{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad/28.2","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona","number":"28.2","points":1,"ptype":"closed","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nUzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych\nw każdym nawiasie.\nOpisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.\nMCHP-R0_100\nInformacja do zadań 29.-31.\nPrzeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają\nw swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu\nzapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na\ndezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów\nmożna używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór\nkwasu sorbowego podano poniżej:\nC\nH\nCH\nC\nH3\nC\nH\nCOOH\nCH\nW tabeli zebrano wybrane właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego i sorbinianiu\npotasu.\nWłaściwość\nKwas sorbowy\nSorbinian potasu\nbarwa i stan skupienia\nbiałe ciało stałe\nbiałe ciało stałe\ntemperatura topnienia, °C\n134,5\n270 (rozkład)\ntemperatura wrzenia, °C\n228 (rozkład)\nrozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C\nok. 0,17\nok. 58,5\nWartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10\n_5.\nNa podstawie: Z.E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007\noraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.2. (0-1)\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) pozyskuje i przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nIV. Kinetyka i statyka chemiczna.\nEnergetyka reakcji chemicznych. Zdający:\n1) definiuje […] szybkość reakcji (jako\nzmianę stężenia reagenta w czasie);\n2) przewiduje wpływ: […] obecności\nkatalizatora […] na szybkość reakcji […];\n4) stosuje pojęcia: […] energia aktywacji\ndo opisu efektów energetycznych\nprzemian […];\n5) porównuje wartość energii aktywacji\nprzebiegającej z udziałem i bez udziału\nkatalizatora.\nXII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:\n7) klasyfikuje reakcje związków\norganicznych ze względu na typ procesu\n(addycja, eliminacja, substytucja […]) […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nRozwiązanie\nOpisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów\nkarboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję\nkatalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz\nwzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego\nudziału.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-rozszerzona/zad-28.2.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 28.2. (0-1)<br>Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedną odpowiedź spośród podanych<br>w każdym nawiasie.<br>Opisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów<br>karboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję<br>katalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz<br>wzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego<br>udziału.<br>MCHP-R0_100<br>Informacja do zadań 29.-31.<br>Przeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają<br>w swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu<br>zapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na<br>dezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów<br>można używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór<br>kwasu sorbowego podano poniżej:<br>C<br>H<br>CH<br>C<br>H3<br>C<br>H<br>COOH<br>CH<br>W tabeli zebrano wybrane właściwości fizykochemiczne kwasu sorbowego i sorbinianiu<br>potasu.<br>Właściwość<br>Kwas sorbowy<br>Sorbinian potasu<br>barwa i stan skupienia<br>białe ciało stałe<br>białe ciało stałe<br>temperatura topnienia, °C<br>134,5<br>270 (rozkład)<br>temperatura wrzenia, °C<br>228 (rozkład)<br>rozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C<br>ok. 0,17<br>ok. 58,5<br>Wartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10<br>_5.<br>Na podstawie: Z.E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007<br>oraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 28.2. (0-1)<br>Wymagania ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie<br>informacji. Zdający:</p>\n<ol><li>pozyskuje i przetwarza informacje</li></ol>\n<p>z różnorodnych źródeł […].<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę i dostępne</li></ol>\n<p>informacje do rozwiązywania problemów<br>chemicznych […].<br>IV. Kinetyka i statyka chemiczna.<br>Energetyka reakcji chemicznych. Zdający:</p>\n<ol><li>definiuje […] szybkość reakcji (jako</li></ol>\n<p>zmianę stężenia reagenta w czasie);</p>\n<ol><li>przewiduje wpływ: […] obecności</li></ol>\n<p>katalizatora […] na szybkość reakcji […];</p>\n<ol><li>stosuje pojęcia: […] energia aktywacji</li></ol>\n<p>do opisu efektów energetycznych<br>przemian […];</p>\n<ol><li>porównuje wartość energii aktywacji</li></ol>\n<p>przebiegającej z udziałem i bez udziału<br>katalizatora.<br>XII. Wstęp do chemii organicznej. Zdający:</p>\n<ol><li>klasyfikuje reakcje związków</li></ol>\n<p>organicznych ze względu na typ procesu<br>(addycja, eliminacja, substytucja […]) […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne uzupełnienie dwóch zdań.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Rozwiązanie<br>Opisane przemiany, w których udział biorą alifatyczne chlorowcopochodne i sole kwasów<br>karboksylowych, są reakcjami (addycji / substytucji). Anion jodkowy pełni funkcję<br>katalizatora i jego obecność skutkuje (obniżeniem / podwyższeniem) energii aktywacji oraz<br>wzrostem (szybkości / wydajności) reakcji w porównaniu do reakcji prowadzonej bez jego<br>udziału.</p>","solutions":[]}