{"id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1.2","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nNapisz fragment konfiguracji elektronowej atomu A (w stanie podstawowym)\nopisujący rozmieszczenie elektronów walencyjnych na podpowłokach. Zastosuj\ngraficzny zapis konfiguracji elektronowej. W tym zapisie uwzględnij numer powłoki\ni symbole podpowłok.","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […].\nII. Budowa atomu. Zdający:\n1) […] stosuje pojęcia: powłoka,\npodpowłoka […];\n2) stosuje zasady rozmieszczania\nelektronów na orbitalach (zakaz Pauliego\ni regułę Hunda) w atomach pierwiastków\nwieloelektronowych;\n3) pisze konfiguracje elektronowe atomów\npierwiastków do Z=38 […], uwzględniając\nprzynależność elektronów do podpowłok\n(zapisy konfiguracji: […] schematy\nklatkowe).\n1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań\negzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym\n2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie w formie graficznej fragmentu konfiguracji elektronowej atomu\nkrzemu w stanie podstawowym, opisującego rozmieszczenie elektronów\nwalencyjnych na podpowłokach, z uwzględnieniem numeru powłoki i symboli\npodpowłok.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\n↑↓\n↑\n↑\n3s\n3p\nUwaga: Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.","solution":"Konfiguracja walencyjna Si (3s² 3p²) — zapis klatkowy: $$3s\\ [\\uparrow\\downarrow]\\quad 3p\\ [\\uparrow\\,][\\uparrow\\,][\\,\\,]$$ Dwa niesparowane elektrony w 3p (reguła Hunda).","image":"img/chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.2.webp","solution_image":null,"topics":"budowa atomu, konfiguracja elektronowa, liczby kwantowe, bloki konfiguracyjne","page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.2. (0-1)<br>Napisz fragment konfiguracji elektronowej atomu A (w stanie podstawowym)<br>opisujący rozmieszczenie elektronów walencyjnych na podpowłokach. Zastosuj<br>graficzny zapis konfiguracji elektronowej. W tym zapisie uwzględnij numer powłoki<br>i symbole podpowłok.</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.2. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymagania szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę i dostępne</li></ol>\n<p>informacje do rozwiązywania problemów<br>chemicznych […].<br>II. Budowa atomu. Zdający:</p>\n<ol><li>[…] stosuje pojęcia: powłoka,</li></ol>\n<p>podpowłoka […];</p>\n<ol><li>stosuje zasady rozmieszczania</li></ol>\n<p>elektronów na orbitalach (zakaz Pauliego<br>i regułę Hunda) w atomach pierwiastków<br>wieloelektronowych;</p>\n<ol><li>pisze konfiguracje elektronowe atomów</li></ol>\n<p>pierwiastków do Z=38 […], uwzględniając<br>przynależność elektronów do podpowłok<br>(zapisy konfiguracji: […] schematy<br>klatkowe).<br>1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań<br>egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym<br>2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. poz. 1246).<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne napisanie w formie graficznej fragmentu konfiguracji elektronowej atomu<br>krzemu w stanie podstawowym, opisującego rozmieszczenie elektronów<br>walencyjnych na podpowłokach, z uwzględnieniem numeru powłoki i symboli<br>podpowłok.<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>↑↓<br>↑<br>↑<br>3s<br>3p<br>Uwaga: Elektrony niesparowane muszą mieć zgodny spin.</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Konfiguracja walencyjna Si (3s² 3p²) — zapis klatkowy: $$3s\\ [\\uparrow\\downarrow]\\quad 3p\\ [\\uparrow\\,][\\uparrow\\,][\\,\\,]$$ Dwa niesparowane elektrony w 3p (reguła Hunda).</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>Atom A to <strong>krzem \\(\\ce{Si}\\) (Z = 14)</strong> - wyznaczony w zadaniu 1.1. Fragment graficznej konfiguracji elektronow walencyjnych (powloka 3):</p>\n<p>$$3s:\\ \\boxed{\\uparrow\\downarrow} \\qquad 3p:\\ \\boxed{\\uparrow}\\ \\boxed{\\uparrow}\\ \\boxed{\\ }$$</p>\n<p>czyli \\(3s^2\\,3p^2\\). Dwa elektrony na podpowloce \\(3p\\) sa <strong>niesparowane i maja zgodny spin</strong> (regula Hunda).</p>\n<h4>Sposob 1 - pelna konfiguracja, potem izolacja elektronow walencyjnych</h4>\n<p><strong>Krok 1: Pelna konfiguracja elektronowa krzemu (Z = 14)</strong></p>\n<p>\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^2\\,3p^2\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: Elektrony walencyjne</strong> to elektrony z najwyzszej powloki \\(n = 3\\): \\(3s^2\\,3p^2\\) (lacznie 4 elektrony walencyjne - krzem jest w grupie 14).</p>\n<p><strong>Krok 3: Graficzny zapis (klatkowy)</strong></p>\n<ul><li>podpowloka \\(s\\) -&gt; 1 klatka, podpowloka \\(p\\) -&gt; 3 klatki,</li><li>regula Hunda: dwa elektrony \\(3p\\) wchodza pojedynczo do dwoch roznych orbitali, z <strong>rownoleglym (zgodnym) spinem</strong>,</li><li>zawsze podajemy numer powloki przy symbolu podpowloki.</li></ul>\n<p>$$3s:\\ \\boxed{\\uparrow\\downarrow} \\qquad 3p:\\ \\boxed{\\uparrow}\\ \\boxed{\\uparrow}\\ \\boxed{\\ }$$</p>\n<h4>Sposob 2 - weryfikacja przez polozenie w ukladzie okresowym</h4>\n<p>Krzem: okres 3 (-&gt; powloka walencyjna \\(n = 3\\)), grupa 14 -&gt; 4 elektrony walencyjne. Zgadza sie: \\(3s^2 + 3p^2 = 2 + 2 = 4\\). Dwa elektrony \\(3p\\) na pelnej obsadzie 3 orbitali daja 2 niesparowane elektrony.</p>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne napisanie w formie graficznej fragmentu konfiguracji elektronowej atomu <strong>krzemu</strong> (stan podstawowy) opisujacego rozmieszczenie elektronow walencyjnych na podpowlokach, z numerem powloki i symbolami podpowlok. 0 pkt - odpowiedz niespelniajaca tego kryterium albo brak odpowiedzi.</p>\n<blockquote>Uwaga CKE: elektrony niesparowane musza miec zgodny spin (obie strzalki w \\(3p\\) skierowane w te sama strone).</blockquote>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: atomem A jest <strong>krzem</strong>, a nie siarka - wynika to bezposrednio z zadania 1.1 (liczba masowa izotopu A = 2*Z = 28 = Z niklu, wiec \\(Z_A = 14\\)).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: w \\(3p^2\\) NIE wolno parowac elektronow w jednej klatce - regula Hunda wymaga dwoch pojedynczo obsadzonych orbitali o zgodnym spinie.</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: zapis musi zawierac numer powloki (3s, 3p), a nie samo s, p.</blockquote>"}]}