{"id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/28.3","paper_id":"chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"28.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 28.3. (0-1)\nRozstrzygnij, czy tlenek węgla(IV) może ulegać dysproporcjonowaniu. Uzasadnij\nodpowiedź.\nRozstrzygnięcie:\nUzasadnienie:\nInformacja do zadań 29.-31.\nPrzeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają\nw swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu\nzapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na\ndezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów\nmożna używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór\nkwasu sorbowego podano poniżej:\nC\nH\nCH\nC\nH3\nC\nH\nCOOH\nCH\nW poniższej tabeli zebrano kilka ważniejszych właściwości fizykochemicznych dla kwasu\nsorbowego i sorbinaniu potasu.\nWłaściwość\nKwas sorbowy\nSorbinian potasu\nbarwa i stan skupienia\nbiałe ciało stałe\nbiałe ciało stałe\ntemperatura topnienia, °C\n134,5\n270 (rozkład)\ntemperatura wrzenia, °C\n228 (rozkład)\nrozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C\nok. 0,17\nok. 58,5\nWartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10-5.\nNa podstawie: Z. E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007\noraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.\nECHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 28.3. (0-1)\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nRozstrzygnięcie: Nie (może).\nPrzykładowe uzasadnienia:\n• Ponieważ atom węgla przyjmuje w tym związku swój maksymalny stopień utlenienia\n(tlenek węgla(IV) nie może ulegać dysproporcjonowaniu).\n• W przypadku atomu węgla nie jest możliwe podwyższenie stopnia utlenienia.","solution":null,"image":"img/chemia-2023-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-28.3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":26,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · czerwiec 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 28.3. (0-1)<br>Rozstrzygnij, czy tlenek węgla(IV) może ulegać dysproporcjonowaniu. Uzasadnij<br>odpowiedź.<br>Rozstrzygnięcie:<br>Uzasadnienie:<br>Informacja do zadań 29.-31.<br>Przeciwutleniacze i konserwanty to ważne dodatki do żywności. Przeciwutleniacze zawierają<br>w swoich cząsteczkach takie elementy budowy, które mogą ulegać utlenianiu, dzięki czemu<br>zapobiegają utlenianiu innych substancji. Z kolei działanie konserwantów polega na<br>dezaktywacji enzymów oraz na zahamowaniu rozwoju drobnoustrojów. Jako konserwantów<br>można używać kwasu sorbowego oraz jego soli, sorbinianów: sodu, potasu, wapnia. Wzór<br>kwasu sorbowego podano poniżej:<br>C<br>H<br>CH<br>C<br>H3<br>C<br>H<br>COOH<br>CH<br>W poniższej tabeli zebrano kilka ważniejszych właściwości fizykochemicznych dla kwasu<br>sorbowego i sorbinaniu potasu.<br>Właściwość<br>Kwas sorbowy<br>Sorbinian potasu<br>barwa i stan skupienia<br>białe ciało stałe<br>białe ciało stałe<br>temperatura topnienia, °C<br>134,5<br>270 (rozkład)<br>temperatura wrzenia, °C<br>228 (rozkład)<br>rozpuszczalność w wodzie, g/100 g; 25°C<br>ok. 0,17<br>ok. 58,5<br>Wartość 𝐾a dla kwasu sorbowego wynosi 1,7 ∙10-5.<br>Na podstawie: Z. E. Sikorski (red.), Chemia żywności, Warszawa 2007<br>oraz W. Grajek (red.), Przeciwutleniacze w żywności, Warszawa 2007.<br>ECHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 28.3. (0-1)<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Rozstrzygnięcie: Nie (może).<br>Przykładowe uzasadnienia:<br>• Ponieważ atom węgla przyjmuje w tym związku swój maksymalny stopień utlenienia<br>(tlenek węgla(IV) nie może ulegać dysproporcjonowaniu).<br>• W przypadku atomu węgla nie jest możliwe podwyższenie stopnia utlenienia.</p>","solutions":[]}