Zadanie 1.
O dwóch pierwiastkach umownie oznaczonych literami A i X wiadomo, że:
• należą do tego samego bloku konfiguracyjnego
• liczba masowa jednego z izotopów pierwiastka A jest dwa razy większa od jego liczby
atomowej i jest równa liczbie atomowej niklu
• suma elektronów, neutronów i protonów w atomie jednego z izotopów pierwiastka X jest
równa 114, a liczba nukleonów jest równa 79.
Odpowiedź: Identyfikacja A: Z(Ni) = 28. A = 2Z → liczba masowa izotopu A wynosi 28 → 2Z = 28 → Z = 14 → krzem (Si). Konfiguracja: $1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^2\\,3p^2$ — blok p. Identyfikacja X: e + n + p = 114, A = n + p = 79. W atomie obojętnym e = p = Z. Zatem Z + 79 = 114 → Z = 35 → brom (Br). Konfiguracja: $[\\text{Ar}]\\,3d^{10}\\,4s^2\\,4p^5$ — blok p. 1.1. | | Symbol | Blok | |---|---|---| | A | Si | p | | X | Br | p | 1.2. Konfiguracja walencyjna Si (3s² 3p²) — zapis klatkowy: $$3s\\ [\\uparrow\\downarrow]\\quad 3p\\ [\\uparrow\\,][\\uparrow\\,][\\,\\,]$$ Dwa niesparowane elektrony w 3p (reguła Hunda). 1.3. Niesparowany elektron walencyjny Br jest w podpowłoce 4p (konfiguracja 4s² 4p⁵, jeden niesparowany). | Liczby kwantowe | $n$ | $l$ | |---|---|---| | Wartość | 4 | 1 |
\nStrona arkusza CKE z trescia zadania
\nKlucz pojęciowy
\nNotacja izotopowa: $^A_Z\\text{E}$, gdzie A = liczba masowa (n + p), Z = liczba atomowa (p).
\nLiczby kwantowe:
\nReguła Hunda: w podpowłoce najpierw obsadzamy każdy orbital po jednym elektronie (równoległe spiny), potem parujemy.
\nPo co to umieć
\nKonfiguracja elektronowa pozwala przewidzieć:
\nTypowy błąd: - Identyfikacja A: "liczba masowa równa liczbie atomowej niklu" → A = Z(Ni) = 28, a NIE Z(A) = 28. Stąd Z(A) = 14 (Si), nie 28 (Ni). - Krzem ma 2 niesparowane elektrony w 3p (reguła Hunda — najpierw po jednym na orbital). - Liczby kwantowe Br: $n=4$ (powłoka 4, nie 3), $l=1$ (podpowłoka p, nie d — choć Br jest w 4. okresie i ma wypełnione 3d, walencja jest w 4p).
"}]}