{"id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad/9.2","paper_id":"chemia-2023-maj-matura-rozszerzona","number":"9.2","points":1,"ptype":"open","subject":"chemia","category":"matura","year":2023,"month":"maj","level":"rozszerzona","text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nNapisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu\nodczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną\nzaobserwowanych zmian.\nObserwacje:\nRównanie reakcji:\n9.1.\n0-1\n9.2.\n0-1\nMCHP-R0_100","answer":null,"answer_text":"Zadanie 9.2. (0-1)\nWymagania egzaminacyjne 2023 i 2024\nWymagania ogólne\nWymagania szczegółowe\nII. Rozumowanie i zastosowanie nabytej\nwiedzy do rozwiązywania problemów.\nZdający:\n1) opisuje właściwości substancji i wyjaśnia\nprzebieg procesów chemicznych.\nIII. Opanowanie czynności praktycznych.\nZdający:\n2) projektuje doświadczenia chemiczne […],\nformułuje wnioski […].\nVII. Systematyka związków\nnieorganicznych. Zdający:\n7) projektuje doświadczenia pozwalające\notrzymać różnymi metodami […] sole […];\npisze odpowiednie równania reakcji;\n9) opisuje typowe właściwości chemiczne\nkwasów, w tym zachowanie wobec […]\nsoli kwasów o mniejszej mocy; projektuje\nodpowiednie doświadczenia; pisze\nodpowiednie równania reakcji.\nZasady oceniania\n1 pkt - poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania\nreakcji.\n0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.\nPrzykładowe rozwiązania\nObserwacje:\nWydziela się (bezbarwny) gaz.\nALBO\nWidoczne są pęcherzyki gazu.\nALBO\nU wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.\nRównanie reakcji:\n2H3O+ + SO3\n2- → 3H2O + SO2\nALBO\n2H+ + SO3\n2- → H2O + SO2\nALBO\nH3O+ + HSO3\n- → 2H2O + SO2\nALBO\nH+ + HSO3\n- → H2O + SO2\nUwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający\notrzymuje 0 pkt.","solution":"**Obserwacje**: wydzielanie się bezbarwnego gazu o ostrym zapachu (SO₂), odbarwienie roztworu. **Równanie w formie jonowej skróconej**: $$\\text{SO}_3^{2-} + 2\\text{H}_3\\text{O}^+ \\rightarrow \\text{SO}_2\\uparrow + 3\\text{H}_2\\text{O}$$ (Alternatywnie: $\\text{SO}_3^{2-} + 2\\text{H}^+ \\rightarrow \\text{SO}_2 + \\text{H}_2\\text{O}$)","image":"img/chemia-2023-maj-matura-rozszerzona/zad-9.2.webp","solution_image":null,"topics":"hydroliza soli, teoria Brønsteda, reakcje jonowe, obserwacje","page_from":10,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":"maturaonline","text_source":"ocr","source_label":"Chemia · Matura · maj 2023 (rozszerzona)","subject_label":"Chemia","category_label":"Matura","text_html":"

Zadanie 9.2. (0-1)
Napisz, co zaobserwowano podczas doświadczenia w probówce 2. po dodaniu
odczynnika. Napisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji, która była przyczyną
zaobserwowanych zmian.
Obserwacje:
Równanie reakcji:
9.1.
0-1
9.2.
0-1
MCHP-R0_100

","answer_text_html":"

Zadanie 9.2. (0-1)
Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024
Wymagania ogólne
Wymagania szczegółowe
II. Rozumowanie i zastosowanie nabytej
wiedzy do rozwiązywania problemów.
Zdający:

\n
  1. opisuje właściwości substancji i wyjaśnia
\n

przebieg procesów chemicznych.
III. Opanowanie czynności praktycznych.
Zdający:

\n
  1. projektuje doświadczenia chemiczne […],
\n

formułuje wnioski […].
VII. Systematyka związków
nieorganicznych. Zdający:

\n
  1. projektuje doświadczenia pozwalające
\n

otrzymać różnymi metodami […] sole […];
pisze odpowiednie równania reakcji;

\n
  1. opisuje typowe właściwości chemiczne
\n

kwasów, w tym zachowanie wobec […]
soli kwasów o mniejszej mocy; projektuje
odpowiednie doświadczenia; pisze
odpowiednie równania reakcji.
Zasady oceniania
1 pkt - poprawny opis objawów reakcji i poprawne napisanie we właściwej formie równania
reakcji.
0 pkt - odpowiedź niespełniająca powyższego kryterium albo brak odpowiedzi.
Przykładowe rozwiązania
Obserwacje:
Wydziela się (bezbarwny) gaz.
ALBO
Widoczne są pęcherzyki gazu.
ALBO
U wylotu probówki wyczuwa się charakterystyczny zapach.
Równanie reakcji:
2H3O+ + SO3
2- → 3H2O + SO2
ALBO
2H+ + SO3
2- → H2O + SO2
ALBO
H3O+ + HSO3

\n\n

ALBO
H+ + HSO3

\n\n

Uwaga: Za równanie reakcji prowadzącej do powstania H2SO3 albo SO2 ∙ H2O zdający
otrzymuje 0 pkt.

","solutions":[{"source":"maturaonline","label":"matura-online.pl","kind":"text","html":"

Obserwacje: wydzielanie się bezbarwnego gazu o ostrym zapachu (SO₂), odbarwienie roztworu. Równanie w formie jonowej skróconej: $$\\text{SO}_3^{2-} + 2\\text{H}_3\\text{O}^+ \\rightarrow \\text{SO}_2\\uparrow + 3\\text{H}_2\\text{O}$$ (Alternatywnie: $\\text{SO}_3^{2-} + 2\\text{H}^+ \\rightarrow \\text{SO}_2 + \\text{H}_2\\text{O}$)

"},{"source":"maturazai","label":"maturazai.pl (AI)","kind":"text","html":"

Poprawna odpowiedz

\n

Obserwacja: wydziela sie bezbarwny gaz (widoczne pecherzyki; u wylotu probowki wyczuwalny charakterystyczny, dusznacy zapach \\(\\ce{SO2}\\)).

\n

Rownanie reakcji (dzialanie mocnego kwasu na siarczan(IV)):

\n

$$\\ce{2H3O+ + SO3^2- -> 3H2O + SO2 ^}$$

\n

albo rownowaznie \\(\\ce{2H+ + SO3^2- -> H2O + SO2}\\).

\n

Sposob 1 - reakcja mocnego kwasu z sola slabego, lotnego kwasu

\n

Do roztworu \\(\\ce{Na2SO3}\\) dodano mocny kwas (np. \\(\\ce{HCl}\\) / \\(\\ce{H2SO4}\\)). Jony \\(\\ce{H3O+}\\) wypieraja slaby i nietrwaly kwas siarkowy(IV), ktory rozklada sie na wode i gazowy ditlenek siarki:

\n

\\[\\ce{SO3^2- + 2H3O+ -> SO2 ^ + 3H2O}\\]

\n

Wydzielanie gazu \\(\\ce{SO2}\\) (pecherzyki, charakterystyczny zapach) jest objawem reakcji.

\n

Schemat oceniania CKE

\n

1 pkt - poprawny opis objawow reakcji (wydziela sie bezbarwny gaz / pecherzyki / charakterystyczny zapach) ORAZ poprawne napisanie we wlasciwej formie rownania reakcji. 0 pkt - odpowiedz niespelniajaca tego kryterium albo brak odpowiedzi.

\n

Dopuszczalne formy rownania: \\(\\ce{2H3O+ + SO3^2- -> 3H2O + SO2}\\), \\(\\ce{2H+ + SO3^2- -> H2O + SO2}\\), \\(\\ce{H3O+ + HSO3^- -> 2H2O + SO2}\\), \\(\\ce{H+ + HSO3^- -> H2O + SO2}\\).

\n
Uwaga CKE: za rownanie prowadzace do powstania \\(\\ce{H2SO3}\\) albo \\(\\ce{SO2*H2O}\\) zdajacy otrzymuje 0 pkt.
\n

Typowe pulapki

\n
Uwaga: produktem jest gazowy \\(\\ce{SO2}\\) + woda - NIE wolno zapisac \\(\\ce{H2SO3}\\) ani \\(\\ce{SO2*H2O}\\) jako produktu.
\n
Uwaga: obserwacja musi opisac objaw (gaz/pecherzyki/zapach), samo rownanie nie wystarczy.
"}]}