacji z metanolem i stwierdzono, że w produktach znajdują się tylko dwa\nestry: oleinian metylu i palmitynian metylu.\nWykonaj odpowiednie obliczenia i uzupełnij poniższy wzór, tak aby przedstawiał\ntrigliceryd, który poddano opisanym reakcjom.\nPrzyjmij wartości mas molowych:\nM glicerolu = 92 g∙mol-1, M kwasu oleinowego = 282 g∙mol-1, M kwasu palmitynowego = 256 g∙mol-1.\nObliczenia:\nWzór triglicerydu:\nC\nH2\nC\nH\nC\nH2\nO\nO\nO\n29.2.\n0-1-2\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 30.-33.\nWanilina jest popularną substancją zapachową stosowaną w przemyśle spożywczym\ni kosmetycznym. Strukturę cząsteczki tego związku przedstawia wzór I.\nW jednej z metod otrzymywania waniliny produktem pośrednim jest związek opisany wzorem II.\nWzór I\nWzór II\nOCH3\nCHO\nOH\n(1)\n(2)\n(3)\nBr\nCHO\nOH","answer":null,"answer_text":"Zadanie 29.2. (0-2)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych;\n7) wykonuje obliczenia dotyczące praw\nchemicznych.\nI. Atomy, cząsteczki i stechiometria\nchemiczna. Zdający:\n5) dokonuje interpretacji […] ilościowej\nrównania reakcji w ujęciu molowym […];\n6) wykonuje obliczenia […] dotyczące:\nliczby moli oraz mas substratów i produktów\n[…].\nXVII. Estry i tłuszcze. Zdający:\n2) […] rysuje wzory strukturalne lub\npółstrukturalne estrów […].\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz uzupełnienie\nwzoru triglicerydu.\n1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:\n• popełnienie błędów rachunkowych.\nLUB\n• błędny wzór albo brak wzoru triglicerydu.\n0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.\nUwaga: Za samo uzupełnienie wzoru trójglicerydu zdający otrzymuje 0 pkt.\nRozwiązanie\nCząsteczki triglicerydu mogły zawierać dwie reszty kwasu palmitynowego i jedną resztę\nkwasu oleinowego (związek 1) lub jedną resztę kwasu palmitynowego i dwie reszty kwasu\noleinowego (związek 2).\nMasy molowe:\nZwiązek 1: M1 = (92 + 2 ⸱ 256 + 282 - 3 ⸱ 18) g/mol = 832 g/mol\nZwiązek 2: M2 = (92 + 256 + 2 ⸱ 282 - 3 ⸱ 18) g/mol = 858 g/mol\nLiczba moli triglicerydu w 100 g związku:\nZwiązek 1: n1 = 100 g/ 832 g/mol = 0,120 mol\nZwiązek 2: n2 = 100 g/ 858 g/mol = 0,116 mol ≈ 0,12 mol\nLiczba moli jodu w 30 g:\nnI2 = 30 g/ 254 g/mol = 0,118 mol ≈ 0,12 mol\nLiczba moli jodu jest równa liczbie moli triglicerydu, czyli jego cząsteczki zawierają jedną\nresztę kwasu oleinowego i dwie reszty kwasu palmitynowego.\nWzór triglicerydu:\nC\nH2\nC\nH\nC\nH2\nO\nO\nO\nCO\nCO\nCO\nC15H31\nC17H33\nC15H31","solution":null,"image":"img/chemia-2022-grudzien-probna-rozszerzona/zad-29.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura próbna · grudzień 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura próbna","text_html":"

Zadanie 29.2. (0-2)
Pewien trigliceryd, którego cząsteczki nie są chiralne, ma liczbę jodową ok. 30. Ten związek
poddano transestryfikacji z metanolem i stwierdzono, że w produktach znajdują się tylko dwa
estry: oleinian metylu i palmitynian metylu.
Wykonaj odpowiednie obliczenia i uzupełnij poniższy wzór, tak aby przedstawiał
trigliceryd, który poddano opisanym reakcjom.
Przyjmij wartości mas molowych:
M glicerolu = 92 g∙mol-1, M kwasu oleinowego = 282 g∙mol-1, M kwasu palmitynowego = 256 g∙mol-1.
Obliczenia:
Wzór triglicerydu:
C
H2
C
H
C
H2
O
O
O
29.2.
0-1-2
MCHP-R0_100
Informacja do zadań 30.-33.
Wanilina jest popularną substancją zapachową stosowaną w przemyśle spożywczym
i kosmetycznym. Strukturę cząsteczki tego związku przedstawia wzór I.
W jednej z metod otrzymywania waniliny produktem pośrednim jest związek opisany wzorem II.
Wzór I
Wzór II
OCH3
CHO
OH
(1)
(2)
(3)
Br
CHO
OH

","answer_text_html":"

Zadanie 29.2. (0-2)
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. opisuje właściwości substancji i wyjaśnia
\n

przebieg procesów chemicznych;

\n
  1. wykonuje obliczenia dotyczące praw
\n

chemicznych.
I. Atomy, cząsteczki i stechiometria
chemiczna. Zdający:

\n
  1. dokonuje interpretacji […] ilościowej
\n

równania reakcji w ujęciu molowym […];

\n
  1. wykonuje obliczenia […] dotyczące:
\n

liczby moli oraz mas substratów i produktów
[…].
XVII. Estry i tłuszcze. Zdający:

\n
  1. […] rysuje wzory strukturalne lub
\n

półstrukturalne estrów […].
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zasady oceniania
2 pkt - zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz uzupełnienie
wzoru triglicerydu.
1 pkt - zastosowanie poprawnej metody, ale:
• popełnienie błędów rachunkowych.
LUB
• błędny wzór albo brak wzoru triglicerydu.
0 pkt - zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Uwaga: Za samo uzupełnienie wzoru trójglicerydu zdający otrzymuje 0 pkt.
Rozwiązanie
Cząsteczki triglicerydu mogły zawierać dwie reszty kwasu palmitynowego i jedną resztę
kwasu oleinowego (związek 1) lub jedną resztę kwasu palmitynowego i dwie reszty kwasu
oleinowego (związek 2).
Masy molowe:
Związek 1: M1 = (92 + 2 ⸱ 256 + 282 - 3 ⸱ 18) g/mol = 832 g/mol
Związek 2: M2 = (92 + 256 + 2 ⸱ 282 - 3 ⸱ 18) g/mol = 858 g/mol
Liczba moli triglicerydu w 100 g związku:
Związek 1: n1 = 100 g/ 832 g/mol = 0,120 mol
Związek 2: n2 = 100 g/ 858 g/mol = 0,116 mol ≈ 0,12 mol
Liczba moli jodu w 30 g:
nI2 = 30 g/ 254 g/mol = 0,118 mol ≈ 0,12 mol
Liczba moli jodu jest równa liczbie moli triglicerydu, czyli jego cząsteczki zawierają jedną
resztę kwasu oleinowego i dwie reszty kwasu palmitynowego.
Wzór triglicerydu:
C
H2
C
H
C
H2
O
O
O
CO
CO
CO
C15H31
C17H33
C15H31

","solutions":[]}