{"id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/30","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"30","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 30. (0-1)\nBisfenol A, którego wzór przedstawiono poniżej, stosuje się do otrzymywania poliwęglanu.\nC\nCH3\nCH3\nOH\nO\nH\nW tym celu bisfenol A poddaje się najpierw reakcji z wodorotlenkiem sodu, która przebiega\ntak samo jak reakcja tego wodorotlenku z fenolem, a następnie przeprowadza się\npolikondensację produktu tej reakcji z fosgenem.\nUzupełnij schemat tak, aby powstało równanie reakcji otrzymywania poliwęglanu\nz bisfenolanu sodu i fosgenu.\nC\nCH3\nCH3\nONa\nNaO\nn\n+ n Cl\nC\nCl\nO\n+ 2n NaCl\n29.\n0-1\n30.\n0-1\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 30. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymaganie ogólne\nWymagania szczegółowe\nI. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie\ninformacji. Zdający:\n1) […] przetwarza informacje\nz różnorodnych źródeł […].\nXIV. Hydroksylowe pochodne\nwęglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:\n7) opisuje właściwości chemiczne fenoli\n[…]; pisze odpowiednie równania reakcji dla\nbenzenolu (fenolu, hydroksybenzenu) i jego\npochodnych.\nXVII. Estry i tłuszcze. Zdający:\n1) opisuje strukturę cząsteczek estrów\ni wiązania estrowego.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji otrzymywania poliwęglanu.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nZasady oceniania rozwiązań zadań\nPrzykładowe rozwiązania\nSposób 1.\nC\nCH3\nCH3\nONa\nNaO\nn\n+ n Cl\nC\nCl\nO\n+ 2n NaCl\nC\nCH3\nCH3\nO\nO\nC\nO\nn\nSposób 2.\nC\nCH3\nCH3\nONa\nNaO\nn\n+ n Cl\nC\nCl\nO\n+ 2n NaCl\nC\nCH3\nCH3\nO\nC\nO\nO\nn","solution":"Odpowiedź: Reakcja polikondensacji bisfenolanu sodu z fosgenem prowadzi do powstania poliwęglanu (polimer zawierający wiązania węglanowe –O–C(=O)–O–) oraz NaCl jako produktu ubocznego. Mechanizm: każda grupa –ONa bisfenolanu sodu atakuje atom węgla fosgenu (Cl–C(=O)–Cl), wypierając jon Cl⁻ (powstaje NaCl). Powtórzenie reakcji po obu stronach każdej cząsteczki fosgenu daje łańcuch polimerowy. Na każdy mer powstają 2 cząsteczki NaCl (zgadza się z bilansem +2n NaCl po prawej stronie). Równanie reakcji (uzupełnienie schematu): n NaO–C6H4–C(CH3)2–C6H4–ONa + n Cl–C(=O)–Cl → –[ O–C6H4–C(CH3)2–C6H4–O–C(=O) ]ₙ– + 2n NaCl Wzór produktu (poliwęglan, mer w nawiasie): –[–O–⟨C6H4⟩–C(CH3)2–⟨C6H4⟩–O–C(=O)–]ₙ– gdzie ⟨C6H4⟩ to pierścień benzenowy 1,4-podstawiony (para), a –C(CH3)2– to mostek izopropylidenowy (dwie grupy metylowe przy centralnym atomie węgla). Kluczowe elementy w odpowiedzi (klucz CKE): - Powtarzający się mer w nawiasach z indeksem n. - Dwa pierścienie aromatyczne 1,4-podstawione (para). - Mostek –C(CH3)2– między pierścieniami. - Po obu stronach meru atomy tlenu (–O–) prowadzące do grupy węglanowej –O–C(=O)–O–. - Wolne wiązania na końcach meru (kreski wychodzące poza nawias) wskazujące, że to fragment łańcucha polimeru. - Bilans atomów: po lewej 2n Na, 2n Cl → po prawej 2n NaCl (zgadza się).\n\nStrona arkusza CKE z trescia zadania\n\nRozwiazanie\n\nKrok 1 — co to jest polikondensacja\n\nPolikondensacja to reakcja, w której wiele cząsteczek monomeru (lub dwóch różnych monomerów) łączy się w długi łańcuch polimeru, z odłączeniem małych cząsteczek (tu: NaCl). Każde wiązanie w łańcuchu powstaje przez wyparcie jonu Cl⁻ z fosgenu przez jon fenolanowy.\n\nKrok 2 — substraty\n\nBisfenolan sodu (produkt reakcji bisfenolu A z 2 NaOH):\n\nNaO–⟨C6H4⟩–C(CH3)2–⟨C6H4⟩–ONa\n\nMa dwie grupy –ONa w pozycjach para — dlatego może łączyć się po obu stronach (rośnie łańcuch).\n\nFosgen — chlorek karbonylu:\n\nCl–C(=O)–Cl\n\nMa dwa atomy Cl przy grupie karbonylowej C=O — każdy może być wymieniony na –O–Ar (Ar = reszta aromatyczna).\n\nKrok 3 — mechanizm\n\nKażda grupa –ONa bisfenolanu sodu nukleofilowo atakuje atom węgla fosgenu, wypierając Cl⁻ (powstaje NaCl):\n\nAr–ONa + Cl–C(=O)–Cl → Ar–O–C(=O)–Cl + NaCl\n\nDruga strona fosgenu (–Cl) reaguje z kolejną cząsteczką bisfenolanu sodu — i tak rośnie łańcuch:\n\nAr–O–C(=O)–Cl + NaO–Ar' → Ar–O–C(=O)–O–Ar' + NaCl\n\nPowtarzając n razy → powstaje poliwęglan, czyli polimer z powtarzającym się wiązaniem węglanowym –O–C(=O)–O–.\n\nKrok 4 — równanie reakcji (uzupełnienie schematu)\n\n```\nn NaO─⟨C6H4⟩─C(CH3)2─⟨C6H4⟩─ONa + n Cl─C(=O)─Cl →\n\n─[─O─⟨C6H4⟩─C(CH3)2─⟨C6H4⟩─O─C(=O)─]ₙ─ + 2n NaCl\n```\n\nKrok 5 — bilans atomów\n\nAtom | Lewa strona | Prawa strona\nNa | 2n | 2n (w NaCl)\nCl | 2n | 2n (w NaCl)\nO (z –ONa) | 2n | 2n (w merze, jako –O–)\nO (z C=O fosgenu) | n | n (w merze, jako =O)\nC (z fosgenu) | n | n (w merze, jako C=O)\nReszta C/H (z bisfenolu) | n × C15H14 | n × C15H14\n\nBilans się zgadza — równanie jest poprawnie uzupełnione.\n\nKrok 6 — co MUSI być w odpowiedzi (klucz CKE)\n\nKlucz odpowiedzi CKE wymaga uzupełnienia ramki narysowanym merem polimeru w nawiasach z indeksem n, zawierającym:\n\n1. Powtarzający się fragment w nawiasach ─[ ... ]ₙ─ z wolnymi wiązaniami na końcach (kreski wychodzące poza nawias).\n2. Dwa pierścienie aromatyczne 1,4-podstawione (para — tak jak w bisfenolu A).\n3. Mostek izopropylidenowy –C(CH3)2– między pierścieniami (z dwiema grupami CH3 przy centralnym C).\n4. Atomy tlenu –O– po obu stronach każdego pierścienia (powstały z grup –ONa po wyparciu Na⁺).\n5. Grupa węglanowa –O–C(=O)–O– łącząca jednostki bisfenolu A (z fosgenu zostaje fragment C=O).\n\nDrugi produkt — 2n NaCl — jest już podany w schemacie (bilans Na i Cl).\n\nKrok 7 — gdzie się stosuje poliwęglan (kontekst)\n\nPoliwęglan to wytrzymały, przezroczysty polimer termoplastyczny — używany m.in. do produkcji szyb pancernych, soczewek okularów, płyt CD/DVD, obudów elektroniki, butelek wielokrotnego użytku. Bisfenol A (BPA) w postaci wolnej (nieprzereagowanej) jest jednak kontrowersyjny ze względu na właściwości endokrynne — stąd oznaczenia \"BPA-free\" na butelkach.\n\nTypowy błąd: Najczęstsze błędy: - Pominięcie indeksu n / nawiasów wokół meru — zamiast polimeru rysowany jest pojedynczy ester (jak dwucząsteczkowa reakcja, bez polikondensacji). - Brak wolnych wiązań na końcach meru (kreski wychodzące poza nawias) — bez nich nie widać, że to powtarzający się fragment łańcucha. - Niewłaściwe pozycje podstawników w pierścieniach — muszą być para (1,4), nie orto/meta. - Zapomnienie o mostku –C(CH3)2– lub zapis go jako –CH2– (to dałoby inny polimer). - Niewłaściwa grupa łącząca — zamiast węglanowej –O–C(=O)–O– pojawia się estrowa –C(=O)–O– lub eterowa –O– (myli się z innymi polimerami: poliester, polieter). - Niezbilansowane równanie — np. brak współczynnika 2n przy NaCl albo brak n przy substratach. - Rysowanie produktu z grupami –ONa lub –Cl na końcach (powinny już być przereagowane wewnątrz meru, NaCl odchodzi).","image":"img/chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-30.webp","solution_image":null,"topics":"polimery, polikondensacja, poliwęglan, bisfenol A, fosgen, chemia organiczna","page_from":25,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 30. (0-1)
Bisfenol A, którego wzór przedstawiono poniżej, stosuje się do otrzymywania poliwęglanu.
C
CH3
CH3
OH
O
H
W tym celu bisfenol A poddaje się najpierw reakcji z wodorotlenkiem sodu, która przebiega
tak samo jak reakcja tego wodorotlenku z fenolem, a następnie przeprowadza się
polikondensację produktu tej reakcji z fosgenem.
Uzupełnij schemat tak, aby powstało równanie reakcji otrzymywania poliwęglanu
z bisfenolanu sodu i fosgenu.
C
CH3
CH3
ONa
NaO
n

\n\n

C
Cl
O

\n\n

29.
0-1
30.
0-1
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 30. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymaganie ogólne
Wymagania szczegółowe
I. Pozyskiwanie, przetwarzanie i tworzenie
informacji. Zdający:

\n
  1. […] przetwarza informacje
\n

z różnorodnych źródeł […].
XIV. Hydroksylowe pochodne
węglowodorów - alkohole i fenole. Zdający:

\n
  1. opisuje właściwości chemiczne fenoli
\n

[…]; pisze odpowiednie równania reakcji dla
benzenolu (fenolu, hydroksybenzenu) i jego
pochodnych.
XVII. Estry i tłuszcze. Zdający:

\n
  1. opisuje strukturę cząsteczek estrów
\n

i wiązania estrowego.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawne napisanie równania reakcji otrzymywania poliwęglanu.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Przykładowe rozwiązania
Sposób 1.
C
CH3
CH3
ONa
NaO
n

\n\n

C
Cl
O

\n\n

C
CH3
CH3
O
O
C
O
n
Sposób 2.
C
CH3
CH3
ONa
NaO
n

\n\n

C
Cl
O

\n\n

C
CH3
CH3
O
C
O
O
n

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Odpowiedź: Reakcja polikondensacji bisfenolanu sodu z fosgenem prowadzi do powstania poliwęglanu (polimer zawierający wiązania węglanowe –O–C(=O)–O–) oraz NaCl jako produktu ubocznego. Mechanizm: każda grupa –ONa bisfenolanu sodu atakuje atom węgla fosgenu (Cl–C(=O)–Cl), wypierając jon Cl⁻ (powstaje NaCl). Powtórzenie reakcji po obu stronach każdej cząsteczki fosgenu daje łańcuch polimerowy. Na każdy mer powstają 2 cząsteczki NaCl (zgadza się z bilansem +2n NaCl po prawej stronie). Równanie reakcji (uzupełnienie schematu): n NaO–C6H4–C(CH3)2–C6H4–ONa + n Cl–C(=O)–Cl → –[ O–C6H4–C(CH3)2–C6H4–O–C(=O) ]ₙ– + 2n NaCl Wzór produktu (poliwęglan, mer w nawiasie): –[–O–⟨C6H4⟩–C(CH3)2–⟨C6H4⟩–O–C(=O)–]ₙ– gdzie ⟨C6H4⟩ to pierścień benzenowy 1,4-podstawiony (para), a –C(CH3)2– to mostek izopropylidenowy (dwie grupy metylowe przy centralnym atomie węgla). Kluczowe elementy w odpowiedzi (klucz CKE): - Powtarzający się mer w nawiasach z indeksem n. - Dwa pierścienie aromatyczne 1,4-podstawione (para). - Mostek –C(CH3)2– między pierścieniami. - Po obu stronach meru atomy tlenu (–O–) prowadzące do grupy węglanowej –O–C(=O)–O–. - Wolne wiązania na końcach meru (kreski wychodzące poza nawias) wskazujące, że to fragment łańcucha polimeru. - Bilans atomów: po lewej 2n Na, 2n Cl → po prawej 2n NaCl (zgadza się).

\n

Strona arkusza CKE z trescia zadania

\n

Rozwiazanie

\n

Krok 1 — co to jest polikondensacja

\n

Polikondensacja to reakcja, w której wiele cząsteczek monomeru (lub dwóch różnych monomerów) łączy się w długi łańcuch polimeru, z odłączeniem małych cząsteczek (tu: NaCl). Każde wiązanie w łańcuchu powstaje przez wyparcie jonu Cl⁻ z fosgenu przez jon fenolanowy.

\n

Krok 2 — substraty

\n

Bisfenolan sodu (produkt reakcji bisfenolu A z 2 NaOH):

\n

NaO–⟨C6H4⟩–C(CH3)2–⟨C6H4⟩–ONa

\n

Ma dwie grupy –ONa w pozycjach para — dlatego może łączyć się po obu stronach (rośnie łańcuch).

\n

Fosgen — chlorek karbonylu:

\n

Cl–C(=O)–Cl

\n

Ma dwa atomy Cl przy grupie karbonylowej C=O — każdy może być wymieniony na –O–Ar (Ar = reszta aromatyczna).

\n

Krok 3 — mechanizm

\n

Każda grupa –ONa bisfenolanu sodu nukleofilowo atakuje atom węgla fosgenu, wypierając Cl⁻ (powstaje NaCl):

\n

Ar–ONa + Cl–C(=O)–Cl → Ar–O–C(=O)–Cl + NaCl

\n

Druga strona fosgenu (–Cl) reaguje z kolejną cząsteczką bisfenolanu sodu — i tak rośnie łańcuch:

\n

Ar–O–C(=O)–Cl + NaO–Ar' → Ar–O–C(=O)–O–Ar' + NaCl

\n

Powtarzając n razy → powstaje poliwęglan, czyli polimer z powtarzającym się wiązaniem węglanowym –O–C(=O)–O–.

\n

Krok 4 — równanie reakcji (uzupełnienie schematu)

\n

```
n NaO─⟨C6H4⟩─C(CH3)2─⟨C6H4⟩─ONa + n Cl─C(=O)─Cl →

\n

─[─O─⟨C6H4⟩─C(CH3)2─⟨C6H4⟩─O─C(=O)─]ₙ─ + 2n NaCl
```

\n

Krok 5 — bilans atomów

\n

Atom | Lewa strona | Prawa strona
Na | 2n | 2n (w NaCl)
Cl | 2n | 2n (w NaCl)
O (z –ONa) | 2n | 2n (w merze, jako –O–)
O (z C=O fosgenu) | n | n (w merze, jako =O)
C (z fosgenu) | n | n (w merze, jako C=O)
Reszta C/H (z bisfenolu) | n × C15H14 | n × C15H14

\n

Bilans się zgadza — równanie jest poprawnie uzupełnione.

\n

Krok 6 — co MUSI być w odpowiedzi (klucz CKE)

\n

Klucz odpowiedzi CKE wymaga uzupełnienia ramki narysowanym merem polimeru w nawiasach z indeksem n, zawierającym:

\n
  1. Powtarzający się fragment w nawiasach ─[ ... ]ₙ─ z wolnymi wiązaniami na końcach (kreski wychodzące poza nawias).
  2. Dwa pierścienie aromatyczne 1,4-podstawione (para — tak jak w bisfenolu A).
  3. Mostek izopropylidenowy –C(CH3)2– między pierścieniami (z dwiema grupami CH3 przy centralnym C).
  4. Atomy tlenu –O– po obu stronach każdego pierścienia (powstały z grup –ONa po wyparciu Na⁺).
  5. Grupa węglanowa –O–C(=O)–O– łącząca jednostki bisfenolu A (z fosgenu zostaje fragment C=O).
\n

Drugi produkt — 2n NaCl — jest już podany w schemacie (bilans Na i Cl).

\n

Krok 7 — gdzie się stosuje poliwęglan (kontekst)

\n

Poliwęglan to wytrzymały, przezroczysty polimer termoplastyczny — używany m.in. do produkcji szyb pancernych, soczewek okularów, płyt CD/DVD, obudów elektroniki, butelek wielokrotnego użytku. Bisfenol A (BPA) w postaci wolnej (nieprzereagowanej) jest jednak kontrowersyjny ze względu na właściwości endokrynne — stąd oznaczenia "BPA-free" na butelkach.

\n

Typowy błąd: Najczęstsze błędy: - Pominięcie indeksu n / nawiasów wokół meru — zamiast polimeru rysowany jest pojedynczy ester (jak dwucząsteczkowa reakcja, bez polikondensacji). - Brak wolnych wiązań na końcach meru (kreski wychodzące poza nawias) — bez nich nie widać, że to powtarzający się fragment łańcucha. - Niewłaściwe pozycje podstawników w pierścieniach — muszą być para (1,4), nie orto/meta. - Zapomnienie o mostku –C(CH3)2– lub zapis go jako –CH2– (to dałoby inny polimer). - Niewłaściwa grupa łącząca — zamiast węglanowej –O–C(=O)–O– pojawia się estrowa –C(=O)–O– lub eterowa –O– (myli się z innymi polimerami: poliester, polieter). - Niezbilansowane równanie — np. brak współczynnika 2n przy NaCl albo brak n przy substratach. - Rysowanie produktu z grupami –ONa lub –Cl na końcach (powinny już być przereagowane wewnątrz meru, NaCl odchodzi).

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedź:

\n

Równanie reakcji polimeryzacji kondensacyjnej:

\n

\\[n \\text{ NaO-C}_6\\text{H}_4\\text{-C(CH}_3)_2\\text{-C}_6\\text{H}_4\\text{-ONa} + n\\, \\ce{COCl2} \\longrightarrow \\left[-\\text{O-C}_6\\text{H}_4\\text{-C(CH}_3)_2\\text{-C}_6\\text{H}_4\\text{-O-}\\overset{\\displaystyle O}{\\overset{\\displaystyle \\|}{C}}-\\right]_n + 2n\\,\\ce{NaCl}\\]

\n

W schemacie należy uzupełnić:

\n\n

Sposób 1 - analiza grup funkcyjnych i mechanizm kondensacji

\n

Krok 1 - Identyfikacja substratów:

\n\n

Krok 2 - Co reaguje z czym?

\n

Grupa \\(\\ce{-ONa}\\) (fenolan = zasada) atakuje elektrofilowy węgiel karbonylowy fosgenu. Reakcja przebiega dwuetapowo na każdym Cl fosgenu:

\n

\\[\\ce{ArO^- + Cl-CO-Cl -> ArO-CO-Cl + Cl^-}\\]

\n

\\[\\ce{ArO-CO-Cl + ^{-}OAr -> ArO-CO-OAr + Cl^-}\\]

\n

Jony \\(\\ce{Cl^-}\\) łączą się z \\(\\ce{Na+}\\) tworząc \\(\\ce{NaCl}\\).

\n

Krok 3 - Powstaje wiązanie węglanowe:

\n

Każdy atom fosgenu daje jedną grupę węglanową \\(-\\text{O-CO-O-}\\) - to właśnie "węglan" w nazwie poliwęglan.

\n

Krok 4 - Polimer rośnie po obu stronach:

\n

Ponieważ bisfenolan ma dwie grupy \\(\\ce{-ONa}\\), a fosgen ma dwa atomy Cl - oba są bifunkcyjne → powstaje polimer liniowy (poliaddycja kondensacyjna).

\n

Jednostka powtarzająca poliwęglanu:

\n

\\[{-}\\!\\left[\\text{-O-C}_6\\text{H}_4\\text{-}\\underset{\\displaystyle |}{\\overset{\\displaystyle |}{\\text{C}}}(\\text{CH}_3)_2\\text{-C}_6\\text{H}_4\\text{-O-}\\overset{\\displaystyle O}{\\overset{\\displaystyle \\|}{C}}\\right]_n\\!\\!{-}\\]

\n

Pełne równanie sumaryczne:

\n

\\[n\\,\\underbrace{\\text{NaO-C}6\\text{H}_4\\text{-C(CH}_3)_2\\text{-C}_6\\text{H}_4\\text{-ONa}}{\\text{bisfenolan sodu}} + n\\underbrace{\\ce{COCl2}}{\\text{fosgen}} \\longrightarrow \\underbrace{\\left[-\\text{O-C}_6\\text{H}_4\\text{-C(CH}_3)_2\\text{-C}_6\\text{H}_4\\text{-O-CO}-\\right]_n}{\\text{poliwęglan}} + 2n\\,\\ce{NaCl}\\]

\n

Sposób 2 - weryfikacja przez bilans atomów i grup

\n

Sprawdzamy, czy schemat jest poprawnie uzupełniony:

\n

| Element | Substraty (przelicz na 1 monomer) | Produkty |
| C | \\(15\\times n\\) (bisfenolan \\(\\ce{C15}\\)) + \\(1\\times n\\) (CO w fosgenie) = \\(16n\\) | jednostka \\(\\ce{C16H14O3}\\) → \\(16n\\) ✓ |
| H | \\(14n\\) (bisfenolan \\(\\ce{H14}\\)) | \\(14n\\) ✓ |
| O | \\(2n\\) (bisfenolan) + \\(1n\\) (fosgen) = \\(3n\\) | \\(3n\\) w jednostce węglanowej ✓ |
| Na | \\(2n\\) | \\(2n\\) w \\(2n\\,\\ce{NaCl}\\) ✓ |
| Cl | \\(2n\\) (fosgen) | \\(2n\\) w \\(2n\\,\\ce{NaCl}\\) ✓ |

\n

Bilans zamknięty - schemat jest poprawny.

\n

Wzory z karty CKE

\n
W tym zadaniu nie używamy konkretnych wartości liczbowych z karty wzorów CKE - wystarczy znajomość mechanizmu reakcji kondensacji i struktury grup funkcyjnych. Pomocniczo można sprawdzić na str. 15 (układ okresowy) masy atomowe C, H, O, Na, Cl, jeśli chcemy zweryfikować stechiometrię wagową.
\n

Typowe pułapki i uwagi

\n
⚠️ Uwaga: Fosgen \\(\\ce{COCl2}\\) to chlorek kwasu węglowego \\(\\ce{H2CO3}\\) - dlatego produkt nazywa się poliwęglanem (zawiera grupę węglanową \\(-\\text{O-CO-O-}\\), nie estrową \\(-\\text{CO-O-}\\)!). Uczniowie mylą poliestryfikację z tą reakcją.
\n
⚠️ Uwaga: Produkt uboczny to \\(\\ce{NaCl}\\), a nie \\(\\ce{HCl}\\) - bo substrat to sól sodowa (bisfenolan sodu), a nie wolny fenol. Gdyby użyto wolnego bisfenolu A (\\(\\ce{-OH}\\)), produkt uboczny byłby \\(\\ce{HCl}\\).
\n
⚠️ Uwaga: Na każdy monomer bisfenolanu przypada jeden fosgen, ale wydziela się dwa \\(\\ce{NaCl}\\) (bo fosgen ma 2 atomy Cl, bisfenolan ma 2 grupy \\(\\ce{-ONa}\\)). Współczynnik \\(2n\\) przy \\(\\ce{NaCl}\\) jest konieczny!
"}]}