{"id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/11.1","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"11.1","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nNapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji strącania chlorku ołowiu(II).\n11.1.\n0-1\n1.\n2.\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 11.1. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymaganie szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nVI. Reakcje w roztworach wodnych.\nZdający:\n9) pisze równania reakcji: […] wytrącania\nosadów […] w formie jonowej […]\nskróconej.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji strącania chlorku\nołowiu(II).\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nRozwiązanie\nPb2+ + 2Cl\n- → PbCl2","solution":"## Poprawna odpowiedź:\n\n\\[\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -> PbCl2 v}\\]\n\n## Sposób 1 - Strącanie z pełnego równania jonowego\n\n**Krok 1: Dobieramy reagenty.**\nChlorek ołowiu(II) strącamy mieszając dowolne rozpuszczalne sole ołowiu(II) z dowolnym źródłem jonów chlorkowych, np.:\n\n\\[\\ce{Pb(NO3)2(aq) + 2NaCl(aq) -> PbCl2 v + 2NaNO3(aq)}\\]\n\n**Krok 2: Zapisujemy pełne równanie jonowe** - wszystkie rozpuszczalne elektrolity rozbijamy na jony:\n\n\\[\\ce{Pb^2+(aq) + 2NO3^-(aq) + 2Na^+(aq) + 2Cl^-(aq) -> PbCl2 v + 2Na^+(aq) + 2NO3^-(aq)}\\]\n\n**Krok 3: Skracamy jony spektatorowe** (jony, które nie biorą udziału w reakcji - pojawiają się po obu stronach).\nSkracamy: \\(\\ce{2Na^+(aq)}\\) i \\(\\ce{2NO3^-(aq)}\\).\n\n**Krok 4: Równanie jonowe skrócone:**\n\n\\[\\boxed{\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -> PbCl2 v}}\\]\n\n## Sposób 2 - Weryfikacja (bilans ładunku i atomów)\n\nSprawdzamy, że równanie jest poprawnie zbilansowane:\n\n| | Strona lewa | Strona prawa |\n| Pb | 1 | 1 ✓ |\n| Cl | 2 | 2 ✓ |\n| Ładunek | \\(+2 + 2\\cdot(-1) = 0\\) | \\(0\\) ✓ |\n\nBilans ładunku i atomów zgadza się - równanie jest poprawne.\n\n## Wzory z karty CKE\n\n📖 **Karta wzorów str. 14 - Tabela rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie (25°C):**\n\\(\\ce{PbCl2}\\) - oznaczone jako trudno rozpuszczalne (symbol **T** lub **sr** - słabo rozpuszczalne w 25°C).\nDzięki tej tabeli wiemy, że \\(\\ce{PbCl2}\\) wytrąca się jako osad, co uzasadnia użycie strzałki w dół \\(\\downarrow\\) i zapis \\(\\ce{PbCl2}\\) jako ciała stałego (nie jonu).\n\n📖 **Karta wzorów str. 10 - Iloczyn rozpuszczalności:**\n\\(K_{sp}(\\ce{PbCl2}) = 1{,}70 \\cdot 10^{-5}\\)\nMała wartość \\(K_{sp}\\) potwierdza, że \\(\\ce{PbCl2}\\) jest trudno rozpuszczalny i wytrąca się z roztworu.\n\n## Typowe pułapki\n\n> ⚠️ **Uwaga:** \\(\\ce{PbCl2}\\) **nie rozpada się na jony** po prawej stronie równania - jest trudno rozpuszczalny, więc pozostaje jako osad (\\(\\downarrow\\)). Błędem byłoby napisanie \\(\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -> Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq)}\\).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Współczynnik przed \\(\\ce{Cl^-}\\) musi wynosić **2** (nie 1) - ołów(II) ma ładunek \\(+2\\), więc do jego zobojętnienia potrzebujemy dwóch jonów \\(\\ce{Cl^-}\\) (ładunek \\(-1\\) każdy).\n\n> ⚠️ **Uwaga:** Forma jonowa skrócona **nie zawiera jonów spektatorowych** (np. \\(\\ce{Na^+}\\), \\(\\ce{NO3^-}\\), \\(\\ce{K^+}\\)). Jeśli piszesz \\(\\ce{Pb^2+ + 2Cl^- + 2Na^+ + -> }\\) - to już **pełne** równanie jonowe, nie skrócone.","image":"img/chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-11.1.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":12,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturazai","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"<p>Zadanie 11.1. (0-1)<br>Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji strącania chlorku ołowiu(II).<br>11.1.<br>0-1<br>1.<br>2.<br>MCHP-R0_100</p>","answer_text_html":"<p>Zadanie 11.1. (0-1)<br>Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024<br>Wymaganie ogólne<br>Wymaganie szczegółowe<br>II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej<br>wiedzy do rozwiązywania problemów.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>opisuje właściwości substancji i wyjaśnia</li></ol>\n<p>przebieg procesów chemicznych.<br>VI. Reakcje w roztworach wodnych.<br>Zdający:</p>\n<ol><li>pisze równania reakcji: […] wytrącania</li></ol>\n<p>osadów […] w formie jonowej […]<br>skróconej.<br>Zasady oceniania<br>1 pkt - poprawne napisanie we właściwej formie równania reakcji strącania chlorku<br>ołowiu(II).<br>0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.<br>Rozwiązanie<br>Pb2+ + 2Cl</p>\n<ul><li>→ PbCl2</li></ul>","solutions":[{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"<h4>Poprawna odpowiedź:</h4>\n<p>\\[\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -&gt; PbCl2 v}\\]</p>\n<h4>Sposób 1 - Strącanie z pełnego równania jonowego</h4>\n<p><strong>Krok 1: Dobieramy reagenty.</strong><br>Chlorek ołowiu(II) strącamy mieszając dowolne rozpuszczalne sole ołowiu(II) z dowolnym źródłem jonów chlorkowych, np.:</p>\n<p>\\[\\ce{Pb(NO3)2(aq) + 2NaCl(aq) -&gt; PbCl2 v + 2NaNO3(aq)}\\]</p>\n<p><strong>Krok 2: Zapisujemy pełne równanie jonowe</strong> - wszystkie rozpuszczalne elektrolity rozbijamy na jony:</p>\n<p>\\[\\ce{Pb^2+(aq) + 2NO3^-(aq) + 2Na^+(aq) + 2Cl^-(aq) -&gt; PbCl2 v + 2Na^+(aq) + 2NO3^-(aq)}\\]</p>\n<p><strong>Krok 3: Skracamy jony spektatorowe</strong> (jony, które nie biorą udziału w reakcji - pojawiają się po obu stronach).<br>Skracamy: \\(\\ce{2Na^+(aq)}\\) i \\(\\ce{2NO3^-(aq)}\\).</p>\n<p><strong>Krok 4: Równanie jonowe skrócone:</strong></p>\n<p>\\[\\boxed{\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -&gt; PbCl2 v}}\\]</p>\n<h4>Sposób 2 - Weryfikacja (bilans ładunku i atomów)</h4>\n<p>Sprawdzamy, że równanie jest poprawnie zbilansowane:</p>\n<p>| | Strona lewa | Strona prawa |<br>| Pb | 1 | 1 ✓ |<br>| Cl | 2 | 2 ✓ |<br>| Ładunek | \\(+2 + 2\\cdot(-1) = 0\\) | \\(0\\) ✓ |</p>\n<p>Bilans ładunku i atomów zgadza się - równanie jest poprawne.</p>\n<h4>Wzory z karty CKE</h4>\n<p>📖 <strong>Karta wzorów str. 14 - Tabela rozpuszczalności soli i wodorotlenków w wodzie (25°C):</strong><br>\\(\\ce{PbCl2}\\) - oznaczone jako trudno rozpuszczalne (symbol <strong>T</strong> lub <strong>sr</strong> - słabo rozpuszczalne w 25°C).<br>Dzięki tej tabeli wiemy, że \\(\\ce{PbCl2}\\) wytrąca się jako osad, co uzasadnia użycie strzałki w dół \\(\\downarrow\\) i zapis \\(\\ce{PbCl2}\\) jako ciała stałego (nie jonu).</p>\n<p>📖 <strong>Karta wzorów str. 10 - Iloczyn rozpuszczalności:</strong><br>\\(K_{sp}(\\ce{PbCl2}) = 1{,}70 \\cdot 10^{-5}\\)<br>Mała wartość \\(K_{sp}\\) potwierdza, że \\(\\ce{PbCl2}\\) jest trudno rozpuszczalny i wytrąca się z roztworu.</p>\n<h4>Typowe pułapki</h4>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> \\(\\ce{PbCl2}\\) <strong>nie rozpada się na jony</strong> po prawej stronie równania - jest trudno rozpuszczalny, więc pozostaje jako osad (\\(\\downarrow\\)). Błędem byłoby napisanie \\(\\ce{Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq) -&gt; Pb^2+(aq) + 2Cl^-(aq)}\\).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Współczynnik przed \\(\\ce{Cl^-}\\) musi wynosić <strong>2</strong> (nie 1) - ołów(II) ma ładunek \\(+2\\), więc do jego zobojętnienia potrzebujemy dwóch jonów \\(\\ce{Cl^-}\\) (ładunek \\(-1\\) każdy).</blockquote>\n<blockquote>⚠️ <strong>Uwaga:</strong> Forma jonowa skrócona <strong>nie zawiera jonów spektatorowych</strong> (np. \\(\\ce{Na^+}\\), \\(\\ce{NO3^-}\\), \\(\\ce{K^+}\\)). Jeśli piszesz \\(\\ce{Pb^2+ + 2Cl^- + 2Na^+ + -&gt; }\\) - to już <strong>pełne</strong> równanie jonowe, nie skrócone.</blockquote>"}]}