{"id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/1.3","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"1.3","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nWpisz do tabeli wartości liczb kwantowych opisujących stan energetyczny\nniesparowanego elektronu walencyjnego atomu X (w stanie podstawowym).\nLiczby kwantowe\nGłówna liczba kwantowa 𝑛\nPoboczna liczba kwantowa 𝑙\nWartości liczb kwantowych\n1.2.\n0-1\n1.3.\n0-1\n1.1.\n0-1\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 1.3. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n5) wykorzystuje wiedzę i dostępne\ninformacje do rozwiązywania problemów\nchemicznych […];\n6) stosuje poprawną terminologię.\nII. Budowa atomu. Zdający:\n1) interpretuje wartości liczb kwantowych;\nopisuje stan elektronu w atomie za pomocą\nliczb kwantowych; stosuje pojęcia: powłoka,\npodpowłoka […].\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie wartości liczb kwantowych opisujących stan niesparowanego\nelektronu atomu bromu (stan podstawowy).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nLiczby kwantowe\nGłówna liczba kwantowa 𝑛\nPoboczna liczba kwantowa 𝑙\nWartości liczb kwantowych\n4\n1","solution":"Niesparowany elektron walencyjny Br jest w podpowłoce **4p** (konfiguracja 4s² 4p⁵, jeden niesparowany). | Liczby kwantowe | $n$ | $l$ | |---|---|---| | Wartość | **4** | **1** |","image":"img/chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-1.3.webp","solution_image":null,"topics":"budowa atomu, konfiguracja elektronowa, liczby kwantowe, bloki konfiguracyjne","page_from":4,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 1.3. (0-1)<br>Wpisz do tabeli wartości liczb kwantowych opisujących stan energetyczny<br>niesparowanego elektronu walencyjnego atomu X (w stanie podstawowym).<br>Liczby kwantowe<br>Główna liczba kwantowa 𝑛<br>Poboczna liczba kwantowa 𝑙<br>Wartości liczb kwantowych<br>1.2.<br>0-1<br>1.3.<br>0-1<br>1.1.<br>0-1<br>MCHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 1.3. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymagania ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>wykorzystuje wiedzę i dostępne</li></ol>\n<p>informacje do rozwiązywania problemów<br>chemicznych […];</p>\n<ol><li>stosuje poprawną terminologię.</li></ol>\n<p>II. Budowa atomu. Zdający:</p>\n<ol><li>interpretuje wartości liczb kwantowych;</li></ol>\n<p>opisuje stan elektronu w atomie za pomocą<br>liczb kwantowych; stosuje pojęcia: powłoka,<br>podpowłoka […].<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne napisanie wartości liczb kwantowych opisujących stan niesparowanego<br>elektronu atomu bromu (stan podstawowy).<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Liczby kwantowe<br>Główna liczba kwantowa 𝑛<br>Poboczna liczba kwantowa 𝑙<br>Wartości liczb kwantowych<br>4<br>1</p>","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"<p>Niesparowany elektron walencyjny Br jest w podpowłoce <strong>4p</strong> (konfiguracja 4s² 4p⁵, jeden niesparowany). | Liczby kwantowe | $n$ | $l$ | |---|---|---| | Wartość | <strong>4</strong> | <strong>1</strong> |</p>"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedz</h4>\n<p>Atom X to <strong>brom \\(\\ce{Br}\\) (Z = 35)</strong> - wyznaczony w zadaniu 1.1. Liczby kwantowe niesparowanego elektronu walencyjnego (stan podstawowy):</p>\n<table><thead><tr><th>Glowna liczba kwantowa n</th><th>Poboczna liczba kwantowa l</th></tr></thead><tbody><tr><td>4</td><td>1</td></tr></tbody></table>\n<h4>Sposob 1 - konfiguracja elektronowa -&gt; ostatni niesparowany elektron</h4>\n<p><strong>Krok 1: Konfiguracja elektronowa bromu (Z = 35)</strong></p>\n<p>\\[1s^2\\,2s^2\\,2p^6\\,3s^2\\,3p^6\\,3d^{10}\\,4s^2\\,4p^5\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: Powloka walencyjna</strong> to \\(4s^2\\,4p^5\\). Rozmieszczenie 5 elektronow na 3 orbitalach \\(4p\\) (regula Hunda):</p>\n<p>4p: [up-down] [up-down] [up]</p>\n<p>Niesparowany elektron walencyjny znajduje sie na orbitalu <strong>4p</strong>.</p>\n<p><strong>Krok 3: Odczyt liczb kwantowych</strong></p>\n<ul><li><strong>n = 4</strong> - elektron na 4. powloce (numer w symbolu \\(4p\\)),</li><li><strong>l = 1</strong> - podpowloka \\(p\\) (dla \\(s \\to l=0\\), \\(p \\to l=1\\), \\(d \\to l=2\\), \\(f \\to l=3\\)).</li></ul>\n<h4>Sposob 2 - polozenie w ukladzie okresowym (weryfikacja)</h4>\n<ul><li>numer okresu = \\(n\\): brom jest w 4. okresie -&gt; \\(n = 4\\),</li><li>blok pierwiastka = \\(l\\): brom jest w bloku \\(p\\) -&gt; \\(l = 1\\).</li></ul>\n<h4>Schemat oceniania CKE</h4>\n<p>1 pkt - poprawne napisanie wartosci liczb kwantowych opisujacych stan niesparowanego elektronu walencyjnego atomu <strong>bromu</strong> (stan podstawowy): \\(n = 4\\), \\(l = 1\\). 0 pkt - odpowiedz niespelniajaca tego kryterium albo brak odpowiedzi.</p>\n<h4>Typowe pulapki</h4>\n<blockquote>Uwaga: atomem X jest <strong>brom</strong> (Z = 35), a nie chlor - wynika to z zadania 1.1 (suma elektronow, neutronow i protonow = 114, liczba nukleonow 79, wiec \\(Z + A = 114 \\Rightarrow Z = 35\\)).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: dla bromu niesparowany elektron jest na podpowloce \\(4p\\), wiec \\(n = 4\\) (a nie 3).</blockquote>\n<blockquote>Uwaga: w tabeli wpisujemy liczbe \\(l = 1\\) (cyfra), a nie litere &quot;p&quot;.</blockquote>"}]}