{"id":"chemia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad/17.2","paper_id":"chemia-2022-maj-matura-rozszerzona","number":"17.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2022,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nNapisz wzór lub nazwę tej soli, której wodny roztwór miał najwyższe pH.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 17.2. (0-1)\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nIV etap edukacyjny - poziom rozszerzony\n4. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:\n9) interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH\n[…];\n10) porównuje moc elektrolitów na\npodstawie wartości ich stałych dysocjacji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wzoru soli.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nCH3COONa ALBO octan sodu ALBO etanian sodu\nUwaga: Błędne przepisanie wzoru albo podanie błędnej nazwy właściwej soli należy ocenić\nna 0 pkt.","solution":"## Poprawna odpowiedź: CH3COONa (octan sodu)\n\nSolą, której wodny roztwór ma najwyższe pH, jest **\\(\\ce{CH3COONa}\\)** (octan sodu, etanian sodu).\n\n## Sposób 1 - hydroliza anionowa: słabszy kwas -> wyższe pH\n\n**Zasada:** sól mocnej zasady i słabego kwasu daje odczyn zasadowy (pH > 7), bo jej anion hydrolizuje. Im **słabszy kwas macierzysty** (wyższe pKa), tym silniej anion hydrolizuje i tym **wyższe pH** roztworu. Sole mocnych kwasów (np. \\(\\ce{NaCl}\\), \\(\\ce{Na2SO4}\\)) nie hydrolizują - ich roztwory mają pH = 7. Sole słabej zasady i mocnego kwasu (np. \\(\\ce{NH4Cl}\\)) dają pH < 7.\n\nSpośród soli sodowych słabych kwasów najwyższe pH ma sól kwasu o najwyższym pKa. Octan sodu pochodzi od słabego kwasu octowego \\(\\ce{CH3COOH}\\) (pKa ok. 4,76), więc jego anion hydrolizuje, dając odczyn zasadowy:\n\n\\[\\ce{CH3COO- + H2O <=> CH3COOH + OH-}\\]\n\nSpośród soli występujących na liście zadania 17.1 to właśnie **octan sodu** daje roztwór o najwyższym pH.\n\n## Sposób 2 - weryfikacja przez równanie hydrolizy\n\nAnion octanowy \\(\\ce{CH3COO-}\\) jest sprzężoną zasadą słabego kwasu octowego, dlatego wiąże proton z cząsteczki wody, uwalniając jon \\(\\ce{OH-}\\) - roztwór staje się zasadowy. Kation \\(\\ce{Na+}\\) pochodzi od mocnej zasady NaOH i nie hydrolizuje (jest jonem obojętnym). Wypadkowy odczyn roztworu octanu sodu jest **zasadowy** (pH > 7).\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga (klucz CKE):** poprawna odpowiedź to **\\(\\ce{CH3COONa}\\)** (octan sodu / etanian sodu). Błędne przepisanie wzoru lub błędna nazwa soli -> 0 pkt.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** sole mocnego kwasu i mocnej zasady (np. \\(\\ce{NaCl}\\), \\(\\ce{Na2SO4}\\)) mają pH = 7 - nie hydrolizują.\n\n> ⚠️ **Uwaga:** o pH soli decyduje siła **kwasu macierzystego** anionu - im słabszy kwas, tym wyższe pH roztworu jego soli sodowej.\n\n## Schemat oceniania CKE\n\n**Za co punkty (0-1):**\n- **1 pkt** - poprawny wzór soli.\n- **0 pkt** - odpowiedź błędna albo brak.\n\n**Klucz CKE:** **\\(\\ce{CH3COONa}\\)** ALBO octan sodu ALBO etanian sodu. **Uwaga CKE:** błędne przepisanie wzoru / błędna nazwa -> 0 pkt.","image":"img/chemia-2022-maj-matura-rozszerzona/zad-17.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":14,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2022 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 17.2. (0-1)
Napisz wzór lub nazwę tej soli, której wodny roztwór miał najwyższe pH.

","answer_text_html":"

Zadanie 17.2. (0-1)
Wymaganie ogólne
Wymaganie szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
IV etap edukacyjny - poziom rozszerzony

\n
  1. Kinetyka i statyka chemiczna. Zdający:
  2. interpretuje wartości stałej dysocjacji, pH
\n

[…];

\n
  1. porównuje moc elektrolitów na
\n

podstawie wartości ich stałych dysocjacji.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne napisanie wzoru soli.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Rozwiązanie
CH3COONa ALBO octan sodu ALBO etanian sodu
Uwaga: Błędne przepisanie wzoru albo podanie błędnej nazwy właściwej soli należy ocenić
na 0 pkt.

","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź: CH3COONa (octan sodu)

\n

Solą, której wodny roztwór ma najwyższe pH, jest \\(\\ce{CH3COONa}\\) (octan sodu, etanian sodu).

\n

Sposób 1 - hydroliza anionowa: słabszy kwas -> wyższe pH

\n

Zasada: sól mocnej zasady i słabego kwasu daje odczyn zasadowy (pH > 7), bo jej anion hydrolizuje. Im słabszy kwas macierzysty (wyższe pKa), tym silniej anion hydrolizuje i tym wyższe pH roztworu. Sole mocnych kwasów (np. \\(\\ce{NaCl}\\), \\(\\ce{Na2SO4}\\)) nie hydrolizują - ich roztwory mają pH = 7. Sole słabej zasady i mocnego kwasu (np. \\(\\ce{NH4Cl}\\)) dają pH < 7.

\n

Spośród soli sodowych słabych kwasów najwyższe pH ma sól kwasu o najwyższym pKa. Octan sodu pochodzi od słabego kwasu octowego \\(\\ce{CH3COOH}\\) (pKa ok. 4,76), więc jego anion hydrolizuje, dając odczyn zasadowy:

\n

\\[\\ce{CH3COO- + H2O <=> CH3COOH + OH-}\\]

\n

Spośród soli występujących na liście zadania 17.1 to właśnie octan sodu daje roztwór o najwyższym pH.

\n

Sposób 2 - weryfikacja przez równanie hydrolizy

\n

Anion octanowy \\(\\ce{CH3COO-}\\) jest sprzężoną zasadą słabego kwasu octowego, dlatego wiąże proton z cząsteczki wody, uwalniając jon \\(\\ce{OH-}\\) - roztwór staje się zasadowy. Kation \\(\\ce{Na+}\\) pochodzi od mocnej zasady NaOH i nie hydrolizuje (jest jonem obojętnym). Wypadkowy odczyn roztworu octanu sodu jest zasadowy (pH > 7).

\n

Typowe pułapki

\n
⚠️ Uwaga (klucz CKE): poprawna odpowiedź to \\(\\ce{CH3COONa}\\) (octan sodu / etanian sodu). Błędne przepisanie wzoru lub błędna nazwa soli -> 0 pkt.
\n
⚠️ Uwaga: sole mocnego kwasu i mocnej zasady (np. \\(\\ce{NaCl}\\), \\(\\ce{Na2SO4}\\)) mają pH = 7 - nie hydrolizują.
\n
⚠️ Uwaga: o pH soli decyduje siła kwasu macierzystego anionu - im słabszy kwas, tym wyższe pH roztworu jego soli sodowej.
\n

Schemat oceniania CKE

\n

Za co punkty (0-1):

\n\n

Klucz CKE: \\(\\ce{CH3COONa}\\) ALBO octan sodu ALBO etanian sodu. Uwaga CKE: błędne przepisanie wzoru / błędna nazwa -> 0 pkt.

"}]}